Đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu trước lễ giỗ lần thứ 647

(Baohatinh.vn) - Hằng năm, vào các ngày 11-12/2 âm lịch, TX Kỳ Anh (Hà Tĩnh) sẽ tổ chức lễ giỗ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu để tưởng nhớ, tri ân công đức của bà đối với dân tộc.

17.jpg
Đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu tọa lạc tại xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, cách Quốc lộ 1 khoảng 18 km về phía Đông. Đền còn có nhiều tên gọi khác là đền Hải Khẩu, đền Bà Hải hoặc đền Chế Thắng phu nhân.
bich chau.jpeg
Đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu được xây dựng trên một cồn cát rất rộng vào thế kỷ XIV, bao gồm khu cổng chính với đền miếu ông Quan Tả, nhà Quan Tả và tam quan.
AG7A0489.jpg
Khu vực điện thờ chính của đền bao gồm ba tòa: thượng điện, trung điện và hạ điện được kết nối với nhau theo kiểu chữ công.
AG7A0476.jpg
Từ tổng thể đến chi tiết, Đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu được thiết kế cầu kỳ và công phu. Hình “lưỡng long chầu nguyệt” ở khu nhà hạ điện, bức hoành phi được sơn son thếp vàng đề chữ “Thánh Đức Lưu Phương” ở gian giữa vừa đẹp, cầu kỳ lại rất hoành tráng nhằm tưởng nhớ và ca ngợi công đức của Quý phi Nguyễn Thị Bích Châu.
AG7A0479.jpg
AG7A0500.jpg
AG7A0486.jpg
Trải qua thời gian cùng với sự biến thiên của lịch sử, ngôi đền vẫn giữ được vẻ cổ kính, linh thiêng và trở thành địa chỉ du lịch tâm linh của du khách. Năm 1991, đền thờ được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận Di tích lịch sử và Danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.
AG7A0467 copy.jpg
Vào ngày 11-12/2 (âm lịch) hằng năm, du khách thập phương lại tấp nập đến Đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu dâng hương, tế lễ tưởng nhớ ngày mất của bà và cầu mong sức khỏe, bình an dành cho gia đình.
AG7A0495.jpg
Các hoạt động chính của lễ giỗ bao gồm: dâng hoa, dâng hương tại đền Eo Bạch ngày 19/3; dâng hoa, dâng hương tại Đền thờ Chế Thắng phu nhân ngày 20/3; các nghi lễ truyền thống: hầu văn, yết gà, tế lợn, thụ lộc tối 20/3. Hoạt động thả hoa đăng và bắn pháo hoa sẽ diễn ra ở đền Eo Bạch - nơi thờ tự Chế Thắng phu nhân ở xã Kỳ Lợi vào tối 18/3 và tại Đền thờ Chế thắng phu nhân ở xã Kỳ Ninh vào tối 20/3. Bên cạnh đó là các hoạt động văn hóa, văn nghệ diễn ra từ 13/3-20/3.
AG7A0425-2.jpeg
Khu vực bên ngoài đường dẫn vào khu di tích đã được trang trí cờ Tổ quốc và được vệ sinh sạch sẽ để tạo mĩ quan khi du khách thập phương tới đây tham gia dự lễ.
AG7A0458.jpg
AG7A0459.jpg
AG7A0463.jpg
Tại khu vực cầu và bến thả hoa đăng cũng đã được cắm hàng trăm lá cờ hội ở các lối đi.

Theo sử sách, Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (? - 1377) tên thật là Nguyễn Cơ, tự Bích Châu, quê ở xã Bảo Lộc (Hải Hậu, Nam Định). Bà là con gái của vị đại thần họ Nguyễn rất mực thanh liêm và bà Phạm phu nhân. Từ nhỏ cho đến khi trưởng thành, bà Bích Châu được cha mẹ dạy dỗ chu đáo về văn chương, đạo lý và võ thuật, cung kiếm. Khi lớn lên xinh đẹp, thông minh, bà được vua Trần Duệ Tông tuyển vào cung, sau này phong làm quý phi và rất được nhà vua sủng ái.

Là người thông tuệ, lại luôn lo lắng cho sự an nguy xã tắc, trong bối cảnh đất nước còn nhiều rối ren, chính sự chưa yên, lòng dân bất ổn, bà Bích Châu đã dâng vua Trần Duệ Tông (1336 – 1377) bản “Kê minh thập sách” gồm 10 điều trị nước an dân, đến nay vẫn còn giá trị.

Năm 1377, biên giới phía Nam Đại Việt bị giặc quấy rối, vua Trần Duệ Tông đem quân đi đánh Chiêm Thành, bà xin đi theo để hộ giá. Trên đường chinh phạt, do bị trúng kế của quân địch, các viên tướng của nhà vua lần lượt tử trận, khi đó bà Bích Châu đã thân chinh đứng ra chỉ huy đạo quân bảo vệ nhà vua. Không may bà bị trúng mũi tên tẩm độc, vết thương quá nặng, bà trút hơi thở vào giờ Tý, ngày 11/2/1377 (Đinh Tỵ).

Linh cữu Quý phi Bích Châu được đưa về Thăng Long theo đường biển. Tuy nhiên, đến cửa biển xã Kỳ Ninh (TX Kỳ Anh) ngày nay thì gặp mưa to gió lớn, không thể đi tiếp được, vua Trần Phế Đế (người kế vị vua Trần Duệ Tông vừa mất) liền xuống chiếu cho quan quân an táng linh cữu của bà tại đây và lập miếu để Nhân dân thờ phụng, hương khói.

Năm 1470, vua Lê Thánh Tông đi đánh giặc Chiêm Thành, đến cửa biển Kỳ Ninh phát hiện ngôi miếu, biết được câu chuyện đánh giặc của bà Bích Châu, đã đề tặng bốn chữ “Nữ trung hào kiệt” dán lên bài vị và làm lễ cầu mong hương linh quý phi trợ sức. Sau khi thắng trận trở về, vua Lê Thánh Tông hạ chiếu lập đền, cấp ruộng tế và người trông coi, sắc phong cho bà là Chế Thắng. Kể từ đó, đền được gọi là Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Gần 3 thập kỷ giữ vững thương hiệu lưu trú giữa lòng Thành Sen

Gần 3 thập kỷ giữ vững thương hiệu lưu trú giữa lòng Thành Sen

Trải qua gần 3 thập kỷ, giữa sự phát triển ngày càng sôi động của hệ thống lưu trú tại Hà Tĩnh, Khách sạn Ngân Hà vẫn giữ được vị thế của một thương hiệu tiên phong. Điều làm nên sức sống ấy không chỉ là lợi thế "đi trước", mà còn ở tư duy đổi mới để thích ứng với những yêu cầu của khách hàng, lấy chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách làm thước đo hàng đầu.
Những "bảo tàng làng" giữa lòng Hà Tĩnh

Những "bảo tàng làng" giữa lòng Hà Tĩnh

Ở xã Cẩm Bình (Hà Tĩnh) có hơn một nửa nhà văn hóa cộng đồng đang trưng bày những nông cụ, vật dụng hàng trăm năm tuổi, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.
Đền Cả - Dấu thiêng giữa miền di sản

Đền Cả - Dấu thiêng giữa miền di sản

Nép mình dưới chân núi Mồng Gà, đền Cả ở xã Tứ Mỹ (Hà Tĩnh) không chỉ được biết đến là một ngôi đền cổ linh thiêng, mà còn là nơi lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử qua các thời kỳ đấu tranh dựng nước và giữ nước.
Những "nhân chứng thép" kể chuyện Đồng Lộc

Những "nhân chứng thép" kể chuyện Đồng Lộc

Mỗi hiện vật tại Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) không chỉ là chứng tích, mà còn là những trang sử sống động giúp lịch sử đến gần hơn với thế hệ hôm nay.
Chiến thắng Đồng Lộc - sức sống từ những giá trị lịch sử

Chiến thắng Đồng Lộc - sức sống từ những giá trị lịch sử

58 năm sau Ngày Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026), những giá trị lịch sử được bồi đắp trên "tọa độ lửa" năm xưa vẫn vẹn nguyên sức sống. Từ ký ức về một thời oanh liệt, Đồng Lộc hôm nay tiếp tục lan tỏa tinh thần yêu nước, ý chí cống hiến và khát vọng dựng xây quê hương trong các thế hệ.
Podcast tản văn: Hương biển Thiên Cầm

Podcast tản văn: Hương biển Thiên Cầm

Với nhiều người, biển Thiên Cầm (Hà Tĩnh) là miền ký ức mang một "hương biển" khác lạ, dẫu không thể nhìn thấy nhưng có thể cảm nhận bằng tất cả yêu thương và hoài niệm.
Phụ nữ vùng biển Hà Tĩnh kể chuyện quê hương bằng video

Phụ nữ vùng biển Hà Tĩnh kể chuyện quê hương bằng video

Không cần thiết bị hiện đại hay kỹ năng chuyên nghiệp, nhiều phụ nữ vùng biển Hà Tĩnh đang dùng điện thoại thông minh để sáng tạo những video về biển, con người và đặc sản quê hương, góp phần lan tỏa hình ảnh Hà Tĩnh.
Đi chợ Đạo "săn" mực nháy bãi ngang

Đi chợ Đạo "săn" mực nháy bãi ngang

Chợ Đạo ở xã Đồng Tiến là điểm giao thương quen thuộc của ngư dân vùng biển bãi ngang Hà Tĩnh. Mùa mực, chợ Đạo trở nên nhộn nhịp hơn với những gian hàng ngập tràn mực nháy.
Di sản Truyện Kiều và khát vọng định vị tọa độ văn hóa quốc gia

Di sản Truyện Kiều và khát vọng định vị tọa độ văn hóa quốc gia

Hà Tĩnh không chỉ là vùng đất học mà còn là nơi lưu giữ một trong những di sản văn hóa đặc sắc nhất của dân tộc - Truyện Kiều và cuộc đời Đại thi hào Nguyễn Du. Làm thế nào để chuyển hóa nguồn tài nguyên ấy thành động lực phát triển kinh tế, đưa Hà Tĩnh trở thành một tọa độ văn hóa trên bản đồ công nghiệp văn hóa quốc gia? Đó là bài toán đang được đặt ra từ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ngược dòng ký ức về "tọa độ lửa" Bãi Dừa

Ngược dòng ký ức về "tọa độ lửa" Bãi Dừa

Từng là "tọa độ lửa" trong kháng chiến, Khu di tích lịch sử Bãi Dừa (xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) đã trở thành một "địa chỉ đỏ", góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử, truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.
Theo chân Tráng A Chu khám phá làng biển Hà Tĩnh

Theo chân Tráng A Chu khám phá làng biển Hà Tĩnh

Là người xây dựng mô hình du lịch cộng đồng đạt Giải thưởng Homestay ASEAN, Tráng A Chu đã có chuyến trải nghiệm tại CBT biển Thịnh Lộc (xã Lộc Hà). Những cảm nhận của anh mở ra góc nhìn mới về tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng ở Hà Tĩnh.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!