Chi phí logistics của Việt Nam hiện ước tính chiếm khoảng 16-20% GDP, cao gần gấp đôi so với mức trung bình 8-10% tại các nền kinh tế phát triển như Mỹ, Nhật Bản hay Đức, theo số liệu tổng hợp từ World Bank và Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA).
Trong cơ cấu chi phí này, bên cạnh vận tải và kho bãi, các yếu tố hạ tầng phụ trợ như pallet, bao bì, thiết bị xếp dỡ tuy chiếm tỷ trọng nhỏ nhưng lại tác động trực tiếp đến hiệu suất toàn bộ chuỗi vận hành. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm yếu tố thường bị doanh nghiệp xem nhẹ, coi là chi phí ngắn hạn có thể cắt giảm.
Thực tế cho thấy, theo nghiên cứu của European Pallet Association và MHI (Mỹ), việc sử dụng pallet không đạt chuẩn có thể làm tăng 10-15% tỷ lệ hư hỏng hàng hóa, giảm 20-30% hiệu suất bốc xếp và làm phát sinh đáng kể chi phí an toàn lao động.
Tại các quốc gia có logistics phát triển, pallet từ lâu đã được chuẩn hóa về kích thước, tải trọng và vòng đời, đóng vai trò như một phần hạ tầng cơ bản của kho vận, tương tự hệ thống kệ hay xe nâng.
Pallet nhựa và bài toán chi phí logistics nhìn từ góc độ hệ thống
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn tiếp cận pallet theo hướng mua rẻ, sử dụng ngắn hạn, thay thế khi hỏng. Cách làm này giúp giảm chi phí đầu vào tức thời nhưng lại tạo ra chi phí vận hành kéo dài. Theo phân tích của các tổ chức logistics quốc tế, vòng đời pallet càng ngắn thì chi phí logistics bình quân trên mỗi đơn vị hàng hóa càng cao do phát sinh thời gian dừng chuyền, chi phí sửa chữa, phân loại và xử lý rác thải.
Ông Lê Văn Thăng - Giám đốc ICD Việt Nam cho rằng, vấn đề nằm ở tư duy coi pallet là vật tư tiêu hao. “Pallet không chỉ để kê hàng. Nó là điểm tiếp xúc đầu tiên giữa hàng hóa và hệ thống logistics. Nếu nền tảng này không ổn định, mọi khâu phía sau đều bị ảnh hưởng”, ông nhận định. Theo ông, tại các thị trường như châu Âu hay Nhật Bản, pallet nhựa được xem là tài sản vận hành, được tính toán vòng đời sử dụng từ 10-15 năm và gắn chặt với thiết kế kho.
Số liệu từ MHI cho thấy, các doanh nghiệp sử dụng pallet nhựa tiêu chuẩn có thể giảm 25-35% chi phí liên quan đến hư hỏng pallet và giảm tới 40% chi phí bảo trì trong kho tự động so với pallet không đồng bộ. Đây là nền tảng để các hệ thống logistics hiện đại vận hành ổn định, đặc biệt trong môi trường kho cao tầng, kho lạnh và kho tự động.
ICD Việt Nam và hướng tiếp cận pallet nhựa như hạ tầng logistics
Từ thực tế đó, ICD Việt Nam định hướng phát triển pallet nhựa theo hướng tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, coi đây là giải pháp hạ tầng chứ không đơn thuần là sản phẩm bán lẻ. Theo ông Lê Văn Thăng, “nếu muốn giảm chi phí logistics một cách bền vững, doanh nghiệp phải bắt đầu từ những cấu phần nền tảng nhất, trong đó pallet là yếu tố không thể bỏ qua”.
ICD Việt Nam hiện phát triển các dòng pallet nhựa có sai số kích thước thấp, tải trọng tĩnh và động phù hợp với tiêu chuẩn vận hành kho công nghiệp, đáp ứng yêu cầu của xe nâng, hệ thống racking và kho tự động. Theo thông tin từ doanh nghiệp, các dòng pallet nhựa chủ lực có tuổi thọ thiết kế lên tới hơn 10 năm trong điều kiện sử dụng tiêu chuẩn, giúp doanh nghiệp phân bổ chi phí đầu tư theo vòng đời thay vì chi phí mua mới liên tục.
Ông Thăng cho rằng việc đầu tư pallet nhựa chuẩn hóa không chỉ giúp doanh nghiệp nội địa tối ưu chi phí mà còn tạo điều kiện hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu. “Khi pallet đạt chuẩn, doanh nghiệp có thể dễ dàng kết nối với hệ thống logistics của đối tác nước ngoài, giảm khâu trung gian và tăng khả năng tự động hóa”, ông nói. Đây cũng là cách tiếp cận mà nhiều quốc gia phát triển đã áp dụng trong quá trình nâng cấp hạ tầng logistics.
Từ câu chuyện pallet nhựa, có thể thấy bài toán logistics của Việt Nam không chỉ nằm ở những khoản chi lớn như vận tải, mà còn ở cách đầu tư vào các yếu tố nền tảng. Việc chuyển từ tư duy chi phí ngắn hạn sang tư duy hạ tầng dài hạn, theo các chuyên gia, sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp từng bước thu hẹp khoảng cách logistics với các nền kinh tế phát triển.
ICD Việt Nam là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và phân phối pallet nhựa, thùng nhựa công nghiệp và các giải pháp logistics hỗ trợ cho doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu. Ông Lê Văn Thăng hiện là Giám đốc ICD Việt Nam, người theo đuổi định hướng phát triển pallet nhựa theo chuẩn quốc tế, coi đây là nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam tối ưu chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
