Hà Tĩnh đã số hóa hơn 1.200 tư liệu Hán - Nôm

Nhiều tư liệu Hán Nôm có giá trị được trưng bày tại lễ tổng kết

Trong 28 ngày (từ ngày 20/5 đến 18/6/2014), Bảo tàng Hà Tĩnh và Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM đã tiến hành thực hiện số hóa tại 42 xã của 5 huyện, thành phố gồm: Lộc Hà, Can Lộc, Hương Khê, Cẩm Xuyên và TP Hà Tĩnh với 230 chi họ, 3 di tích lịch sử cấp quốc gia, 9 di tích lịch sử cấp tỉnh, 2 di tích chưa xếp hạng và 2 đơn vị đang lưu trữ tư liệu Hán - Nôm là Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh và UBND xã Thạch Bình.

Số tư liệu Hán - Nôm được số hóa gồm: 743 đạo sắc, chế, chiếu chỉ; 268 cuốc gia phả; 149 bằng cấp và 147 tài liệu khác như sách thuốc, văn tế, văn cúng, địa bá, khế ước ruộng đất… với tổng số hơn 23.000 trang.

Bản kê

Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, hầu hết các tài liệu Hán - Nôm còn được bảo quản chu đáo tại các dòng họ, đền, chùa… Có nhiều dòng họ còn lưu giữ được bộ gia phả gốc của nhiều đời tương đối đầy đủ như dòng họ Dương (xã Thạch Đồng, TP Hà Tĩnh) có 10 tập gia phải hay dòng họ Nguyễn Quốc (xã Thạch Bằng, huyện Lộc Hà) có 9 quyển gia phả….

Đặc biệt, dòng họ Lê Hữu (xã Thạch Liên, huyện Thạch Hà) còn lưu giữ được 4 tờ chế của thời vua Bảo Đại cho 3 người (hai cha mẹ và con có công trạng)…

Bản Kim Vân Kiều tân tập được phục chế

Tuy nhiên, trong quá trình sưu tầm, nghiên cứu, cơ quan chức năng cũng phát hiện nhiều tài liệu Hán - Nôm bị mục nát hoặc có nguy cơ hư hại rất cao như: tại đền Tam Lang (xã Xuân Lộc, huyện Can Lộc) trước đây khi lập hồ sơ xếp hạng di tích, cơ quan chức năng thống kê được 70 sắc phong nhưng đến thời điểm hiện nay chỉ còn 29 sắc phong; các sắc phong ở Võ Miếu (phường Tân Giang, TP Hà Tĩnh) cũng bị hư hỏng nặng nhưng chưa có phương án bảo quản tốt nhất…

Để khắc phục tình trạng này, tại lễ tổng kết các nhà nghiên cứu đã kiến nghị với cơ quan chức năng cần phải có chương trình, dự án để bảo quản, phục hồi số tài liệu Hán - Nôm đang bị hư hỏng, rách nát và tổ chức dịch thuật một số tư liệu Hán nôm, nhất là các sắc phong để phổ biến rộng rãi.