Kỹ thuật trồng nấm khá đơn giản, tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có và phù hợp với thời gian nông nhàn, vì vậy suốt hơn 10 năm qua, mô hình này đã gắn bó với bà Trần Thị Minh ở tổ dân phố Đông Tân, phường Hà Huy Tập.
Hiện nay, bà Minh đã xây dựng được 230m² nhà xưởng kiên cố, khép kín, mỗi mùa sản xuất trên 2 vạn bịch nấm. Không chỉ chú trọng vệ sinh nhà xưởng, kiểm soát độ ẩm, ánh sáng và nhiệt độ, bà Minh còn cẩn thận trong từng công đoạn như phối trộn giá thể, hấp khử trùng hay chăm sóc từng phôi nấm khi bắt đầu lên tai. Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, nấm cho thu hoạch đều, chất lượng tốt.
Bén duyên trên vùng đất Kỳ Xuân chưa lâu nhưng đã có nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư nhà xưởng, đa dạng hóa các loại nấm. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình trong sản xuất nên nấm phát triển tốt mang lại hiệu quả cao. Đáng chú ý là ngoài các loại nấm sò truyền thống, nhiều hộ còn mạnh dạn chuyển sang trồng những loại nấm có giá trị kinh tế cao như nấm linh chi, nấm lim xanh – đòi hỏi kỹ thuật cao hơn nhưng cũng mang lại nguồn thu nhập đáng kể. Đặc biệt, việc mở rộng chủng loại nấm không chỉ đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường mà còn mở ra hướng sản xuất hàng hóa bền vững, góp phần tạo sinh kế mới cho người dân vùng biển Kỳ Xuân, nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất sản xuất.
Ông Phan Huy Tuận ở xã Kỳ Xuân chia sẻ: “Lúc đầu trồng thêm nấm linh chi, nấm lim xanh, chúng tôi cũng lo lắm vì đây là những loại nấm đòi hỏi kỹ thuật cao hơn, bịch giống đắt hơn, Tuy nhiên, nhờ được chính quyền địa phương cho đi tham quan, học hỏi một số mô hình trên địa bàn tỉnh và có cán bộ nông nghiệp xã theo sát quá trình trồng nên đến nay những loại nấm này đều được trồng thành công, dự kiến Tết này sẽ có nhiều sản phẩm nấm phục vụ thị trường”.
Với những lợi thế mang lại nên nghề trồng nấm đang được người dân Hà Tĩnh nhân rộng. Toàn tỉnh hiện có gần 300 cơ sở sản xuất nấm với gần 340 hộ sản xuất, tăng 264 hộ so với năm 2013. Diện tích lán trại trồng nấm tăng nhanh, từ trên 8.600 m2 năm 2013 lên gần 90 nghìn m2 vào đầu năm 2025. Sản lượng nấm các loại năm 2013 là gần 13 tấn thì nay đã tăng lên trên 300 tấn. Đáng ghi nhận là với sự chủ động, tích cực trong tìm tòi, nghiên cứu của Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh nên từ một vài loại nấm ăn, đến nay, Hà Tĩnh đã làm chủ công nghệ, sản xuất được hơn 20 giống nấm ăn, nấm dược liệu khác nhau. Các loại nấm này đang được người dân nuôi, trồng mang lại thu nhập cao và góp phần đa dạng hóa ngành nghề. Rất nhiều cơ sở đã thực hiện việc chế biến sâu, trở thành những địa điểm trải nghiệm trong xây dựng nông thôn mới.
Chị Nguyễn Thị Hồng Thương - Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh cho biết: “Hiện nay, nghề trồng nấm phát triển mạnh ở Hà Tĩnh và ngày càng được nhân rộng hơn. Nhiều hộ dân đã chú trọng đầu tư thiết bị máy móc để đảm bảo sản xuất nấm một cách tối ưu. Chúng tôi nhận thấy, đây là nghề còn nhiều tiềm năng phát triển tốt. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục kết hợp với các địa phương tổ chức các buổi tập huấn và thực hành tại chỗ, để bà con nắm vững kiến thức về trồng nấm, nâng cao hiệu quả mô hình trồng nấm trên địa bàn Hà Tĩnh, góp phần tăng thêm thu nhập và tạo việc làm cho người dân tại các địa phương”.
Hiện nay, người trồng nấm ở Hà Tĩnh đang bước vào thời kỳ chính vụ. Cùng với việc tăng diện tích, các hợp tác xã, tổ hợp tác và người dân trồng nấm đã chú trọng nâng cao chất lượng, kết nối thị trường và xây dựng thành sản phẩm hàng hóa nhằm phát triển hiệu quả, bền vững nghề trồng nấm, góp phần nâng cao đời sống và thúc đẩy kinh tế nông thôn Hà Tĩnh.
