Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

(Baohatinh.vn) - Các tham luận, ý kiến tại hội thảo cho rằng, cùng với lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam, Phật giáo Hà Tĩnh hình thành từ rất sớm, trong đó nhiều căn cứ cho thấy chùa Quỳnh Viên nằm trên núi Long Ngâm thuộc xã Thạch Hải (Thạch Hà - Hà Tĩnh) là nơi nhà sư Phật Quang từ Ấn Độ lần đầu tiên truyền bá đạo Phật vào Việt Nam cho phật tử Chử Đồng Tử, cách đây gần 2.200 năm.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Toàn cảnh hội thảo.

Sáng 28/3, tại Trung tâm văn hóa Phật giáo tỉnh Hà Tĩnh (xã Hộ Độ, huyện Lộc Hà), Giáo Hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với Trường Đại học Vinh tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam”.

Tham dự Hội đồng chứng minh hội thảo có Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (HĐTS GHPG) Hòa thượng Thích Thiện Nhơn và các Phó Chủ tịch HĐTS GHPG Việt Nam.

Ban chủ trì hội thảo gồm có: Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm - Phó Chủ tịch HĐTS GHPG Việt Nam, Trưởng ban Trị sự GHPG Hà Tĩnh và các thành viên: Hòa thượng Thích Thọ Lạc (Phó Trưởng ban thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Nghệ An); GS.TS Nguyễn Huy Bằng - Hiệu trưởng Trường Đại học Vinh; PGS. TS Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; PGS.TS Chu Văn Tuấn - Viện trưởng Viện nghiên cứu tôn giáo; PGS. TS Nguyễn Quang Hồng - công tác tại khoa Lịch sử Trường Đại học Vinh.

Tham dự hội thảo có Phó trưởng ban Tôn giáo Chính phủ Trần Thị Minh Nga, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Tĩnh Võ Hồng Hải cùng một số nguyên lãnh đạo tỉnh.

Hội thảo còn có sự hiện diện của các đại biểu đến từ HĐTS GHPG Việt Nam tại: TP Huế, Hà Nội, Nghệ An và hơn 300 chư tăng, phật tử trong và ngoài tỉnh.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Võ Hồng Hải thay mặt lãnh đạo tỉnh tặng hoa chúc mừng hội thảo.

Lịch sử hình thành của Phật giáo khởi nguồn từ Ấn Độ cách đây gần 3.000 năm, được Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và các thế hệ tổ sư nối tiếp, truyền bá đến các nước trên thế giới, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia sớm tiếp nhận và phát triển đạo Phật.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Ban chủ trì và Hội đồng chứng minh hội thảo.

Trải qua hàng nghìn năm, trong dòng chảy của lịch sử, Phật giáo luôn đóng một vai trò hết sức quan trọng trong đời sống văn hóa người Việt, cũng như đóng góp to lớn cho sự phát triển không ngừng đi lên của dân tộc, đất nước. Trong đó, nhiều sử liệu cho thấy Hà Tĩnh là vùng đất Phật giáo hình thành từ rất sớm.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Các đại biểu là lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cùng tham dự hội thảo.

Hội thảo nhằm làm rõ, sáng tỏ quá trình hình thành, phát triển, những bước thăng trầm của Phật giáo Hà Tĩnh cũng như những đóng góp to lớn của Phật giáo vùng quê núi Hồng, sông La đối với Phật giáo Việt Nam, quê hương đất nước Việt Nam.

Qua đó tôn vinh những giá trị cao đẹp, để trân quý những thành quả to lớn mà tiền nhân, cũng như các thế hệ tăng ni, phật tử đã dày công cống hiến.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam Hòa thượng Thích Thiện Nhơn phát biểu chỉ đạo hội thảo.

Hội thảo đã nhận được 78 tham luận của các nhà nghiên cứu Phật học trong cả nước gửi về. Các tham luận tập trung nghiên cứu về lịch sử hình thành, những đóng góp to lớn của Phật giáo Hà Tĩnh qua các thời kỳ cho đến ngày nay.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

PGS. TS Nguyễn Quang Hồng - công tác tại Khoa Lịch sử Trường Đại học Vinh trình bày tham luận: "Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử văn hóa Phật giáo Việt Nam".

Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe 5 tham luận và nhiều ý kiến của các học giả, hòa thượng, thiền sư trong cả nước. Trong đó, hầu hết các tham luận, ý kiến tập trung đưa ra các luận điểm, luận cứ và bằng chứng khoa học để khẳng định chùa Quỳnh Viên nằm trên núi Long Ngâm, cạnh Cửa Sót (thuộc địa phận xã Thạch Hải, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh) ngày nay là nơi phát tích của Đạo phật Việt Nam.

Nhiều sử liệu và dấu tích để lại chứng minh, cách đây gần 2.200 năm, nhà sư Phật Quang, người Ấn Độ trong quá trình đi truyền đạo sang các nước châu Á, đã dừng chân đầu tiên tại đây và truyền bá đạo phật cho vị phật tử đầu tiên của Việt Nam là Chử Đồng Tử.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Giáo sư Lê Mạnh Thát: "Thời gian tới, tỉnh Hà Tĩnh cần tổ chức một cuộc khảo cổ về những di tích tại núi Long Ngâm, trong đó có nền nhà Chử Đồng Tử bên chùa Quỳnh Viên để góp phần minh chứng cho việc khẳng định vấn đề nêu ra".

Cùng với làm sáng tỏ vai trò của chùa Quỳnh Viên, truyền thuyết về Chử Đồng Tử là người phật tử đầu tiên, các nhà nghiên cứu, hòa thượng, thiền sư cũng nêu lên vấn đề: Cần nghiên cứu bổ sung các dẫn chứng khoa học để tiếp tục làm sáng tỏ và xây dựng di tích này xứng tầm với giá trị lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam cũng như của dân tộc.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

Hòa thượng Thích Quảng Tùng - Phó Chủ tịch HĐTS GHPG Việt Nam: "Căn cứ vào những bằng chứng, cứ liệu khoa học thì có thể khẳng định chùa Quỳnh Viên ở Hà Tĩnh là nơi phát tích đầu tiên của Phật giáo dân tộc".

Bế mạc hội thảo, PGS. TS Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam bày tỏ sự cảm ơn đến Hòa thượng Thích Thiện Nhơn và các hòa thượng trong Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các nhà nghiên cứu Phật học đã tham dự cũng như gửi các tham luận đến hội thảo.

Các tham luận gửi đến cũng như trình bày tại hội thảo và ý kiến phát biểu đã góp phần khẳng định thêm vai trò, giá trị của Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử, văn hóa Phật giáo Việt Nam. Đồng thời làm sáng tỏ thêm giá trị của chùa Quỳnh Viên đối với sự hình thành, phát triển của Phật giáo dân tộc.

Làm sáng tỏ vai trò Phật giáo Hà Tĩnh trong dòng chảy lịch sử - văn hóa Phật giáo Việt Nam

PGS. TS Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam bế mạc hội thảo.

Ban chủ trì hội thảo sẽ tiếp thu ý kiến từ các nhà nghiên cứu, đồng thời mong tiếp tục tìm thêm những chứng cứ khoa học; các cấp chính quyền Trung ương, Hà Tĩnh có sự quan tâm phối hợp để sớm làm sáng tỏ vấn đề đặt ra.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Văn hóa cội nguồn nâng khát vọng cống hiến

Văn hóa cội nguồn nâng khát vọng cống hiến

Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Nguyễn Du trong tầm nhìn thời đại

Nguyễn Du trong tầm nhìn thời đại

Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Định vị du lịch Hà Tĩnh

Định vị du lịch Hà Tĩnh

Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Lời chúc đầu năm gửi gắm ước nguyện về may mắn, sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp nhất. Đó là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.
Để Giao thừa trọn niềm vui

Để Giao thừa trọn niềm vui

Dẫu mỗi người, mỗi gia đình ở Hà Tĩnh có cách đón giao thừa khác nhau, song tất cả đều hướng tới mong muốn gìn giữ sự bình yên, ấm áp và gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.
Mạch nguồn văn hóa, con người Hà Tĩnh

Mạch nguồn văn hóa, con người Hà Tĩnh

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, trong phần xây dựng văn hóa, con người Hà Tĩnh đã tiếp nối, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa.
"Khoác áo mới" cho các làng quê Hà Tĩnh

"Khoác áo mới" cho các làng quê Hà Tĩnh

Những ngày cận Tết, các địa phương tại Hà Tĩnh đồng loạt ra quân chỉnh trang cơ sở hạ tầng, vệ sinh môi trường, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, hướng về mùa xuân mới an vui.
Nét quê trong những phiên chợ phố

Nét quê trong những phiên chợ phố

Không chỉ là nơi mua bán, những phiên chợ phố ở Hà Tĩnh còn là không gian lưu giữ ký ức làng quê, nơi nếp sống đời thường âm thầm tồn tại giữa đô thị.
Giữ “cánh sóng” trên đỉnh non Hồng

Giữ “cánh sóng” trên đỉnh non Hồng

Những ngày tháng Chạp, gió từ triền núi Hồng Lĩnh thổi buốt lạnh - cái lạnh đặc trưng của miền Trung. Theo chân anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm phát sóng Thiên Tượng (Hà Tĩnh), tôi bắt đầu hành trình lên đỉnh non Hồng, nơi những “cánh sóng” lặng lẽ tỏa đi cùng năm tháng.
Ruộng đồng rộn tiếng cười xuân

Ruộng đồng rộn tiếng cười xuân

Khi những nhịp cày đầu tiên xé đất, khi mạ non bén rễ vào phù sa, ruộng đồng Hà Tĩnh bừng lên không chỉ bởi sắc xuân, mà còn bởi tiếng cười của người nông dân bước vào vụ mùa mới.
Sôi nổi thi đua mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng

Sôi nổi thi đua mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026), các địa phương ở Hà Tĩnh đã triển khai nhiều phần việc thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Trò chuyện cùng nhạc sĩ “Gửi người em Hà Tĩnh”

Trò chuyện cùng nhạc sĩ “Gửi người em Hà Tĩnh”

Phạm Tôn Tẫn (SN 1989, quê xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng và là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình nghệ thuật, sự kiện lớn trong nước và cả nước ngoài. Nhân dịp anh về quê, chuẩn bị cho một dự án bảo tồn dân ca ví, giặm, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
Nâng tầm di sản văn hóa Hà Tĩnh

Nâng tầm di sản văn hóa Hà Tĩnh

Năm 2025 ghi dấu ấn về những nỗ lực bền bỉ của ngành VH-TT&DL trong bảo tồn, phát huy di sản. Từ những lễ kỷ niệm lớn, công trình tu bổ di tích quy mô đến việc gìn giữ di sản phi vật thể, mạch nguồn văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được nối dài, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển.