Theo Hãng tin Reuters, ngày 6-2, Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ tuyên bố sẽ chấm dứt toàn bộ quan hệ học thuật với Đại học Harvard, bao gồm các chương trình đào tạo quân sự, học bổng và chứng chỉ, từ năm học 2026-2027.
Động thái này đánh dấu diễn biến leo thang mới nhất trong căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và một trong những trường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết quyết định áp dụng đối với các quân nhân đăng ký chương trình trong tương lai, trong khi những người đang theo học tại Harvard vẫn được phép hoàn tất khóa đào tạo. Ông nhấn mạnh Lầu Năm Góc sẽ đồng thời rà soát các mối quan hệ đào tạo quân sự với các trường thuộc nhóm Ivy League khác.
Theo ông Hegseth, việc chấm dứt hợp tác nhằm đánh giá liệu các trường này có cung cấp chương trình đào tạo chiến lược hiệu quả và phù hợp với nhu cầu lãnh đạo quân sự trong tương lai hay không.
Ông cho rằng trong thời gian dài, quân đội Mỹ đã gửi những sĩ quan ưu tú đến Harvard với kỳ vọng trường hiểu và ủng hộ lực lượng quân sự, nhưng nhiều người trở về mang theo "những tư tưởng toàn cầu hóa và cực đoan" - thứ không giúp cải thiện sức chiến đấu của quân đội.
Ông Hegseth - tốt nghiệp cả Đại học Princeton và Harvard - từng cáo buộc Harvard tham gia các hoạt động mang tính "kích động chống nước Mỹ", công khai chỉ trích trường có xu hướng thiên tả. Theo các nguồn tin, ông đã gửi trả lại bằng cho Harvard.
Trước đó, chính quyền ông Trump cũng từng nhiều lần gia tăng sức ép đối với nhiều đại học hàng đầu Mỹ.
Trong đó Washington cáo buộc Harvard và một số trường khác không bảo vệ đầy đủ sinh viên Do Thái trong các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine phản đối chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza, đồng thời chỉ trích các chương trình đa dạng - hòa nhập, chính sách về người chuyển giới và các sáng kiến khí hậu tại các trường đại học.
Gần đây, Tổng thống Trump cũng cho biết chính quyền ông đang yêu cầu Harvard bồi thường 1 tỉ USD để giải quyết các cuộc điều tra liên quan đến chính sách của trường.
Trong khi Harvard vẫn chưa đạt được thỏa thuận với chính phủ, một số đại học Ivy League khác đã chấp nhận yêu cầu từ Washington, như Đại học Columbia đồng ý trả hơn 220 triệu USD cho Chính phủ Mỹ, còn Đại học Brown cam kết chi 50 triệu USD hỗ trợ phát triển nguồn lực địa phương.
Về phía Harvard, trường cho biết có lịch sử hợp tác lâu dài với quân đội Mỹ và từng đóng vai trò quan trọng trong truyền thống quân sự của quốc gia. Nhà trường cũng khẳng định phản đối mọi hình thức phân biệt đối xử trong khuôn viên.
Trước căng thẳng gia tăng, các tổ chức bảo vệ nhân quyền bày tỏ lo ngại các biện pháp của Chính phủ Mỹ có nguy cơ làm xói mòn tự do ngôn luận, tự do học thuật và nguyên tắc thủ tục pháp lý trong môi trường giáo dục đại học.
