80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, hơn 34 năm trong quân ngũ, cụ Đặng Tưng (104 tuổi, ở thôn Hồng Tiến, xã Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đã đi qua những năm tháng chiến tranh gian khổ. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng trao cho cụ không chỉ là sự ghi nhận của Đảng đối với cống hiến của người đảng viên kiên trung mà còn gợi nhắc câu chuyện về trách nhiệm giữ gìn lời thề đảng viên.
104 tuổi đời, 80 năm tuổi Đảng, với cụ Đặng Tưng - đảng viên lão thành ở thôn Hồng Tiến (xã Cẩm Xuyên) - dấu mốc ấy không chỉ là niềm vinh dự được ghi nhận sau chặng đường dài cống hiến dưới cờ Đảng, mà còn là dịp để cụ nhớ về những năm tháng tuổi trẻ đã chọn con đường cách mạng, những ngày trong quân ngũ và những đóng góp vào đổi thay của quê hương. Đặc biệt, niềm tự hào ấy càng được nhân lên khi dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, cụ được đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh trực tiếp trao tặng tấm Huy hiệu Đảng cao quý.
Ở tuổi xưa nay hiếm, dẫu dáng người đã in đậm vết thời gian, nhưng ký ức về ngày được đứng vào hàng ngũ của Đảng và những năm tháng chiến đấu vẫn còn nguyên vẹn trong tâm khảm của người đảng viên đã dành phần lớn cuộc đời mình cho cách mạng.
Sinh năm 1922 trong một gia đình nghèo ở xã Cẩm Quan cũ, nay là xã Cẩm Xuyên, cụ Đặng Tưng lớn lên trong những năm tháng đất nước còn chìm trong gian khó, dân ta còn chìm trong đêm đen nô lệ. Chính bối cảnh đó đã thôi thúc trong cụ tinh thần đấu tranh và sớm đưa cụ đến với cách mạng.
Khi phong trào đấu tranh giành độc lập lan rộng, người thanh niên Đặng Tưng lựa chọn tham gia đội tự vệ của xã vào tháng 5/1945. Ít tháng sau, Cách mạng Tháng Tám thành công, đã mở ra một trang mới trong lịch sử dân tộc. Với cụ, đó cũng là điểm khởi đầu cho một hành trình dài gắn bó với cách mạng, quân đội và lý tưởng mà mình lựa chọn.
Tháng 1/1946, cụ Tưng nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Trung đoàn 103 tỉnh Hà Tĩnh. Cùng đồng đội, cụ có mặt tại nhiều chiến trường, trong đó có chiến trường Bình - Trị - Thiên từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp.
Giữa những năm tháng chiến đấu và rèn luyện đầy gian khổ, ngày 10/1/1948 trở thành một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời người lính trẻ. Tại Trung đoàn 103 tỉnh Hà Tĩnh, cụ được kết nạp vào Đảng và đến ngày 10/4/1948 trở thành đảng viên chính thức. “Lúc đọc lời tuyên thệ dưới lá cờ Đảng, tôi rất xúc động. Tôi nhận thức rằng, đã là người của Đảng thì phải sống, chiến đấu và làm việc cho xứng đáng. Những năm tháng sau này, dù ở đâu, làm nhiệm vụ gì, tôi cũng luôn nhớ lời tuyên thệ của mình ngày vào Đảng” - cụ Tưng chia sẻ.
Sau năm 1954, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc, người chiến sĩ Đặng Tưng tiếp tục ở lại quân ngũ và tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Hà Tĩnh là một trong những địa bàn trọng điểm bị địch đánh phá ác liệt. Cùng với đồng đội, cụ Đặng Tưng trực tiếp tham gia chiến đấu, thực hiện nhiệm vụ giữa bom đạn và những gian khổ của chiến trường. Chính trong những năm tháng ấy, bản lĩnh và trách nhiệm của người lính, người đảng viên tiếp tục được tôi luyện.
Từ một chiến sĩ, qua quá trình chiến đấu, rèn luyện và công tác, cụ lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị: năm 1950 là Tiểu đội trưởng (Đại đội 20, Sư đoàn 304); năm 1956 là Đại đội phó (Trung đoàn 66, Sư đoàn 304); năm 1962 là Trợ lý tham mưu thuộc Tiểu đoàn 15 (Sư đoàn 341); năm 1975 là Trợ lý chính trị (Bộ Tham mưu Quân khu 7)… Với cụ Đặng Tưng, mỗi chặng đường đi qua đều để lại những dấu ấn riêng trong cuộc đời mình. Từ những năm tháng trực tiếp chiến đấu đến những vị trí công tác đòi hỏi bản lĩnh, sự tận tâm và trách nhiệm, cụ luôn giữ vững phẩm chất của người quân nhân, người đảng viên.
Đến tháng 2/1980, cụ Đặng Tưng nghỉ hưu theo chính sách với quân hàm Thiếu tá, khép lại hơn 34 năm gắn bó với quân ngũ. Sau những năm tháng chiến đấu và công tác, người lính năm nào trở về quê hương, trở lại cuộc sống đời thường. Nhưng hành trình trở về ấy không trọn vẹn, bởi phía sau ngày đoàn tụ vẫn còn một mất mát mà thời gian không thể khỏa lấp.
Trở về với gia đình, cụ Tưng cùng vợ là bà Hoàng Thị Nhuỵ (bà Nhuỵ mất vào năm 2003) và các con vun vén cuộc sống, đón những ngày tháng bình dị. Mái nhà dần trở nên đông vui khi các con trưởng thành, các cháu lần lượt chào đời. Thế nhưng, trong niềm vui sum họp ấy, có một nỗi đau xảy ra vào năm 1979 vẫn luôn ám ảnh cụ và không gì có thể bù đắp nổi. Vào năm ấy, người con thứ ba của cụ là liệt sĩ Đặng Văn Bình (SN 1960) đã hy sinh tại chiến trường Campuchia. Lúc này, người cha vẫn còn ở trong quân ngũ.
LÀM CHA, AI CŨNG MONG CON MÌNH ĐƯỢC SỐNG, ĐƯỢC TRỞ VỀ. NHƯNG TÔI CŨNG TỰ NHỦ, CON ĐÃ LỰA CHỌN CON ĐƯỜNG CỦA NGƯỜI LÍNH VÀ ĐÃ LÀM TRÒN NHIỆM VỤ CỦA MÌNH.
“Ngày con lên đường, cha con không kịp gặp nhau. Là người từng đi qua chiến tranh, tôi hiểu hơn ai hết, người lính ra trận là đối diện với mất mát. Để con đi thì thương, lo và sợ một ngày nào đó con không trở về. Nhưng nếu giữ con ở lại thì cũng không thể, bởi con đã là người lính, đã nhận nhiệm vụ thì phải lên đường. Con đi rồi, tôi chỉ biết mong con hoàn thành nhiệm vụ, bình an trở về, nhưng rồi chiến tranh đã lấy con đi. Nhận tin con hy sinh, tôi đau lắm. Làm cha, ai cũng mong con mình được sống, được trở về. Nhưng tôi cũng tự nhủ, con đã lựa chọn con đường của người lính và đã làm tròn nhiệm vụ của mình” - cụ Tưng xúc động.
Nỗi đau mất con trở thành một khoảng trống lớn trong cuộc đời cụ Đặng Tưng, nhưng cuộc sống vẫn phải tiếp tục với những công việc gia đình và trách nhiệm với xã hội. Khi sức khỏe còn tốt, cụ tích cực tham gia công tác tại Hội Cựu chiến binh xã Cẩm Quan cũ, Chi hội Người cao tuổi thôn và các hoạt động của địa phương. Từ những công việc chung ở cơ sở, cụ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và nếp sống nghiêm túc của người lính, người đảng viên.
Những câu chuyện về cha và người anh đã hy sinh theo thời gian trở thành ký ức được lưu giữ trong gia đình cụ Tưng. Với những người con của cụ, đó không chỉ là câu chuyện của một thế hệ đã đi qua chiến tranh, mà còn là những điều được nhắc nhớ trong mỗi nếp nhà, để con cháu hôm nay hiểu hơn về gia đình mình và những gì thế hệ trước đã trải qua.
Ông Đặng Văn Minh - con trai út của cụ Đặng Tưng chia sẻ: “Dù tuổi trẻ của cha gắn liền với người lính, nhưng những năm tháng chiến đấu, gian khổ hay mất mát cha rất ít khi nhắc đến. Có lẽ với cha, đó là những điều đã thuộc về một thời mình đã sống và đã hoàn thành. Còn với anh Bình, đến bây giờ, gia đình tôi vẫn không thể nguôi nhớ. Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Mỗi lần nhắc đến anh, chúng tôi vừa thương, vừa tự hào. Thương vì một người con, người anh đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường; tự hào vì anh đã sống và chiến đấu đúng với trách nhiệm của một người lính. Có lẽ đó cũng là điều cha tôi luôn đau đáu, nhưng cũng là điều cha tự hào nhất về người con của mình”.
CÂU CHUYỆN VỀ CUỘC ĐỜI, SỰ CỐNG HIẾN VÀ NHỮNG MẤT MÁT CỦA GIA ĐÌNH CỤ KHÔNG CHỈ LÀ NIỀM TỰ HÀO CỦA GIA ĐÌNH MÀ CÒN LÀ BÀI HỌC QUÝ GIÁ ĐỂ THẾ HỆ TRẺ HÔM NAY HIỂU HƠN VỀ TRUYỀN THỐNG, BIẾT TRÂN TRỌNG CUỘC SỐNG VÀ CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI QUÊ HƯƠNG.
Với gia đình cụ Tưng, đó không chỉ là câu chuyện về một người cha, người ông, người cụ đã đi qua chiến tranh mà còn là một phần ký ức được các thế hệ gìn giữ. Còn với quê hương, những năm tháng cống hiến của cụ vẫn được nhắc nhớ bằng sự trân trọng. Bà Hà Thị Oanh - Trưởng ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Cẩm Xuyên bày tỏ: “Cụ Tưng là một đảng viên lão thành, đã có nhiều năm tháng cống hiến trong quân đội và sau khi trở về địa phương vẫn luôn giữ gìn phẩm chất của người lính, người đảng viên. Câu chuyện về cuộc đời, sự cống hiến và những mất mát của gia đình cụ không chỉ là niềm tự hào của gia đình mà còn là bài học quý giá để thế hệ trẻ hôm nay hiểu hơn về truyền thống, biết trân trọng cuộc sống và có trách nhiệm với quê hương”.
Trong căn nhà ở thôn Hồng Tiến hôm nay, những thế hệ con cháu vẫn luôn quây quần bên cụ Đặng Tưng. Từ tấm gương của người cha, người ông, người cụ từng đi qua chiến tranh và không ngừng cống hiến cho xã hội, các thế hệ con cháu và người dân đều hiểu rằng, để có cuộc sống bình yên hôm nay là biết bao công sức, mồ hôi, xương máu của các thế hệ đi trước đã đánh đổi.
BÀI, ẢNH: VĂN CHUNG
THIẾT KẾ: HUY TÙNG
