Sau khi trở về từ cái nắng như thiêu đốt, nhiều người lập tức bước vào phòng tắm để "hạ nhiệt". Nhưng chính khoảnh khắc tưởng là dễ chịu ấy lại có thể trở thành điểm khởi đầu của một cơn đột quỵ não nguy hiểm.
Vì sao tắm ngay sau khi đi nắng lại nguy hiểm?
Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, đơn vị này đã tiếp nhận không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng nguy kịch, nguyên nhân bắt nguồn từ việc tắm ngay sau khi cơ thể vừa tiếp xúc với nắng nóng kéo dài. Những ca bệnh này thường diễn tiến nhanh, khó lường và tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao.
Bác sĩ Dũng cho biết nắng nóng cực đoan đặc biệt nguy hiểm với các nhóm dễ tổn thương như người cao tuổi, bệnh nhân có bệnh lý nền về tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, cũng như những người từng có tiền sử đột quỵ. Tuy nhiên, ngay cả người trẻ, khỏe mạnh cũng có thể gặp biến cố nếu chủ quan với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Lý giải về cơ chế gây hại, vị chuyên gia cho rằng có hai yếu tố chính khiến cơ thể dễ “gục ngã” khi tắm ngay sau khi đi nắng. Trước hết là phản xạ sốc lạnh. Khi cơ thể đang ở trạng thái nóng, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt.
"Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh sẽ kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại nhanh chóng nhằm giữ nhiệt, làm huyết áp tăng vọt. Sự thay đổi đột ngột này có thể gây vỡ mạch máu não hoặc thúc đẩy hình thành cơn nhồi máu não", bác sĩ Dũng nói.
Bên cạnh đó, tình trạng mất nước và rối loạn điện giải do nắng nóng khiến máu trở nên cô đặc, lưu thông chậm hơn. Khi kết hợp với sự thay đổi nhịp tim và huyết áp, nguy cơ hình thành cục máu đông tăng cao, dễ dẫn đến tắc mạch não ngay sau đó.
Trong điều kiện thời tiết oi bức, việc nhận diện sớm các dấu hiệu đột quỵ đóng vai trò then chốt để cứu sống người bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo áp dụng quy tắc FAST: méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân một bên, nói khó hoặc nói ngọng. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, bởi mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương không thể phục hồi.
Ngoài ra, người dân cũng cần cảnh giác với các biểu hiện của sốc nhiệt như thân nhiệt tăng cao trên 40 độ C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật. Đây đều là những tình trạng cấp cứu cần được xử trí kịp thời.
Nguyên tắc để tắm an toàn trong mùa nóng
Để hạn chế rủi ro trong những ngày nắng nóng và kỳ nghỉ dài sắp tới, BS Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân nên dành thời gian nghỉ ngơi khoảng 20-30 phút sau khi đi nắng về, ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên trước khi tắm.
Việc làm quen với nước cũng cần thực hiện từ từ, có thể bắt đầu bằng lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay. Đồng thời, cần bổ sung đủ nước và điện giải, hạn chế sử dụng rượu bia, cà phê trong thời tiết nóng.
Bác sĩ này cũng lưu ý người dân nên tránh ra ngoài vào khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h, đồng thời tuân thủ chặt chẽ việc điều trị đối với những người có bệnh nền, đặc biệt là kiểm soát huyết áp theo chỉ định.