Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

(Baohatinh.vn) - Không phải ngẫu nhiên mà nhiều làng chài ven biển Hà Tĩnh lập miếu hoặc đắp mộ để thờ cá voi (cá Ông). Theo những câu chuyện kể của ngư dân, loài cá này đã cứu mạng họ nhiều lần khi gặp dông tố giữa biển.

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

Đánh bắt trên biển dễ gặp nguy hiểm khi gặp dông lốc. Ảnh Đặng Phương

Ông Nguyễn Văn Bỉnh, 69 tuổi, ngư dân ở thôn Liên Thành (Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên) kể: "Người đi biển trong làng tôi, ai cũng từng được nghe cụ Nguyễn Bá Thìn (ngư dân 101 tuổi, vừa mất giữa tháng 9/2020) kể lại câu chuyện cụ ấy được ngài cứu nạn như thế nào. Đó là thời gian cách đây khoảng 50 năm, đêm đó cụ Thìn đi biển cùng hội bạn 4 người.

Khi thuyền của cụ đi xa bờ khoảng 14 hải lý thì trời bỗng nổi dông gió, tối đen mù mịt, sóng cuộn cao như mái nhà. Nhiều người không biết làm thế nào để “tháo dông” (cách gọi của ngư dân về việc lái thuyền thoát khỏi dông tố). Cụ Thìn cố gắng bình tĩnh lòng thành nhìn lên trời khấn cầu đức ngư Ông. Một lát sau, bất chợt thuyền như được ai nâng lên lướt chạy về phía bờ... Đến gần sáng thì cụ Thìn và 4 bạn thấy thuyền mình đã vào đến hòn Bấc...".

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

Ông Nguyễn Văn Bỉnh - người trông coi miếu Ngư Ông (Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên).

Được biết, bản thân ông Nguyễn Văn Bỉnh trong cuộc đời gần 30 năm đi biển cũng vài lần gặp dông lốc và đã thoát nạn. Ông cho biết, bản thân không chứng kiến rõ ràng việc được ngài hộ thuyền nhưng sau khi cầu nguyện thì thấy tinh thần sáng suốt hơn nên đã cùng bạn lái được thuyền vào bờ an toàn.

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

Hòn Bấc phía trước miếu đức ngư Ông, nơi trú ẩn tàu thuyền của ngư dân Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên)

Chị Nguyễn Thị Sơn, 33 tuổi, con dâu ông Bỉnh là người đã trực tiếp chứng kiến sự “mầu nhiệm” trong việc cầu và được cá Ông hộ thuyền. Chị Sơn kể: “Đó là một đêm mùa hè cách đây 11 năm, lúc ấy tôi vẫn chưa lấy chồng. Tôi ra khơi cùng bố mẹ và vợ chồng người cậu để đánh cá. Khi thuyền của chúng tôi xa bờ khoảng 12 hải lý thì gặp dông tố. Thuyền của chúng tôi bị cuốn vào lốc xoáy giữa biển đêm sóng to mù mịt.

Trong khi bố và cậu tôi xoay xở chống chọi thì 3 người phụ nữ trên thuyền chỉ biết kêu gào cầu khẩn đức ngư Ông... Chúng tôi ai cũng chắc là mình sẽ chết nhưng rồi không hiểu sao khi giông lốc tan đi, trời hửng sáng, thuyền của chúng tôi đã vào được gần bờ. Sau đó về nhà bố tôi kể lại là mỗi lần thuyền bị sóng hất lên như có ai đỡ phía dưới. Chúng tôi tin đó là ngài đã hộ chúng tôi”.

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

Ông Nguyễn Văn Bỉnh tình nguyện công quả ở miếu Ngư Ông.

Được biết, 5 năm nay, ông Nguyễn Văn Bỉnh đã tình nguyện làm người trông coi miếu Ngư Ông của xã Cẩm Nhượng. Ông cho biết, tuy bây giờ ông không ra khơi nữa nhưng con trai đầu của ông cũng đang đi biển ở Đài Loan, 5 anh em của ông đã chuyển vào Long Hải (Bà Rịa - Vũng Tàu) cũng làm nghề biển nên ông làm công quả tại miếu để mong ngài phù hộ cho người thân.

Không chỉ ở Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên), ngư dân ở nhiều địa phương khác cũng chứng kiến việc được cá voi hộ thuyền thoát khỏi nguy hiểm.

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

“Tôi đã một lần được cá Ông hộ thuyền cứu mạng” - ngư dân Cao Trọng Tình (Kỳ Xuân, Kỳ Anh) cho hay

Ông Cao Trọng Tình, 60 tuổi, ngư dân thôn Lê Lợi (Kỳ Xuân, Kỳ Anh) cho biết: “Tôi đã một lần được cá Ông hộ thuyền “tháo dông”. Giờ phút thoát khỏi tử thần ấy khiến tôi không thể nào quên được. Đó là đêm mồng 1/5/2015, đúng vào ngày Quốc tế Lao động.

Hôm đó, tôi cùng 2 người bạn thuyền ra khơi. Chúng tôi đã ra xa bờ tận 17 hải lý để đánh bắt. Vừa ổn định thuyền chuẩn bị giăng lưới thì dông tố ập đến, mây mù đen đặc, gió to, mưa lớn, sóng như mái nhà đổ ập vào thuyền, sợ hãi không biết thế nào để tả. Tôi cố gắng bình tĩnh để chèo lái nhưng 2 người đi cùng chỉ biết ôm lấy mạn thuyền. Tôi quyết định “tháo dông” nhưng không còn phân định được phương hướng.

Lúc đó, tôi chỉ biết cầu nguyện đức ngư Ông, rồi tôi chợt nhìn thấy có cái gì đó lướt lướt phía trước thuyền, tôi nhằm hướng đó lái thuyền theo. Gần sáng thì nhìn thấy bờ, dông gió cũng hết, tôi mới tin mình sống sót. Hôm sau, 2 bạn thuyền kể lại đã nhìn thấy 2 - 3 ngài hộ bên thuyền chúng tôi".

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

Xác cá voi dạt vào biển Cương Gián (Nghi Xuân) hồi tháng 2/2020, được người dân chôn cất. Ảnh: Ngọc Loan

Cũng theo ông Tình, ngư dân khi nhìn thấy cá Ông hộ thuyền thì đều im lặng và cầu nguyện, họ sợ nói ra sẽ mất linh thiêng, các ngài không hộ thuyền nữa. Vì vậy, những chuyện đó về sau mới được mọi người kể lại với nhau.

Nghe ngư dân Hà Tĩnh kể chuyện được cá Ông hộ thuyền thoát khỏi dông tố

Đền Cá Ông - di tích văn hóa cấp tỉnh ở thôn Yên Ngư (Xuân Yên, Nghi Xuân).

Theo các nhà khoa học thì việc cá voi hộ thuyền lúc dông tố trên biển là có căn cứ. Họ lý giải đó là lúc loài cá này gặp sóng lớn tìm đến các tàu thuyền ẩn nấp. Còn đối với ngư dân nhiều vùng miền thì đây là loài cá có ơn nghĩa hộ mạng cho mình những lúc nguy hiểm giữa biển khơi. Vì thế, mỗi khi có cá Ông “lụy bờ”, ngư dân Hà Tĩnh thường thương cảm và bày tỏ lòng thành kính bằng cách chôn cất bằng nghi lễ tôn kính.

Đó cũng là nét đẹp trong truyền thống văn hóa “đền ơn, đáp nghĩa” của ngư dân Hà Tĩnh nói riêng và người Việt nói chung.

Chủ đề NGƯỜI HÀ TĨNH

Đọc thêm

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Từ câu chuyện sáng tạo của những văn nghệ sĩ tham gia Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII cho thấy, mỗi tác phẩm không chỉ kết tinh sáng tạo, tâm huyết mà còn chuyên chở tình yêu, trách nhiệm với quê hương. Qua đó, những giá trị văn hóa và vẻ đẹp con người Hà Tĩnh tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa.
Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!