Theo hãng thông tấn TASS của Nga ngày 6/12, trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Tucker Carlson, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã chi tiết hóa các điều kiện mà Moskva đặt ra để chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine. Những điều kiện này không chỉ liên quan đến quân sự mà còn bao trùm các vấn đề văn hóa và ngôn ngữ.
Cụ thể, Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh ba điều kiện then chốt cho hòa bình: Ukraine phải từ bỏ hoàn toàn kế hoạch gia nhập NATO, đóng cửa tất cả các căn cứ quân sự của phương Tây trên lãnh thổ Ukraine, và hủy bỏ mọi cuộc tập trận có sự tham gia của quân đội nước ngoài. Ông Lavrov lưu ý rằng những điều kiện này không phải mới, mà đã được Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu ra từ tháng 4/2022.
Một điểm quan trọng khác mà Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh là việc Ukraine "cấm tiếng Nga, phương tiện truyền thông Nga, văn hóa Nga và Giáo hội Chính thống giáo Ukraine". Ông Lavrov coi đây là vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc và cho rằng phương Tây đã im lặng trước những hành động này từ năm 2017.
Ngoài các điều kiện trên, Nga còn muốn Ukraine rút quân khỏi Donbass và Novorossiya, dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt của phương Tây, và Ukraine cam kết theo đuổi tình trạng không liên kết và phi hạt nhân. Tuy nhiên, Ukraine đã kiên quyết bác bỏ kế hoạch hòa bình của Nga.
Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định hiện tại không có cơ sở cho các cuộc đàm phán với Ukraine. Theo ông Peskov, nhiều quốc gia đã đề nghị làm trung gian cho các cuộc đàm phán như vậy, bao gồm Qatar, và Điện Kremlin đánh giá cao thiện chí làm trung gian của Doha. Tuy nhiên, lập trường của Moskva và Kiev vẫn hoàn toàn đối lập.
Dù vậy, các chuyên gia nói với tờ Izvestia rằng với sự trở lại Nhà Trắng của Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump, lập trường của Ukraine về các điều kiện tiềm năng để chấm dứt xung đột có thể trở nên linh hoạt hơn.
Một số quốc gia đã đề xuất các kế hoạch hòa bình, trong đó nổi bật là sáng kiến của Trung Quốc và Brazil vào tháng 5 năm nay. Theo ông Vladimir Vinokurov, Tổng biên tập tạp chí Diplomatic Service và là Giáo sư tại Học viện Ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao Nga, đây là đề xuất có cơ hội thành công lớn nhất vì tập trung vào nội dung thay vì địa điểm cụ thể.
Về phần mình, chuyên gia Andrey Kortunov tại Câu lạc bộ Valdai và Giám đốc Khoa học của Hội đồng các vấn đề quốc tế Nga (RIAC) có một nhận xét đáng chú ý: "Khi tình hình thay đổi, thật không may cho Ukraine, ý tưởng quay trở lại đường biên giới năm 1991 đang mất dần tính liên quan".
