Người “giữ lửa” dân ca ví, giặm trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du

(Baohatinh.vn) - Hơn 30 năm “bén duyên” với phong trào văn nghệ quần chúng, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Trọng Tuấn (SN 1968) ở xã Xuân Giang (Nghi Xuân - Hà Tĩnh) đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét, góp phần giữ gìn và phát triển dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh.

Video: Nghệ nhân ưu tú Trọng Tuấn biểu diễn tiết mục Bài ca dâng Bác.

Sinh ra tại xã Xuân Giang, huyện Nghi Xuân, có lẽ mảnh đất giàu truyền thống văn hóa này đã “gieo mầm" đam mê và thôi thúc ông Nguyễn Trọng Tuấn đến với những làn điệu dân ca ví, giặm ngay từ khi còn nhỏ.

Người “giữ lửa” dân ca ví, giặm trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du

Nghệ nhân ưu tú Trọng Tuấn (người thứ 2 bên trái sang) thường xuyên tập luyện cho các câu lạc bộ dân ca ví, giặm (ảnh tư liệu).

“Khi còn là học sinh cấp 2, tôi có duyên gặp gỡ cố Nghệ sỹ ưu tú Danh Cách (Đoàn Dân ca Nghệ Tĩnh). Thấy tôi có năng khiếu và đam mê nghệ thuật, cố nghệ sỹ đã dành thời gian truyền dạy cho tôi hát thành thục một số làn điệu gốc như: ví đò đưa sông Lam, ví phường vải, giặm ru, giặm kể…” - nghệ nhân Nguyễn Trọng Tuấn nhớ lại.

Người “giữ lửa” dân ca ví, giặm trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du

Nghệ nhân Trọng Tuấn tham gia biểu diễn dân ca ví, giặm. (ảnh NVCC).

Năm 1986, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng thanh niên 18 tuổi Nguyễn Trọng Tuấn lên đường vào quân ngũ. Trong đơn vị, với niềm đam mê và tài năng của mình, anh lính trẻ Nguyễn Trọng Tuấn vẫn không quên những làn điệu dân ca ví, giặm. Anh thường xuyên tham gia biểu diễn tại hội diễn cấp Trung đoàn, Quân khu và giành nhiều giải thưởng.

Xuất ngũ trở về địa phương năm 1989, ông tiếp tục đến với phong trào văn nghệ quần chúng và tham gia các hội diễn tại địa phương. Năm 1994, lần đầu tiên ông Tuấn được “bước chân” lên sân khấu lớn, đó là “Liên hoan hát dân ca và giao duyên toàn quốc” tổ chức tại Hà Nội. Với phần biểu diễn tiết mục “Hương đất tình người” và “Đố vui”, ông đã giành giải xuất sắc và giấy khen tiết mục biểu diễn khá.

Đây cũng là bước ngoặt đánh dấu sự khởi đầu cho những thành công trên con đường nghệ thuật của ông. Các kỳ liên hoan, hội diễn, hội thi dân ca cấp tỉnh, khu vực và toàn quốc những năm tiếp theo, nghệ nhân Nguyễn Trọng Tuấn liên tiếp giành nhiều huy chương vàng, bạc, giải nhất, giải nhì.

Người “giữ lửa” dân ca ví, giặm trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du

Không chỉ biểu diễn, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Trọng Tuấn luôn miệt mài sáng tác, sưu tầm các làn điệu dân ca ví, giặm.

Ông Nguyễn Trọng Tuấn cho biết: “Ngoài sự đam mê, luyện tập không ngừng nghỉ của bản thân, các hội diễn, hội thi, kỳ liên hoan thực sự là sân chơi giúp tôi có thêm nhiều sự tự tin, tích lũy kinh nghiệm trong loại hình nghệ thuật này”.

Năm 2013, ông Nguyễn Trọng Tuấn vinh dự được nhận danh hiệu Nghệ nhân dân gian do Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam phong tặng. Cũng trong năm đó, nghệ nhân đã thành lập và làm chủ nhiệm câu lạc bộ ví, giặm Nghệ Tĩnh xã Xuân Giang. Từ đó, ông thường xuyên tập luyện cho hơn 20 câu lạc bộ tại nhiều địa phương trong tỉnh và tham gia truyền dạy cho các lớp tập huấn dân ca ví, giặm do tỉnh, các huyện tổ chức.

Năm 2015, Nghệ nhân dân gian Nguyễn Trọng Tuấn tiếp tục vinh dự được đón nhận bằng công nhận nghệ nhân ưu tú của Chủ tịch nước.

Chị Lê Thị An - cán bộ văn hóa xã Đan Trường (Nghi Xuân) cho hay: “Bản thân tôi thấy may mắn khi được nghệ nhân Nguyễn Trọng Tuấn truyền dạy cho các làn điệu dân ca ví, giặm. Chúng tôi không những được học thầy về cách hát mà còn được “truyền lửa” sự đam mê với những làn điệu dân ca từ thầy”.

Người “giữ lửa” dân ca ví, giặm trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du

Nghệ nhân Trọng Tuấn đã xuất bản 3 tuyển tập dân ca ví, giặm.

Không chỉ biểu diễn, truyền dạy, ông còn tham gia chuyển thể, lồng điệu, soạn lời, sáng tác tiểu phẩm dân ca. Nhiều tác phẩm đã đạt giải thưởng như: “Trang Kiều vọng mãi ngàn năm” đạt huy chương vàng soạn lời tác phẩm tại Liên hoan nghệ thuật quần chúng đàn, hát dân ca khu vực Bắc Trung bộ và châu thổ Sông Hồng nhân kỷ niệm 250 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du (năm 2015); tác phẩm “Nơi hồn quê hội tụ” đạt huy chương bạc Liên hoan nghệ thuật toàn quốc Nối những câu hò (năm 2015); “Chung lời hẹn ước” đạt giải nhất soạn lời tác phẩm tại liên hoan tuyên truyền các mô hình hợp tác xã kiểu mới (năm 2016)…

Từ năm 2019 lại nay, nghệ nhân ưu tú Trọng Tuấn đã miệt mài soạn lời mới, sáng tác, chuyển thể, lồng điệu và xuất bản 3 tuyển tập dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. 3 tuyển tập này gồm hơn 150 tác phẩm đa dạng chủ đề, thể loại như ca ngợi Đảng, Bác Hồ kính yêu, ca ngợi con người, quê hương, đất nước, phòng chống dịch bệnh, thiên tai, tuyên truyền pháp luật và phong trào xây dựng nông thôn mới…

Người “giữ lửa” dân ca ví, giặm trên quê hương Đại thi hào Nguyễn Du

Nghệ nhân Trọng Tuấn đã đạt nhiều giải cao tại các hội diễn, hội thi.

Hơn 30 năm đến với phong trào văn nghệ quần chúng, nghệ nhân Trọng Tuấn đã gặt hái nhiều thành công trong lĩnh vực biểu diễn và sáng tác dân ca ví, giặm. Nhưng với ông, phần thưởng lớn nhất chính là được nghe thấy những làn điệu dân ca ví, giặm ngày càng lan tỏa vào đời sống của người dân Hà Tĩnh và tiếp tục được “truyền lửa” để những giá trị của di sản quê hương tiếp tục gìn giữ, bay xa.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Trọng Tuấn là người có niềm đam mê đặc biệt với những làn điệu dân ca ví, giặm. Ông luôn miệt mài sưu tầm, sáng tác các làn điệu dân ca ví, giặm, Trò Kiều... và tham gia dàn dựng kịch bản cho các câu lạc bộ để biểu diễn tại các hội thi. Nghệ nhân đã có nhiều đóng góp trong giữ gìn, phát triển loại hình dân ca ví, giặm cũng như các hoạt động văn hóa văn nghệ, mang về nhiều thành tích, giải thưởng cho huyện.

Ông Phan Thanh Là - Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Nghi Xuân

Chủ đề NGƯỜI HÀ TĨNH

Đọc thêm

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!