Nhạc sĩ Phó Đức Phương: Người chân quê trong đời thường và âm nhạc

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời vì bạo bệnh trưa ngày 19/9 là một mất mát to lớn cho nền âm nhạc Việt Nam, khiến những người trong nghề không khỏi bàng hoàng, thương tiếc.

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp (Ban Văn nghệ Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ với Thể thao và Văn hóa (TTXVN): "Với tôi, nhạc sĩ Phó Đức Phương như một người anh trong sáng tác cả về tuổi đời và tác phẩm. Trong sự nghiệp sáng tác của mình, nhiều tác phẩm của anh có dấu ấn đậm nét về sự sáng tạo với giai điệu tuyệt đẹp: lóng lánh, điệu đàng, quyến rũ, thanh tao và độc đáo được thẩm thấu, chắt lọc từ âm nhạc dân gian, thấm đẫm cái tình của người Việt. Rồi bất ngờ, gác lại việc sáng tạo, nhạc sĩ Phó Đức Phương chuyển về làm cái việc “đi đòi tiền” cho các nhạc sĩ - Giám đốc Trung tâm bảo về quyền tác giả âm nhạc Việt Nam từ thuở sơ khai.

Anh năng nổ, xông xáo và quyết liệt trên mặt trận mới và đã có những hành động mang tính “lịch sử” để “quyền tác giả” được bảo vệ chính đáng. Có thể nói anh đã “sống chết” với cuộc chiến bản quyền để các nhạc sĩ trên cả nước đã có được sự tôn trọng nhất định về cả vật chất và tinh thần, có một Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc có vị thế như hôm nay. Tôi nghĩ, cần phải có người cầm cờ như vậy để mang lại quyền lợi chính đáng cho người sáng tác và tôi cảm nhận là nhạc sĩ Phó Đức Phương là người đã có sự hy sinh rất lớn cho việc này".

Nhạc sĩ Phó Đức Phương: Người chân quê trong đời thường và âm nhạc

Nhạc sĩ Phó Đức Phương. Ảnh: Huy Thông

Nhạc sĩ Minh Châu kể, anh thường xuyên gặp nhạc sĩ Phó Đức Phương trong thời gian cùng nhau biên tập tất cả các file karaoke ở Việt Nam của Trung tâm Ariang. Mỗi lần gặp nhau, theo nhạc sĩ Minh Châu cho biết, câu chuyện giữa anh và nhạc sĩ Phó Đức Phương chỉ xoay quanh âm nhạc, vì thế hai người rất đồng cảm, thấy có nhiều điểm chung là cùng đam mê, nghiên cứu về âm nhạc dân gian, về văn hóa dân gian, đặc biệt là về các tập tục, loại hình âm nhạc tại các địa phương ở miền Bắc.

Quanh câu chuyện về âm nhạc, nhạc sĩ Minh Châu cho biết thêm, chủ đề được nhạc sĩ Phó Đức Phương luôn luôn trăn trở chính là về bản quyền âm nhạc, qua đó thấy rằng nhạc sĩ Phó Đức Phương là một con người vô cùng tâm huyết, đầy sự hy sinh cho các anh em nghệ sĩ.

“Nhưng với tôi, dù làm gì thì anh Phó Đức Phương vẫn luôn là một người chân quê. Chân quê cả trong đời thường lẫn trong âm nhạc Phương” – nhạc sĩ Minh Châu nói. “Anh Phương luôn ứng xử nhẹ nhàng nhưng sâu sắc và thâm thúy. Con người Phó Đức Phương theo tôi là thể hiện rất rõ nét văn hóa của con người đồng bằng Bắc bộ.

Thời gian anh làm Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VPCMC), thoạt tiên tôi nghĩ không hợp, vì công việc đi đòi tiền tác quyền âm nhạc từ các cơ quan, các cá nhân sử dụng nhạc đòi hỏi phải là người mạnh mẽ, đốp chát, biết “chém đinh, chặt sắt” hơn là một người nhẹ nhàng, tình cảm và hay cả nể như anh Phó Đức Phương.

Nhưng anh ấy đã dấn thân, biết cách vượt qua những khó khăn và “giấu” đi sự hiền lành, chan hòa như một người nông dân để dữ dội, quyết liệt vì sự công bằng cho các anh em nghệ sĩ. Đó là một trong những việc làm, sự hy sinh rất đáng trân trọng của anh Phó Đức Phương đối với đời sống âm nhạc nước nhà”.

Vài nét về nhạc sĩ Phó Đức Phương

Nhạc sĩ Phó Đức Phương sinh năm 1944, quê ở Văn Giang, Hưng Yên. Tốt nghiệp Đại học Sáng tác, Nhạc viện Hà Nội. Ông đã công tác ở Cục Nghệ thuật biểu diễn Bộ Văn hóa - Thông tin, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa III (1983-1989) và khóa VII (2005-2010).

Sau khi được đào tạo chính quy về sáng tác âm nhạc, ông về Đoàn Ca múa nhạc Thái Bình, rồi Vụ Âm nhạc và Múa (Bộ Văn hóa, nay là Bộ VH,TT&DL), và Đoàn Ca múa nhạc Hà Nội. Từ 2002 đến 2018, ông làm Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, dành nhiều tâm huyết cho hoạt động bản quyền âm nhạc.

Ông viết nhiều ca khúc sử dụng ngôn ngữ âm nhạc có màu sắc dân tộc đậm nét như: Những cô gái quan họ, Tình ca trên những công trình mới, Nha Trang thu... Ông có những bài hát hay khắc họa đậm nét hình tượng âm nhạc, tạo ra những vẻ đẹp rất Việt Nam trong ngôn ngữ âm nhạc: Hồ trên núi, Huyền thoại hồ Núi Cốc, và Một thoáng Tây Hồ. Ông tìm tòi tiết tấu âm nhạc dân tộc, tìm lối giãi bày trẻ trung, đáp ứng giới trẻ hiện nay với thị hiếu thẩm mỹ lành mạnh trong Âm vang Sông Đà, Khát vọng xanh, Biển mũi, Trên đỉnh Phù Vân, Chảy đi sông ơi...

Ngoài ca khúc, nhạc sĩ Phó Đức Phương có những đóng góp đáng kể trong lĩnh vực âm nhạc cho điện ảnh: Đứa con nuôi, Những đứa con; âm nhạc cho sân khấu: Nguồn sáng trong đời - kịch nói; Vách đá nóng bỏng - ca kịch Bài Chòi Bình Định, Quảng Nam.

Ông đã được trao tặng: Giải thưởng nhà nước về Văn học - Nghệ thuật đợt I, 2001, cùng nhiều huân chương, huy chương khác.

Theo Phạm Huy/TTVH

Đọc thêm

Podcast tản văn: Những món quà bình dị

Podcast tản văn: Những món quà bình dị

Một mùi bưởi thơm, vệt nắng bên ô cửa hay tiếng bà gọi khi chiều xuống… những điều giản dị ấy đôi khi lại trở thành món quà đẹp nhất của tuổi thơ.
"Giữ lửa" văn hóa từ các câu lạc bộ ở cơ sở

"Giữ lửa" văn hóa từ các câu lạc bộ ở cơ sở

Từ những buổi tập dân vũ, luyện trò Kiều đến các hoạt động văn nghệ, thể thao, các câu lạc bộ ở cơ sở đang tạo không gian để người dân gặp gỡ, rèn luyện và tiếp nối những giá trị văn hóa đã gắn với cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Tìm về câu ví, giặm xưa

Tìm về câu ví, giặm xưa

Sinh ra từ lao động, ví, giặm cổ là hồn cốt quê hương Hà Tĩnh. Dẫu không còn vang lên thường nhật, những lời ca cổ vẫn được các thế hệ nghệ nhân nâng niu, gìn giữ.
Podcast tản văn: Mùa hồng thắp lửa

Podcast tản văn: Mùa hồng thắp lửa

Mùa thu không chỉ được gọi tên bằng những chuyển động của đất trời, mà còn được nhận ra từ những mùa quả chín, từ sắc đỏ ấm áp giữa những vườn cây sau bao tháng ngày nắng gió.
Gom yêu thương thắp sáng Trung thu

Gom yêu thương thắp sáng Trung thu

Một mùa trăng nữa lại về, mang theo sắc màu rực rỡ, tiếng trống hội rộn ràng và những niềm vui trẻ nhỏ. Ở những nơi vốn có nhiều khoảng lặng hơn tiếng cười, Trung thu năm nay cũng được thắp lên bằng những món quà, những chương trình sẻ chia và những cuộc gặp gỡ ấm áp, để mỗi em nhỏ có thêm một mùa trăng trọn vẹn yêu thương.
Nhớ tết Trung thu xưa

Nhớ tết Trung thu xưa

Đó là chiếc đèn ông sao đầu đời mà tôi có được. Trong ký ức, nó đẹp hơn bất kỳ chiếc đèn ông sao nào sau này tôi được thấy. Vì nó tỏa ra thứ ánh sáng đẹp mê hồn từ tình yêu của cha...
Trẻ em Hà Tĩnh đón Trung thu ấm áp yêu thương

Trẻ em Hà Tĩnh đón Trung thu ấm áp yêu thương

Nhân dịp Tết Trung thu năm 2026, các địa phương, đơn vị ở Hà Tĩnh đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa, mang đến cho thiếu nhi một mùa trăng vui tươi, đầm ấm.
Đón mùa trăng rực rỡ tại Khu đô thị Elite Residence, phường Thành Sen

Đón mùa trăng rực rỡ tại Khu đô thị Elite Residence, phường Thành Sen

Từ hội chợ, khu vui chơi - ẩm thực, đêm hội Trung thu nhiều sắc màu đến sân khấu âm nhạc ngoài trời, chuỗi sự kiện “Khi trăng tỏ” diễn ra từ ngày 24 - 26/9 tại Khu đô thị Elite Residence (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) hứa hẹn mang đến một mùa Trung thu sôi động, giàu cảm xúc.
10 khách sạn đẹp nhất thế giới

10 khách sạn đẹp nhất thế giới

Từ lâu đài Ireland xây dựng năm 1228 đến dinh thự Phục hưng từng thuộc dòng họ Medici, Time Out công bố danh sách khách sạn đẹp nhất thế giới, dựa theo cảnh quan, nội thất, kiến trúc và khuôn viên.
Podcast: Nhớ tết Trung thu xưa

Podcast: Nhớ tết Trung thu xưa

Cuộc sống không ngừng đổi thay, con trẻ giờ đây có nhiều đồ chơi hiện đại, đẹp mắt. Thế nhưng, trong ký ức nhiều người, những chiếc đèn Trung thu tự làm vẫn mang ý nghĩa đặc biệt.
Podcast truyện ngắn: Thư viện Ánh Sao

Podcast truyện ngắn: Thư viện Ánh Sao

Ở nơi biên giới xa xôi, Thư viện Ánh Sao đã trở thành nơi những đứa trẻ tìm đến với sách, với tri thức và những ước mơ, để tự tin viết tiếp câu chuyện của chính mình.
Podcast tản văn: Dáng mẹ

Podcast tản văn: Dáng mẹ

Hình ảnh dáng mẹ tảo tần qua năm tháng và những âm thanh thân thương chốn bếp xưa đã nuôi dưỡng tuổi thơ, gợi nhắc mỗi người về niềm biết ơn cùng tình yêu thương dành cho mẹ.
Podcast truyện ngắn: Bưu điện âm thanh

Podcast truyện ngắn: Bưu điện âm thanh

Truyện ngắn "Bưu điện âm thanh" của Vũ Khánh Đan kể về món quà đặc biệt dành tặng cụ Sáu khiếm thị, đó là những tiếng động, thanh âm ấm áp, rộn rã của con hẻm nhỏ.
88 kiệt tác của Van Gogh hội ngộ sau hơn 40 năm tại Hà Lan

88 kiệt tác của Van Gogh hội ngộ sau hơn 40 năm tại Hà Lan

Bảo tàng Kröller-Müller ở miền Trung Hà Lan đã mở cửa triển lãm đặc biệt, trưng bày toàn bộ 88 bức tranh của danh họa Vincent Van Gogh. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1984, toàn bộ bộ sưu tập tranh Van Gogh của bảo tàng được trưng bày cùng lúc, mang đến cho công chúng cơ hội hiếm có để chiêm ngưỡng trọn vẹn các tác phẩm này.
Vua Thái Lan lái chuyên cơ tới thăm Việt Nam gây sốt

Vua Thái Lan lái chuyên cơ tới thăm Việt Nam gây sốt

Khoảnh khắc Vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn cùng Hoàng hậu Suthida đích thân điều khiển chuyên cơ đáp xuống Hà Nội hôm 14/9 đang thu hút sự chú ý đặc biệt. Vua Thái Lan từng tích lũy hàng nghìn giờ bay thực tế, điều khiển nhiều loại máy bay khác nhau.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!