(Baohatinh.vn) - Các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn TX Kỳ Anh (Hà Tĩnh) là nguồn sử liệu quý báu, vừa lưu giữ lịch sử vừa góp phần giáo dục truyền thống. Từ ý nghĩa đó, thị xã đã đẩy mạnh công tác xã hội hóa trùng tu, tôn tạo di dích. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm để các di tích phát huy giá trị.
Đền Bản Thổ (xã Kỳ Ninh) vừa được tu bổ với tổng kinh phí hơn 200 triệu đồng
Huy động 9,5 tỷ đồng xã hội hóa
Thị xã Kỳ Anh hiện có 9 di tích văn hóa lịch sử được xếp hạng (2 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 7 di tích xếp hạng cấp tỉnh) và 21 di tích chờ xếp hạng. Những năm gần đây, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động bảo vệ, trùng tu, tôn tạo và phát huy các giá trị di tích đã đạt kết quả quan trọng. Từ năm 2016- 2018, thị xã có 5 di tích được trùng tu, tôn tạo, trong đó chủ lực vẫn là nguồn xã hội hoá. Trong thời gian này, các địa phương đã huy động gần 9,5 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa, trong đó có di tích đền thờ Nguyễn Thị Bích Châu được tu bổ, tôn tạo hàng năm.
Đền Bản Thổ (xã Kỳ Ninh) nay đã có không gian khang trang, cổng vào, hệ thống phụ trợ được tu bổ với tổng kinh phí hơn 200 triệu đồng. “Tất cả đều là nhờ vào nguồn đóng góp của bà con trong xã và con em đang xa quê” - ông Trần Thanh Uyển, Phó BQL đền Bản Thổ chia sẻ.
Cổng chính đền Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu
Một trong những đơn vị làm tốt công tác huy động xã hội hoá trùng tu, tôn tạo, phát huy di tích là BQL đền Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu. Trưởng BQL Khu di tích, ông Phan Công Đính cho biết: “Với số tiền hơn 3 tỷ đồng từ nguồn công đức hàng năm, BQL đã tập trung trùng tu, tôn tạo khu vực thượng điện, hạ điện, xây mới 3 gian thờ các tướng lĩnh bảo vệ Chế Thắng phu nhân, xây dựng bia đá “Kê minh thập sách” ở phía trước cổng đền và nhiều công trình phụ trợ khác”.
Vẫn gặp khó "chuyện" trùng tu
Bên cạnh những kết quả, theo đánh giá của Phòng VH-TT thị xã Kỳ Anh, hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di tích vẫn bộc lộ những khó khăn, bất cập trong việc thu thập tư liệu khoa học của một số di tích; nhiều cán bộ quản lý di tích vừa kiêm nhiệm vừa chưa được đào tạo chuyên sâu. Cùng với đó, nguồn ngân sách thị xã và các xã, phường tuy có đầu tư để tôn tạo di tích nhưng không đáng kể; chưa phát huy tốt tiềm năng trong huy động xã hội hóa.
Khu vực di tích cấp quốc gia đền thờ Lê Quảng Ý - Lê Quảng Chí thường ngập vào mùa mưa
Chia sẻ về vấn đề này, ông Lê Ngọc Sơn - Phó Chủ tịch UBND phường Kỳ Phương kiêm Trưởng BQL Khu di tích đền thờ Lê Quảng Ý - Lê Quảng Chí cho biết: “Hiện di tích đã bắt đầu xuống cấp, chỗ thờ, mái ngói đền đã hư hại, khuôn viên đền thờ luôn trong tình trạng ngập úng vào mùa mưa... Ngân sách đầu tư tại cơ sở không có; các cán bộ trong BQL hầu hết là kiêm nhiệm, không có nguồn phụ cấp dẫn đến việc việc quản lý, bảo vệ, trùng tu, tôn tạo di tích này chưa được quan tâm đúng mức”.
Bà Đoàn Thị Mỹ - Trưởng Phòng Văn hoá - Thông tin thị xã thẳng thắn: “Vấn đề kinh phí đầu tư cho chống xuống cấp các di tích cũng như bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa vẫn còn hạn hẹp. Nhận thức về tầm quan trọng của công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của các cấp ủy, chính quyền một số nơi chưa cao. Thời gian tới, thị xã sẽ tăng cường công tác tuyên truyền tới nhân dân về bảo vệ di tích lịch sử - văn hoá bằng nhiều hình thức; đồng thời, tăng cường kêu gọi nguồn lực xã hội hoá để trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích.
Những ngày tháng Chạp, gió từ triền núi Hồng Lĩnh thổi buốt lạnh - cái lạnh đặc trưng của miền Trung. Theo chân anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm phát sóng Thiên Tượng (Hà Tĩnh), tôi bắt đầu hành trình lên đỉnh non Hồng, nơi những “cánh sóng” lặng lẽ tỏa đi cùng năm tháng.
Khi những nhịp cày đầu tiên xé đất, khi mạ non bén rễ vào phù sa, ruộng đồng Hà Tĩnh bừng lên không chỉ bởi sắc xuân, mà còn bởi tiếng cười của người nông dân bước vào vụ mùa mới.
Hơn 9 thập kỷ kể từ khi Đảng ta ra đời nhưng tên tuổi, khí phách anh dũng của người chiến sỹ Xô viết kiên trung Nguyễn Huy Lung (1908-1931) vẫn sáng ngời trên mảnh đất Hà Tĩnh.
Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026), các địa phương ở Hà Tĩnh đã triển khai nhiều phần việc thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Vườn lan của Công ty TNHH Trí Đức ở xã Thạch Khê (tỉnh Hà Tĩnh) đang "khuấy đảo" thị trường hoa Tết bởi những tác phẩm lan ghép trên lũa gỗ có giá trị lên tới hàng chục triệu đồng.
Chỉ một quán hàng nhỏ hay những chuyến đò chở khách nhưng bằng tâm huyết, nhiều người Hà Tĩnh đã đưa công việc mưu sinh thành "sứ giả" lan tỏa di sản văn hóa quê hương.
Tập thể cán bộ, nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống (NTTT) Hà Tĩnh luôn bền bỉ “giữ lửa” nghề, nỗ lực sáng tạo, tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, tạo dấu ấn quan trọng.
Trong quá trình kiểm kê di tích tại thôn Thái Hòa, xã Can Lộc, cán bộ Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong quý giá có niên đại cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.
Phạm Tôn Tẫn (SN 1989, quê xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng và là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình nghệ thuật, sự kiện lớn trong nước và cả nước ngoài. Nhân dịp anh về quê, chuẩn bị cho một dự án bảo tồn dân ca ví, giặm, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
Năm 2025 ghi dấu ấn về những nỗ lực bền bỉ của ngành VH-TT&DL trong bảo tồn, phát huy di sản. Từ những lễ kỷ niệm lớn, công trình tu bổ di tích quy mô đến việc gìn giữ di sản phi vật thể, mạch nguồn văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được nối dài, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển.
Ngoài chủ động, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn, Thiếu tá Trần Văn Thị - Phó Trưởng Công an xã Việt Xuyên (Hà Tĩnh) còn lan tỏa tinh thần “khỏe để phục vụ Nhân dân”.
Từ những giai điệu quê hương quen thuộc, Hà Tĩnh hiện lên gần gũi, sâu lắng trong cảm nhận của du khách. Âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối hành trình khám phá Hà Tĩnh đầy cảm xúc.
Xuyên suốt hành trình ghé thăm, “chạm” vào từng điểm đến, Hà Tĩnh trong tôi hiện lên không ồn ào, không hào nhoáng mà sâu lắng, mộc mạc và giàu bản sắc. Đó là miền quê để đến chậm, cảm lâu và khi rời đi vẫn còn muốn trở lại.
Công tác gia đình ở Hà Tĩnh được triển khai đồng bộ từ các cấp, ngành, địa phương đã góp phần quan trọng bồi đắp các giá trị truyền thống tốt đẹp, tạo nền tảng xây dựng đời sống văn hóa trong cộng đồng.
Lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du đã khép lại nhưng dư âm về nhân cách, tài năng của danh nhân văn hóa thế giới sẽ còn lắng đọng mãi trong lòng người dân Hà Tĩnh cũng như du khách muôn phương. Trong đó, chữ “tâm” như ngọn hải đăng để hậu thế soi chiếu, làm hành trang cho sự phát triển của quê hương, đất nước.
Hà Tĩnh - vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cách mạng, tự hào là quê hương của Đại thi hào Nguyễn Du - nhà thơ thiên tài của dân tộc, người đã góp phần làm rạng rỡ nền văn chương, văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Với di sản Truyện Kiều mang tầm vóc nhân loại, Nguyễn Du để lại cho quê hương và đất nước một giá trị tinh thần vô giá. Vì lẽ đó, Hà Tĩnh luôn coi việc bảo tồn, lan tỏa các giá trị di sản của Đại thi hào là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và phát triển văn hóa, góp phần khẳng định vị thế của tỉnh trong giai đoạn mới.
Hơn 200 năm đã qua, những áng thơ của Đại Thi hào Nguyễn Du vẫn tỏa sáng, lay động, thức tỉnh hàng triệu người trên thế giới. “Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du/Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày” (Tố Hữu). Di sản cụ để lại cho đời không chỉ trăm năm, mà là nghìn năm, trở thành tinh hoa của tâm hồn Việt, bản sắc Việt, văn chương Việt.
Tự bao đời, Hà Tĩnh được nhắc đến là miền “địa linh, nhân kiệt”, nơi hội tụ những giá trị bền sâu về lịch sử, văn hóa và con người. Nơi đây đã sản sinh ra nhiều văn nhân, hào kiệt, trong đó, tiêu biểu là Đại thi hào Nguyễn Du.
Từ tình yêu và trăn trở gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc, cô giáo Trần Thị Ngọc Xuyến - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tiên Điền (Hà Tĩnh) đã khởi xướng hành trình đưa Truyện Kiều vào học đường bằng những nét thư pháp truyền thống.
Với sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các cấp, ngành, đơn vị, Hà Tĩnh đã cơ bản hoàn tất các nội dung, phần việc quan trọng, sẵn sàng cho lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du.
Trưng bày chuyên đề “Đại thi hào Nguyễn Du - Ngàn năm nhớ mãi” giới thiệu hơn 250 tư liệu, hiện vật, phản ánh sinh động về cuộc đời, sự nghiệp, di sản văn chương của Nguyễn Du.
Từ mối duyên của Tể tướng Nguyễn Nghiễm và bà Trần Thị Tần, một cuộc kết hợp tưởng như chỉ là chuyện nhân duyên của 2 dòng họ Nguyễn - Trần đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc khi sinh ra Đại thi hào Nguyễn Du. Đó cũng là sợi dây bền chặt nối nghĩa tình quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh từ quá khứ đến hôm nay.
Gần đây, nhiều du khách trong và ngoài nước đến Hội An (TP Đà Nẵng) bày tỏ thích thú khi được khám phá, tìm hiểu về di sản Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du tại CSO Gallery của ông Trần Hữu Tài - một doanh nhân đam mê nghiên cứu, sưu tầm di sản văn hóa.
Từ một vùng đất hoang phế với dấu tích mờ nhạt, trải qua 60 năm phục hồi và tôn tạo, Di tích Nguyễn Du (xã Tiên Điền) đã được Hà Tĩnh xây dựng trở thành một quần thể quy mô, xứng tầm vị thế của một Đại thi hào dân tộc - danh nhân văn hóa thế giới.
Vượt qua hơn 300 hồ sơ đăng ký, 2 đại diện đến từ Hà Tĩnh là Trần Thị Kiều Anh và Phạm Thị Huyền Trang đã chính thức ghi tên mình vào top 50 thí sinh tham gia vòng chung khảo toàn quốc Miss World Vietnam 2025.
Việc triển khai Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 đã tạo động lực quan trọng cho đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Tĩnh.
Trong đợt khảo sát kiểm kê di tích ở xã Hương Phố (Hà Tĩnh) vừa đây, nhóm chuyên gia Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện và ghi nhận nhiều cổ vật quý hiếm đang được lưu giữ tại đền Hà Đông.
Làng nghề sản xuất mật mía ở xã Vũ Quang (Hà Tĩnh) tồn tại hơn 50 năm nay và được người dân ở đây bền bỉ giữ nghề, nâng cao thu nhập và lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống