PGS.TS Lê Thái Phong: Những giá trị từ quê hương Hà Tĩnh theo tôi suốt hành trình giáo dục

Sinh ra và lớn lên tại Hà Tĩnh, PGS.TS Lê Thái Phong - Hiệu trưởng Trường Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại thương cho biết, quê hương và gia đình đã góp phần quan trọng hình thành con người, bồi đắp những giá trị mà ông mang theo suốt hành trình học tập, nghiên cứu và đổi mới trong hoạt động giáo dục. Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh, PGS.TS Lê Thái Phong đã chia sẻ về quá trình này cùng những quan điểm xây dựng môi trường đào tạo gần hơn với thực tiễn.

P.V: Khi nhớ về những năm tháng trưởng thành và học tập ở quê nhà Hà Tĩnh, điều gì thường hiện lên đầu tiên trong ký ức của Phó Giáo sư?

PGS.TS Lê Thái Phong: Hà Tĩnh không chỉ là nơi tôi sinh ra mà còn góp phần hình thành nhân cách, cách nghĩ và cách làm việc của tôi. Dù điều kiện tự nhiên có phần khắc nghiệt, truyền thống hiếu học, trọng chữ, trọng nghĩa của người Hà Tĩnh đã trở thành nét văn hóa, tạo cho tôi ý thức từ sớm về sự học và tinh thần vươn lên.

Những năm tháng học tập tại Trường PTTH Năng khiếu tỉnh Hà Tĩnh, nay là Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh, tiếp tục bồi đắp trong tôi những giá trị ấy. Tôi còn nhớ như in không khí nghiêm túc trong từng tiết học, tinh thần cạnh tranh lành mạnh và những người bạn luôn nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân. Các thầy cô không chỉ hướng chúng tôi đến kết quả học tập, mà quan trọng hơn, khuyến khích chúng tôi biết suy nghĩ, đặt câu hỏi, tự tìm tòi và chịu trách nhiệm với việc học của mình.

Từ mái trường Năng khiếu, tôi mang theo những bài học tưởng như giản dị nhưng có giá trị lâu dài: sự nghiêm túc, tính kỷ luật, tinh thần tự học, sự kiên trì trước khó khăn và ý thức không ngừng hoàn thiện mình.

Gia đình, đặc biệt là bố tôi - một người từng làm nghề giáo, cũng có ảnh hưởng sâu sắc đến những giá trị ấy. Ở ông, tôi nhận thấy những phẩm chất của một người thầy: sự chính trực, trách nhiệm, tình yêu với công việc và thói quen tìm hiểu đến bản chất của vấn đề. Có lẽ chính những điều đó đã góp phần hình thành trong tôi sự lựa chọn gắn bó lâu dài với giáo dục, nghiên cứu và đào tạo.

P.V: Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại Vương quốc Anh, điều gì thôi thúc Phó Giáo sư quyết định trở về Việt Nam, thay vì ở lại?

PGS.TS Lê Thái Phong: Tôi có khoảng 6 năm học tập, nghiên cứu ở Vương quốc Anh, từ bậc thạc sĩ đến tiến sĩ. Đây là quãng thời gian quan trọng, giúp tôi không chỉ tiếp cận những kiến thức chuyên môn mới, mà còn học được cách tư duy, đặt vấn đề, nhìn nhận một vấn đề từ nhiều chiều và có một tầm nhìn rộng mở hơn.

Trong thời gian ở Anh, tôi có cơ hội tham gia giảng dạy với việc làm trợ giảng tại Đại học Leeds và sau đó là giảng viên thỉnh giảng tại Đại học Leeds Beckett, tiền thân là Đại học Leeds Metropolitan. Những trải nghiệm đó giúp tôi hiểu hơn về môi trường giáo dục quốc tế và suy nghĩ rõ hơn về con đường mình muốn theo đuổi.

Tôi biết nhiều người sau khi học tập ở nước ngoài đã lựa chọn ở lại, có những cơ hội phát triển tốt và vẫn đóng góp tích cực cho quê hương, đất nước theo những cách khác nhau. Tôi trân trọng những lựa chọn đó. Nhưng với tôi, ngay từ khi hoàn thành việc học, đã nghĩ rằng mình chắc chắn phải trở về Việt Nam.

Điều thôi thúc tôi trở về là tình cảm với quê hương, gia đình và mong muốn được làm công việc mình thực sự yêu thích. Tôi muốn mang những kiến thức, phương pháp và cách tư duy mà mình đã học được ở nước ngoài trở về Việt Nam, đặc biệt là truyền lại cho các thế hệ sinh viên. Tôi luôn nghĩ rằng, tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được chia sẻ và tạo ra giá trị cho người khác.

Tôi chọn Trường Đại học Ngoại thương bởi đây là môi trường tôi cảm thấy mình thuộc về, với tinh thần năng động, cầu thị, bản lĩnh, hội nhập và luôn hướng về phía trước. Tôi muốn được đứng trên bục giảng ở chính quê hương mình, đồng hành cùng sinh viên Việt Nam, giúp các em có kiến thức, tư duy và bản lĩnh để tự tin bước ra thế giới.

P.V: Hơn 25 năm gắn bó với giảng đường, nghiên cứu và quản lý giáo dục, đâu là những dấu mốc mà Phó Giáo sư nhớ nhất?

PGS.TS Lê Thái Phong: Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi thấy mình may mắn khi được đồng hành cùng nhiều thế hệ người học và cùng các đồng nghiệp xây dựng những chương trình đào tạo mới.

Một trong những dấu mốc tôi nhớ nhất là vào năm 2016, khi tôi được cùng các thầy cô Trường Đại học Ngoại thương đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng chương trình eMBA (thạc sĩ điều hành cao cấp - PV) dành cho đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung và cấp cao của các doanh nghiệp. Sau 10 năm triển khai, chương trình đã có những kết quả đáng trân trọng, trong đó điều vui nhất là được chứng kiến nhiều học viên trưởng thành hơn trong nghề nghiệp, đảm nhận những vị trí mới và có những bước tiến đáng kể trong công việc. Cũng trong năm này, tôi được Nhà nước công nhận học hàm Phó Giáo sư. Tôi xem đó là sự ghi nhận đối với một chặng đường nỗ lực, đồng thời cũng là trách nhiệm để mình tiếp tục cố gắng.

Đến năm 2026, sau một thập kỷ, tôi lại có cơ hội cùng các thầy cô xây dựng những chương trình đào tạo mới, dự kiến tuyển sinh năm 2027, trong đó có các chương trình thạc sĩ về kinh doanh quốc tế, marketing và quản trị khách sạn. Mỗi chương trình đều là kết quả của nhiều cuộc trao đổi, nhiều trăn trở và trên hết là mong muốn đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập, nghề nghiệp của người học và những yêu cầu ngày càng cao của xã hội.





Kỷ niệm trong hơn 25 năm làm nghề thì rất nhiều, nhưng điều khiến tôi xúc động nhất vẫn là sự trưởng thành của người học. Đó có thể là ánh mắt rạng rỡ của các em trong ngày nhận bằng tốt nghiệp, một lời chào bất ngờ của cựu sinh viên sau nhiều năm, hay đơn giản là một tin nhắn báo rằng em đã có được công việc mình mong muốn. Tôi đặc biệt nhớ những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, sức khỏe không thuận lợi nhưng ngày ngày vẫn kiên trì học tập, cố gắng hoàn thành việc học và tìm kiếm một tương lai tốt đẹp hơn.

Những câu chuyện như vậy khiến tôi càng trân trọng nghề giáo và hiểu rằng công việc của mình không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là đồng hành, khích lệ và gieo thêm niềm tin cho người học.

Có lẽ, với những người làm giáo dục, phần thưởng ý nghĩa nhất không phải là những thành tích của riêng mình, mà là được nhìn thấy học trò trưởng thành và sống tốt bằng chính năng lực của họ.

PGS.TS Lê Thái Phong

Có lẽ, với những người làm giáo dục, phần thưởng ý nghĩa nhất không phải là những thành tích của riêng mình, mà là được nhìn thấy học trò trưởng thành và sống tốt bằng chính năng lực của họ. Chính những người học ấy là nguồn động lực để tôi tiếp tục làm việc, học hỏi và cố gắng mỗi ngày, với mong muốn góp một phần nhỏ bé vào những điều tốt đẹp cho giáo dục và cho xã hội.

P.V: Trường Kinh doanh được thành lập trong quá trình Trường Đại học Ngoại thương chuyển sang mô hình tổ chức mới. Trên cương vị Hiệu trưởng, Phó Giáo sư đã chuẩn bị gì cho bước chuyển này và đâu là những định hướng ưu tiên trong thời gian tới?

PGS.TS Lê Thái Phong: Bối cảnh giáo dục đại học đang thay đổi rất nhanh, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và những yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Đồng thời, sự cạnh tranh trong lĩnh vực giáo dục cũng đặt ra yêu cầu mỗi cơ sở đào tạo phải không ngừng tự đổi mới và nâng cao chất lượng.

Trong xu thế đó, việc Trường Đại học Ngoại thương thành lập Trường Kinh doanh là một bước phát triển quan trọng, mở ra cơ hội để chúng tôi tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức và triển khai hoạt động đào tạo. Trường được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Khoa Quản trị kinh doanh, bộ môn Kinh doanh quốc tế cùng bộ môn Marketing và truyền thông thuộc Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế của Trường Đại học Ngoại thương.

Ngay từ khi thành lập, chúng tôi xác định rõ định hướng xây dựng Trường Kinh doanh trở thành một môi trường đào tạo xuất sắc trên 3 phương diện: đào tạo, nghiên cứu khoa học và kết nối doanh nghiệp. Chúng tôi đang từng bước rà soát, điều chỉnh chương trình theo hướng thiết thực hơn, đồng thời quan tâm nhiều hơn đến những năng lực mà người học thực sự cần trong môi trường làm việc hiện nay, đặc biệt là năng lực số, khả năng thích ứng, tư duy đổi mới và giải quyết vấn đề.

Một ưu tiên khác là đưa hoạt động đào tạo đến gần hơn với thực tiễn. Chúng tôi không muốn việc học chỉ dừng ở kiến thức trong giáo trình, mà mong muốn tạo thêm cơ hội để sinh viên học từ thực tế, làm việc với doanh nghiệp, trải nghiệm, thử nghiệm và giải quyết những vấn đề cụ thể.





Trường Kinh doanh hiện có 2 khoa là Khoa Quản trị kinh doanh và Khoa Kinh doanh quốc tế. Khoa Quản trị kinh doanh đào tạo 3 ngành gồm Quản trị kinh doanh, Quản trị nhân lực và Quản trị khách sạn, với 5 chương trình. Khoa Kinh doanh quốc tế đào tạo 3 ngành gồm Kinh doanh quốc tế, Marketing và Thương mại điện tử, với 4 chương trình đào tạo.

Năm 2026, trường tuyển 800 sinh viên bậc cử nhân, 250 học viên bậc thạc sĩ và 15 nghiên cứu sinh bậc tiến sĩ. Chúng tôi hướng đến đào tạo chuyên sâu, tập trung vào nâng cao chất lượng bậc cử nhân, đồng thời mở rộng các chương trình sau đại học. Ở bậc thạc sĩ, trường dự kiến mở thêm các ngành Kinh doanh quốc tế, Marketing và Quản trị khách sạn. Ở bậc tiến sĩ, chúng tôi hướng tới phát triển thêm các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh.

Tôi nghĩ chúng ta không thể dự đoán chính xác tương lai sẽ như thế nào, nhưng có thể chuẩn bị cho người học một nền tảng đủ vững và tâm thế sẵn sàng trước những biến đổi. Đó cũng là điều chúng tôi mong muốn cùng đội ngũ giảng viên, doanh nghiệp và các đối tác xây dựng cho Trường Kinh doanh trong những năm tới.

PV: Nhiều năm đào tạo, tư vấn và đồng hành cùng các doanh nghiệp, tập đoàn lớn đã mang lại cho Phó Giáo sư những góc nhìn mới về quản trị và đào tạo nguồn nhân lực. Những kinh nghiệm đó sẽ được Phó Giáo sư vận dụng ra sao trong quá trình xây dựng Trường Kinh doanh?

PGS.TS Lê Thái Phong: Hoạt động đào tạo và tư vấn doanh nghiệp đã cho tôi nhiều góc nhìn rất khác so với những gì chỉ có thể quan sát từ giảng đường. Qua quá trình đồng hành, trao đổi và làm việc với doanh nghiệp, tôi có cơ hội hiểu rõ hơn những thay đổi của thị trường, những vấn đề mà doanh nghiệp đang phải đối mặt cũng như những năng lực mà người lao động thực sự cần trong môi trường kinh doanh ngày nay. Những trải nghiệm đó giúp tôi nhìn nhận các vấn đề quản trị một cách thực tế hơn, cởi mở hơn và tránh cách tiếp cận quá nặng về lý thuyết.

Tôi luôn nghĩ rằng, giảng đường không nên là một không gian tách biệt với đời sống kinh tế và xã hội. Những gì đang diễn ra trong doanh nghiệp và trên thị trường cần được phản ánh trở lại trong quá trình đào tạo. Vì vậy, chúng tôi mong muốn đưa những vấn đề thực tế, những tình huống quản trị và những biến động của môi trường kinh doanh vào bài giảng, thảo luận và các hoạt động học tập của sinh viên. Qua đó, các em không chỉ hiểu kiến thức, mà còn có cơ hội suy nghĩ, phân tích và tìm cách giải quyết những vấn đề gần với thực tiễn.

Đó cũng là hướng mà Trường Kinh doanh đang từng bước theo đuổi. Chúng tôi mong muốn tạo ra một môi trường trong đó sinh viên được học từ kiến thức, trưởng thành từ trải nghiệm và phát triển năng lực từ những vấn đề thực tế. Điều quan trọng không phải là các em có thể nhớ được bao nhiêu kiến thức, mà là sau khi tốt nghiệp, các em có thể sử dụng những kiến thức đó để tư duy, thích ứng và tạo ra những giá trị có ích cho doanh nghiệp và xã hội.

P.V: Xin trân trọng cảm ơn Phó Giáo sư!

THỰC HIỆN, THIẾT KẾ: ĐẶNG PHƯƠNG

ẢNH: NVCC