Tết đến. Xuân về.
Trong khoảnh khắc đất trời chuyển mình, khi mưa phùn giăng mỏng lối làng, khi mùi hương trầm hòa quyện không gian chiều cuối năm, lòng người, dù ở đâu cũng tự khắc hướng về một nơi. Nơi ấy gọi là quê hương.
Với người Hà Tĩnh, quê hương là miền đất “chôn rau cắt rốn”, là dải đất hẹp giữa núi Hồng - sông La, nơi gió Lào hun đúc cốt cách, nơi mưa bão tôi rèn ý chí, nơi con người sống chân chất mà bền gan, bền chí.
Tôi đã đi nhiều. Hơn ba mươi năm làm báo, tôi có cơ hội gặp gỡ hàng trăm, hàng nghìn người Hà Tĩnh xa quê, từ công trường miền Nam, khu công nghiệp phía Bắc, đến những thành phố lớn ở châu Âu, châu Á. Những cuộc gặp gỡ ấy đã trở thành hàng chục tập ký sự truyền hình “Người Hà Tĩnh muôn nơi”, rồi 2 tập sách được xuất bản, ghi lại hành trình mưu sinh, lập nghiệp và hơn hết là hành trình giữ gìn căn cước quê hương của người Hà Tĩnh nơi đất khách. Nhưng chỉ khi xuân về, cảm xúc về họ mới lắng sâu, đầy đặn nhất.
Tết, với người xa quê không chỉ là thời gian. Tết là nỗi nhớ. Là câu hỏi rất khẽ mà cứ đau đáu trong tim: “Năm nay có về được không?” Tôi từng gặp một người thợ dày da ở Bình Dương, anh nói: “Đi đâu cũng được, miễn Tết được về Hà Tĩnh, đứng trước mộ cha, ngồi bên bếp lửa với mẹ”. Một chị công nhân ở Bắc Ninh thì bảo: “Chỉ cần nghe lại tiếng gà gáy sáng ở làng mình, là Tết đã trọn vẹn”. Với người Hà Tĩnh xa quê, Tết không cần đủ đầy vật chất. Chỉ cần được trở về. Được bước qua cổng làng. Được gọi 2 tiếng “quê ơi”.
Và mùa xuân này, khi hướng về quê hương, cảm xúc của người Hà Tĩnh xa quê không chỉ là nỗi nhớ, mà còn là niềm tự hào. Bởi Hà Tĩnh hôm nay đã khác.
Năm 2025 khép lại, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức, Hà Tĩnh vẫn nỗ lực vươn lên, hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng về KT-XH. Tăng trưởng được giữ vững. Thu ngân sách đạt kết quả tích cực. Các lĩnh vực văn hóa - xã hội, an sinh, giáo dục, y tế tiếp tục được quan tâm. QP-AN được giữ vững. Niềm tin của Nhân dân với Đảng bộ, chính quyền các cấp ngày càng được củng cố.
Những người con Hà Tĩnh xa quê, dù ở rất xa, vẫn theo dõi từng đổi thay của quê nhà. Họ nhìn thấy những con đường làng được mở rộng, bê tông hóa, rực sáng ánh điện mỗi đêm. Những làng quê nông thôn mới không còn lặng lẽ, mà bừng lên sức sống mới, nhà cửa khang trang, hàng rào xanh, vườn mẫu, đời sống văn hóa được nâng cao. Những phố phường, đô thị Hà Tĩnh ngày càng văn minh, hiện đại, nhịp sống sôi động hơn.
Trên những công trình trọng điểm, trên các khu sản xuất, khu kinh tế, mồ hôi và trí tuệ của người Hà Tĩnh đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho quê hương.
Đằng sau những đổi thay ấy là ý chí, quyết tâm của Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh. Là tinh thần đoàn kết, dám nghĩ, dám làm. Là sự cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ mới bằng những chương trình hành động thiết thực, sát thực tiễn, vì mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân.
Mùa xuân này cũng là mùa xuân của những chuyển động lớn. Cả nước bước vào giai đoạn sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; cấp huyện không còn, nhiều xã được sáp nhập. Những địa danh quen thuộc với bao thế hệ có thể thay đổi về tên gọi, về ranh giới hành chính. Tôi nhận được nhiều cuộc gọi từ người Hà Tĩnh xa quê: “Xã mình nhập về đâu?” “Tên cũ còn không?”. “Làng mình rồi sẽ như thế nào?” Đó không chỉ là sự quan tâm đến tổ chức bộ máy, mà là nỗi lo rất người - lo ký ức bị phai mờ. Nhưng rồi, trong những cuộc trò chuyện ấy, tôi nhận ra một điều: Người Hà Tĩnh xa quê hiểu và đồng hành. Họ tin rằng đổi mới là tất yếu. Tinh gọn để hiệu quả hơn. Sắp xếp để phát triển tốt hơn. Và quan trọng hơn, quê hương không nằm ở tên gọi hành chính, mà nằm trong lòng người.
Quê hương vẫn ở đó, trong giọng nói nặng ân tình, trong cách người Hà Tĩnh thương nhau nơi đất khách, trong những hội đồng hương giữa TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Tây Bắc, Tây Nguyên, châu Âu, châu Á, nơi người ta luôn tự hào giới thiệu: “Tôi là người Hà Tĩnh”.
Mùa xuân này, người Hà Tĩnh xa quê hướng về nơi chôn nhau cắt rốn không chỉ bằng nỗi nhớ, mà bằng niềm tin. Tin vào sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh. Tin vào sức bật của quê hương. Tin rằng Hà Tĩnh, từ nông thôn đến đô thị, từ miền núi đến đồng bằng, ven biển đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, vững vàng hơn, bản lĩnh hơn.
Với tôi, một người làm báo, được đồng hành, được lắng nghe những người Hà Tĩnh muôn phương là một ân tình nghề nghiệp. Những ký sự, những trang sách chỉ ghi lại được một phần. Phần còn lại nằm trong cảm xúc, thứ luôn trỗi dậy mạnh mẽ nhất mỗi độ xuân về.
Tết lại đến. Xuân lại về.
Quê hương đang đổi mới từng ngày. Dẫu mô hình tổ chức có thay đổi, thì tình yêu quê hương của người Hà Tĩnh, ở gần hay ở xa, vẫn vẹn nguyên, bền bỉ. Chính tình yêu ấy sẽ tiếp thêm sức mạnh để Hà Tĩnh tiếp tục vươn lên, xứng đáng với niềm tin của Nhân dân, trong mùa xuân mới của đất nước.
