Phụ nữ Hà Tĩnh xây khát vọng giữa miền nắng gió

35 năm qua (1991–2026), từ điểm tựa niềm tin giữa gian khó ngày đầu tái lập tỉnh, phụ nữ Hà Tĩnh đã viết nên hành trình bứt phá ngoạn mục. Ngọn lửa nhiệt huyết và bản lĩnh được trao truyền qua các thế hệ giúp chị em tự tin khẳng định vị thế và khát vọng vươn xa.

Ngày giữa thu, bên căn nhà trên đường Nguyễn Xí (phường Thành Sen), tôi có dịp trò chuyện cùng bà Lương Thị Tuệ - nguyên Chủ tịch Hội LHPN Hà Tĩnh. Ở tuổi 83, bà vẫn nhanh nhẹn, minh mẫn. Người phụ nữ từng là Tổng đội Phó Tổng đội 55 TNXP Hà Tĩnh, bám trụ trên tuyến đường 15A qua Ngã ba Đồng Lộc và có hơn 30 năm gắn bó với công tác phụ nữ vẫn nhớ như in những ngày xây dựng lại phong trào sau khi Hà Tĩnh tái lập tỉnh.

“Những ngày ấy gian khổ vô cùng. Năm 1991, tái lập tỉnh, chúng tôi về thị xã Hà Tĩnh, chỗ làm việc cũng phải đi thuê tạm. Vậy nhưng chúng tôi lại có sự nhiệt tình và nhất là tinh thần đoàn kết, sẵn sàng cống hiến cho phong trào. Đó là tài sản quý giá nhất” - bà Tuệ nhớ lại.

Trước đó, sau 15 năm làm cán bộ Hội LHPN tỉnh Nghệ Tĩnh, tái lập tỉnh Hà Tĩnh, bà Lương Thị Tuệ đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch hội, đến nhiệm kỳ 1996-2001 được bầu làm Chủ tịch Hội LHPN Hà Tĩnh.

Những ngày đầu tái lập tỉnh (tháng 9/1991), Hà Tĩnh thuộc nhóm địa phương khó khăn nhất nhì cả nước. Toàn tỉnh có hơn 1,2 triệu dân, trong đó phụ nữ chiếm tới 52%, nhưng bình quân lương thực đầu người chỉ đạt 180 kg/năm (thấp hơn nhiều so với mức 240 kg/năm của cả nước); toàn tỉnh còn tới 8.917 người mù chữ và 53% trẻ em suy dinh dưỡng. Trong bức tranh ngổn ngang ấy, Hội LHPN tỉnh chỉ có 12 cán bộ, chưa có trụ sở, cả cơ quan phải vay 20 triệu đồng làm tạm 5 gian nhà lá. Kinh phí hoạt động gần như bằng 0.

Xác định giảm nghèo là khâu đột phá, Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động vượt khó, tìm kiếm nguồn lực thay vì thụ động trông chờ ngân sách. Bắt đầu từ khoản vay 100 triệu đồng (tương đương 20 tấn thóc) làm vốn quay vòng cùng mô hình “trao lợn nái, truyền lợn con” giàu tính nhân văn, cách làm “nguồn vốn nhỏ, ý nghĩa lớn” đã nhanh chóng lan tỏa khắp các vùng quê.

Đặc biệt, hành trình xin kinh phí xây dựng Trung tâm Dạy nghề Phụ nữ tỉnh là minh chứng rõ nhất cho sự kiên trì bền bỉ ấy. Bà Tuệ xúc động nhớ lại: “Năm 1994, có tháng, tôi 4 lần ra Hà Nội. Đường sá hồi đó đi lại gian khổ, đường dài xóc nẩy, mà Hội chỉ có chiếc xe Lada cũ kỹ. Ra đến nơi, chúng tôi cứ kiên trì bám sát bên Trung ương Hội rồi lại sang Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để bày tỏ nguyện vọng”. Sự tâm huyết đó đã mang về nguồn lực xây trung tâm, trang bị máy móc, dạy nghề và tạo việc làm cho hàng trăm lao động nữ.

Đặc biệt, Hội đã thu hút thêm các tổ chức quốc tế, nổi bật là dự án từ Luxembourg tài trợ 1 triệu USD cho gần 110 xã. Nhờ đó, nguồn vốn Hội quản lý bứt phá từ 1,2 tỷ đồng (năm 1992) lên 9 tỷ đồng (năm 1995). Từ những khoản vay khiêm tốn 500.000 đến 1 triệu đồng tiếp sức cho gánh cá, lò bánh tráng qua từng tổ nhóm phụ nữ, giúp 95% chị em được hỗ trợ vươn lên phát triển kinh tế hiệu quả. Dòng vốn nhỏ dần sinh sôi giúp hàng ngàn gia đình thoát nghèo và góp phần đưa sản lượng lương thực toàn tỉnh năm 1994 tăng 16,3% (bình quân 292 kg/người/năm).

Chính đòn bẩy ban đầu ấy đã đặt "viên gạch" hình thành Quỹ Phát triển Phụ nữ Hà Tĩnh quy mô hàng trăm tỷ đồng ngày nay. Sự đổi mới sâu sát, chủ động khơi thông nguồn lực và phát huy sức mạnh tổng hợp từ những năm tháng gian khó đã tạo nên bước chuyển biến sâu sắc trong đời sống hội viên. Hành trình kiên cường ấy đã đưa Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trở thành đơn vị Hội cấp tỉnh duy nhất cả nước vinh dự nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới vào năm 2007.

Nhưng với bà Tuệ, điều còn lại sâu đậm hơn cả những con số là tình cảm giữa cán bộ Hội và hội viên. “Thời đó đi xuống vận động phụ nữ cơ sở có gì đâu! Xuống thấy chị em đang đi bới khoai ngoài đồng, cán bộ Hội cũng xắn tay áo vào làm phụ, làm giúp, vừa làm vừa trò chuyện”, bà kể.

Cán bộ Hội cấp xã gần như không có phụ cấp, mọi hoạt động dựa vào nhiệt tình và tâm huyết. “Cứ sát cánh, đồng lòng như thế mà chị em thương nhau, gắn bó với hội. Nghèo nhưng mà giàu nghĩa tình”, bà Tuệ bộc bạch.

Nhìn vào thực tiễn hôm nay, bà bày tỏ niềm tự hào: “Phụ nữ Hà Tĩnh ngày nay đã bước một bước tiến dài, từ “giảm nghèo” tiến tới “làm giàu”. Phong trào phụ nữ tỉnh nhà hiện nay rất toàn diện và giàu sức sống, được Trung ương Hội đánh giá rất cao”.

Theo bà, sự tiếp nối ấy thể hiện ở những cán bộ hội năng động, dám nghĩ, dám làm; những hội viên trẻ mạnh dạn khởi nghiệp và những chương trình như “Mẹ đỡ đầu”, đồng hành với phụ nữ nghèo, trẻ em yếu thế…

"Cán bộ hội hôm nay xông xáo, không quản ngại khó khăn, thức khuya dậy sớm, đi khắp nơi kết nối nguồn lực để chăm lo cho phụ nữ và trẻ em yếu thế. Đó chính là sự tiếp nối xứng đáng truyền thống vẻ vang của phụ nữ Hà Tĩnh qua các thời kỳ”- bà Lương Thị Tuệ nhận định.

Tại Chương trình “Rạng ngời phụ nữ Việt Nam” do Trung ương Hội LHPN Việt Nam tổ chức vừa qua, phụ nữ Hà Tĩnh tiếp tục tỏa sáng khi chị Nguyễn Thị Quyên - Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh xuất sắc được trao Giải thưởng Nguyễn Thị Định và chị Chu Thị Hồng Hà (Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân nhung hươu Thuận Hà, xã Sơn Giang) vinh dự nhận Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026.

Hai giải thưởng cao quý được trao không chỉ là niềm tự hào của cá nhân các chị, mà còn nối dài thêm bảng thành tích rực rỡ với hàng loạt giải thưởng cấp toàn quốc dành cho các tập thể, cá nhân phụ nữ Hà Tĩnh trong những năm gần đây. Thành quả ngọt ngào ấy hoàn toàn không phải là sự ngẫu nhiên hay may mắn, mà chính là quả ngọt từ cả một quá trình bền bỉ khơi dậy sức sáng tạo, bản lĩnh dấn thân của phụ nữ tỉnh nhà trong gian khó, suốt hơn ba thập kỷ kể từ ngày tái lập tỉnh đến nay (1991-2026).

Hòa cùng không khí rộn ràng dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam (1930-2026) và Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, các cấp hội phụ nữ Hà Tĩnh dấy lên phong trào thi đua sôi nổi bằng hàng trăm công trình, phần việc ý nghĩa. Bức tranh ấy vừa rực rỡ sắc màu văn hóa, vừa đong đầy giá trị nhân văn qua hàng loạt sự kiện tiêu biểu: từ việc các cán bộ, hội viên vinh dự nhận giải thưởng cao quý tại chương trình “Rạng ngời phụ nữ Việt Nam”, đến chuỗi Ngày hội phụ nữ khởi nghiệp, diễn đàn “Tháng nghe phụ nữ nói” thu hút hàng trăm nghìn lượt người tham gia, đã tạo nên bức tranh toàn cảnh về phong trào phụ nữ Hà Tĩnh trong giai đoạn mới.

Tại Ngày hội phụ nữ khởi nghiệp và Trạm xanh Hà Tĩnh tổ chức cuối tháng 9/2026 vừa qua, HTX Nông sản dược liệu xanh Dung Nguyễn, xã Kỳ Khang là một trong những mô hình tiêu biểu. Từ một ý tưởng nhỏ, chị Nguyễn Thị Thùy Dung (Giám đốc HTX) có thêm điểm tựa để đi xa hơn. Năm 2022, chị giành giải Nhất cuộc thi “Ý tưởng phụ nữ khởi nghiệp” do Hội LHPN tỉnh tổ chức. Sau cuộc thi, các cấp hội tiếp tục hỗ trợ kết nối nguồn vốn, tư vấn quy trình sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. HTX từng bước hình thành vùng nguyên liệu liên kết với hàng chục hộ dân, có sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao và mở rộng thị trường.

“Điều tôi cảm nhận rõ nhất là phụ nữ hôm nay có nhiều cơ hội để biến ý tưởng thành việc làm, thành sinh kế. Sự đồng hành của các cấp Hội tiếp thêm kiến thức, nguồn lực và niềm tin để từ một ý tưởng nhỏ, tôi từng bước xây dựng được cơ sở sản xuất ổn định” - chị Dung chia sẻ.

Ở xã Mai Phụ, không khí phong trào lại được tạo nên từ một sân chơi văn hóa. Hội thi dân vũ “Vũ điệu kết nối - Lan tỏa yêu thương” với sự tham gia của 12 chi hội đã thu hút hàng nghìn khán giả địa phương và vùng lân cận đến cổ vũ, đồng thời vận động được 64 triệu đồng để đỡ đầu trẻ mồ côi và tặng quà cho hội viên có hoàn cảnh khó khăn.

Chị Phan Thị Hương Giang - Chủ tịch Hội LHPN xã Mai Phụ cho biết: “Chỉ cần có ý tưởng, có chương trình ý nghĩa, chị em các chi hội luôn hào hứng tham gia. Bên cạnh phong trào văn hóa, thể thao, Mai Phụ còn có CLB nữ doanh nhân thu hút hơn 40 thành viên là chị em chủ các cơ sở kinh doanh, mô hình kinh tế trên địa bàn. Phong trào thi đua làm giàu, phát triển kinh tế xây dựng quê hương cũng vì thế trở nên sôi nổi”.

Từ những sân chơi văn hóa, thể thao như “Duyên dáng áo dài”, đồng diễn dân vũ đến các diễn đàn, tiếng nói của phụ nữ ngày càng được lắng nghe. Hội cũng mở rộng kết nối, tư vấn, hỗ trợ phụ nữ tiếp cận chính sách, chăm sóc sức khỏe và tham gia “Bình dân học vụ số”, qua đó nâng cao đời sống tinh thần, phát huy vai trò phụ nữ trong cộng đồng.

Đằng sau những bước chuyển mình ấy là quá trình đổi mới phương thức hoạt động, lấy chuyển đổi số làm khâu đột phá và bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và các nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy, trong đó có Nghị quyết 04-NQ/TU và Nghị quyết 18-NQ/TU. Hướng mạnh về cơ sở, Hội LHPN Hà Tĩnh ghi dấu ấn toàn diện trên mọi mặt trận: từ xây dựng nông thôn mới với gần 9.000 mô hình “Nhà sạch - vườn đẹp” (đưa tỷ lệ hộ “5 không, 3 sạch” đạt trên 82%), đến đòn bẩy kinh tế từ Đề án khởi nghiệp với hơn 6.467 tỷ đồng vốn ủy thác, nâng đỡ 63 HTX, 296 tổ hợp tác, xây dựng 51 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3-4 sao và giúp hơn 2.500 hộ thoát nghèo bền vững. Nhiều điểm sáng như HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Phú Khương, HTX Nông sản Dược liệu Thu Hằng hay THT Gạo hữu cơ Vân Cửu đã khẳng định rõ nét uy tín trên thị trường.

Song song đó, tinh thần nhân văn tiếp tục tỏa sáng qua chương trình “Mẹ đỡ đầu” hỗ trợ 2.132 trẻ mồ côi (trên 36 tỷ đồng) và bước tiến chuyển đổi số toàn diện với 100% cán bộ Hội ứng dụng phần mềm chuyên ngành. Thành quả ấy được ghi nhận bằng 9 Cờ thi đua xuất sắc, 16 Bằng khen của Chính phủ cùng hàng loạt giải thưởng cao quý.

Khẳng định bước chuyển mình mạnh mẽ nhưng tiếp nối trọn vẹn mạch nguồn lịch sử, bà Nguyễn Thị Lệ Hà - Chủ tịch Hội LHPN Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Hơn ba thập kỷ đã qua từ ngày tái lập tỉnh, những con số ấn tượng hay hàng ngàn mô hình hiệu quả hôm nay không chỉ là kết quả của sự nỗ lực đổi mới, dấn thân không ngừng của đội ngũ cán bộ, hội viên hiện tại, mà trước hết là sự kế thừa sâu sắc nền móng vững chắc, tinh thần vượt khó kiên cường do các thế hệ cán bộ Hội đi trước gầy dựng. Đứng trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Phụ nữ Hà Tĩnh quyết tâm tiếp tục khơi dậy khát vọng vươn lên, phát huy phẩm chất "Đoàn kết, nghĩa tình, trách nhiệm", đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, xây dựng tổ chức Hội vững mạnh từ cơ sở. Đó vừa là lời hứa, vừa là hành động để Phụ nữ Hà Tĩnh tiếp tục tỏa sáng, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển nhanh, bền vững của quê hương”.

Từ những ngày đầu gian khó đến hôm nay, hành trình của phụ nữ Hà Tĩnh được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Những người đi trước đặt nền bằng nghĩa tình, trách nhiệm; thế hệ hôm nay tiếp bước bằng tri thức, sự năng động và những cách làm mới, góp sức dựng xây quê hương.

NỘI DUNG: THIÊN VỸ
ẢNH: THIÊN VỸ & TƯ LIỆU
THIẾT KẾ: HUY TÙNG