Về các thôn Tân Hà, Kim Hà... (xã Kỳ Lạc) dịp này, dễ dàng bắt gặp hình ảnh bà con tất bật thu hoạch riềng đỏ. Gia đình chị Hồ Thị Huệ (thôn Tân Hà) là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi vườn tạp sang trồng riềng đỏ quy mô lớn.
Trước đây, 5 sào đất vườn của gia đình chị chủ yếu trồng các loại cây ngắn ngày, thu nhập không đáng kể. Năm 2020, nhận thấy nhu cầu thị trường đối với củ riềng ngày càng tăng, trong khi nhiều nơi không đủ nguồn cung, chị Huệ mạnh dạn cải tạo toàn bộ diện tích vườn để trồng riềng đỏ. Riềng dễ trồng, phù hợp với thổ nhưỡng, ít sâu bệnh, không đòi hỏi nhiều công chăm sóc. Đặc biệt, cây chỉ cần trồng một lần là có thể cho thu hoạch liên tục trong nhiều năm.
Với 2 vụ thu hoạch mỗi năm, sản lượng riềng của gia đình chị Huệ đạt hơn 4 tấn. Nhờ thương lái thu mua trực tiếp tại vườn với giá dao động từ 12 - 18.000 đồng/kg, không mất chi phí vận chuyển, đầu ra lại ổn định nên sau khi trừ chi phí, mỗi năm, gia đình chị thu về hàng chục triệu đồng. “Điều tôi yên tâm nhất là đầu ra rất thuận lợi, thương lái đến tận vườn thu mua”, chị Huệ chia sẻ.
Không chỉ riêng gia đình chị Huệ, nhiều hộ dân ở Kỳ Lạc cũng đang coi riềng đỏ là cây trồng chủ lực trong vườn nhà. Theo người dân, ưu điểm lớn nhất của cây riềng là không kén đất. Dù trồng ở đất đồi, đất vườn hay xen canh dưới tán các loại cây ăn quả, riềng vẫn sinh trưởng tốt.
Bên cạnh đó, riềng đỏ có khả năng thích nghi cao với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương. Cây không bị ảnh hưởng bởi mưa bão, sâu bệnh hầu như không đáng kể nên rủi ro trong sản xuất thấp hơn nhiều so với các loại cây trồng truyền thống khác.
Chị Bùi Thị Anh (thôn Kim Hà) cho biết, trước đây gia đình chị trồng nhiều loại cây khác nhau như: sắn, khoai, rau màu… nhưng hiệu quả kinh tế không cao, lại tốn nhiều công chăm sóc. Từ khi chuyển sang trồng riềng đỏ, thu nhập cải thiện rõ rệt. “So với các loại cây trước đây, riềng cho hiệu quả cao hơn hẳn. Chi phí đầu tư thấp, công chăm sóc ít mà thu nhập lại ổn định” - chị Anh phấn khởi.
Một lợi thế khác của cây riềng là có thể thu hoạch kéo dài. Sau khi trồng khoảng 5 - 6 tháng, người dân đã có thể bắt đầu thu củ; mỗi khóm để lại một nhánh, sau đó tiếp tục chăm sóc để thu hoạch các lứa tiếp theo mà không phải trồng lại. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí giống và công lao động.
Từ những mô hình trồng nhỏ lẻ, tự phát ban đầu, đến nay, riềng đỏ đã được người dân Kỳ Lạc phát triển thành vùng sản xuất hàng hóa. Toàn xã hiện có hàng trăm hộ dân trồng riềng với tổng diện tích trên 30 ha, chủ yếu phân bố trong các vườn hộ.
Trưởng thôn Kim Hà Hồ Thị Thu cho biết: “Riềng đỏ có nhiều ưu thế: dễ trồng, ít rủi ro, phù hợp với điều kiện đất đai của thôn, xã. Nhờ trồng riềng, nhiều hộ đã có thêm nguồn thu nhập ổn định, từng bước vươn lên thoát nghèo, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế của địa phương”.
Không chỉ giúp nâng cao thu nhập, việc phát triển cây riềng còn góp phần tận dụng hiệu quả diện tích đất vườn, đất đồi trước đây bỏ hoang hoặc canh tác kém hiệu quả. Nhiều hộ dân đã biết kết hợp trồng riềng xen với cây ăn quả, vừa tăng thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích, vừa cải thiện môi trường sinh thái.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Kỳ Lạc Đoàn Trọng Phương cho rằng: Kỳ Lạc là xã còn nhiều khó khăn, điều kiện sản xuất nông nghiệp chịu ảnh hưởng không nhỏ của thời tiết, thiên tai. Trong bối cảnh đó, việc tìm ra loại cây trồng phù hợp, ít rủi ro, mang lại hiệu quả kinh tế cao là bài toán không dễ. Thực tế cho thấy, riềng đỏ đang dần trở thành lời giải khả thi cho bài toán này. Để cây riềng tiếp tục phát triển bền vững, thời gian tới, địa phương sẽ chú trọng hơn đến việc hỗ trợ kỹ thuật, định hướng sản xuất theo nhu cầu thị trường, đồng thời kết nối với doanh nghiệp, cơ sở chế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
