Sáng mãi những vần thơ về Đảng

91 năm qua, Đảng luôn là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ thi sỹ Việt Nam

Nhà thơ Chế Lan Viên đã viết trong “Người đi tìm hình của nước” những vần thơ xúc động còn ngân vọng đến bây giờ: “Luận cương đến Bác Hồ. Và Người đã khóc/ Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê-nin”. Cũng từ bắt đầu lứa tuổi thanh niên, người chiến sĩ cộng sản Nguyễn Kim Thành (Tố Hữu) đã bắt đầu cảm nhận được lý tưởng sống cao đẹp mà Đảng mang đến cho mình, khẳng định chân lý và con đường cách mạng đã chiếu rọi bừng sáng trong tâm hồn mình: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim”.

“Kết nạp Đảng trên quê mẹ” là một tứ thơ hay của nhà thơ Chế Lan Viên mà đến bây giờ đọc lại ta vẫn thấy trào dâng niềm xúc động: “Ngày vào Đảng đất trời như đổi khác/ Những vật vô tri cũng làm rưng nước mắt/ Đá sỏi cây cằn sao bỗng thấy thiêng liêng?/ Giọng nói quen nghe màu đất quen nhìn/ Bỗng chan chứa trăm điều chưa nói hết”.

Khi đã trở thành người đảng viên được học tập lý luận của Đảng và soi sáng trong thực tiễn, nhà thơ Hoàng Trung Thông với tư cách là một người cầm bút đã cảm thấy tầm nhìn, tầm nghĩ của mình sâu rộng, sâu sắc hơn: “Ta bỗng thấy tắm mình trong ánh sáng/ Đảng nâng ta lên tầm cao của Đảng/ Cho ta nhìn thấu suốt bốn nghìn năm/ Từ quê mình nhìn muôn dặm xa xăm/ Cho ta nghe tiếng đất trời sông núi/ Tiếng sự sống như thác ghềnh dữ dội” (“Ngọn bút này” - Hoàng Trung Thông).

Có những nhà thơ với bút pháp giản dị đời thường mà rất ấn tượng để nói về công lao của Đảng đưa lại cơm no, áo ấm cho mọi người, hạnh phúc cho dân tộc. Nhà thơ quân đội Tạ Hữu Yên đã chọn hình thức thơ lục bát nhuần nhị với những liên tưởng so sánh gần gũi, chân thật: “Đảng là lúa cho mùa no/ Đồng quê bay bổng cánh cò ca dao” và “Đảng là cây bốn mùa hoa/ Sắc hương bề bộn tay ta vun trồng” đến “Đảng là của bạn, của tôi - Trong veo phẩm chất, sáng ngời thanh danh”.

Nhà thơ Tố Hữu đọc thơ cho Bác Hồ nghe ở Phủ Chủ tịch. Ảnh tư liệu

Viết về Đảng, nhiều nhà thơ liên tưởng so sánh với mùa xuân cũng là lẽ dĩ nhiên vì mùa xuân là mùa đẹp nhất trong năm. Đảng ta cũng ra đời trong mùa xuân, cứ mỗi dịp tết đến, xuân về. Tố Hữu là nhà thơ có nhiều tác phẩm viết về Đảng trong mối quan hệ Đảng - xuân, như “Một khúc ca xuân”, “Với Đảng mùa xuân”, “Một nhành xuân”.

Trong rất nhiều bài thơ viết về Đảng làm lay động lòng người của Tố Hữu thì có lẽ bài thơ “Ba mươi năm đời ta có Đảng” ông viết năm 1960 được nhiều người nhắc đến nhất. Đảng là niềm tin, là sức mạnh, Đảng đấu tranh vì quyền lợi dân tộc, mang hạnh phúc, ấm no đến với mọi người. Những câu thơ giàu chất khái quát mà xúc động, thiêng liêng như nói thay cho bao vạn tấm lòng với Đảng: “Đảng ta muôn vạn công nông/ Đảng ta muôn vạn tấm lòng niềm tin/ Đảng ta Mác, Lê-nin vĩ đại/ Lại hồi sinh trả lại cho ta/ Trời cao đất rộng bao la/ Bát cơm, tấm áo, hương hoa, hồn người”.

Tố Hữu nói về Đảng bằng trái tim, ngưỡng mộ, kính yêu và biết ơn của mình. Ông đã phát hiện ra những vẻ đẹp kỳ diệu của Đảng, những phẩm chất của một Đảng cách mạng mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Trong “Bài ca mùa xuân 1961”, ông thấm thía công ơn của Đảng trong việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa: “Có gì đẹp trên đời hơn thế/ Người yêu người, sống để yêu nhau/ Đảng cho ta trái tim giàu/ Thẳng lưng mà bước ngẩng đầu mà bay”. Có thể nói Tố Hữu là nhà thơ trọn đời đi theo Đảng và thơ ông viết về Đảng từ những điều lớn lao nhất đến những tâm tình sâu kín riêng tư nhất vẫn chứa chan bao nhiệt huyết của con tim: “Mà nói vậy: trái tim anh đó - Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ - Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều”.

Nhà thơ Chế Lan Viên. Ảnh tư liệu

Xây dựng hình tượng Đảng, các nhà thơ có xu hướng chọn những biểu tượng màu sắc tươi sáng, nóng ấm của bình minh, mặt trời, vầng dương... Nhà thơ Sóng Hồng (Trường Chinh) khẳng định chân lý của Đảng: “Bình minh bừng sáng ở phương Đông/ Xé toạc màn sương phủ cánh đồng/ Đêm sẽ qua đi ngày sẽ lại/ Trời quang, mây tạnh, ánh dương hồng...”.

Nhà thơ Tố Hữu cũng xây dựng biểu tượng ca ngợi Đảng: “Lần đêm bước đến khi hửng sáng/ Mặt trời lên cờ đỏ giương cao” (Ba mươi năm đời ta có Đảng); hay: “Cảm ơn Đảng của chúng ta, Đảng làm ra ánh sáng” (Bài ca xuân 68).

Nhà thơ Diệp Minh Tuyền cảm xúc trước màu cờ Đảng đã thắm máu đào của bao anh hùng liệt sĩ hy sinh vì Tổ quốc: “Hồng như màu của bình minh/ Đỏ như màu máu của mình tim ơi! Búa liềm vàng rực giữa trời/ Là niềm hy vọng chói ngời tim ta”. Những dòng thơ xúc động đó đã được nhạc sĩ Phạm Tuyên thổi hồn chắp cánh bay cao, bay xa bằng ca khúc “Màu cờ tôi yêu”.

Thơ ca viết về Đảng còn được các nhà thơ chọn và ví von với những loài hoa có màu đẹp, có phẩm tính vươn lên, có sức sống diệu kỳ, có cốt cách cao thượng, có hương sắc đặc biệt có ở các miền quê đất nước. Đó là hoa hướng dương và hoa sen. Hoa hướng dương như tên gọi luôn sống trong ánh sáng, ánh nắng và luôn xoay theo hướng mặt trời mà nhà thơ Hải Như bằng sự tinh tế và “ăng-ten” thơ nhạy cảm đã phát hiện: “Như hoa hướng dương/ Hướng về mặt trời/ Nguyện đi theo Đảng/ Đời đời theo Đảng”.

Nhà thơ Bảo Định Giang - một người con đất thành đồng Nam Bộ đã ví: “Tháp Mười đẹp nhất bông sen/ Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”. Thơ viết về Đảng vì thế đã đi sâu vào lòng người với những tình cảm thiêng liêng, bởi hơn hết đó là lời tri ân sâu sắc và niềm tự hào chan chứa.