Thời gian qua, nông dân các địa phương trên địa bàn tỉnh đã tốn nhiều công sức và chi phí để phòng trừ sâu bệnh trên lúa hè thu.
Tuy nhiên, dịch hại năm nay xuất hiện sớm, mật độ cao, diễn biến bất thường. Nhiều cánh đồng đã xuất hiện những mảng “cháy chòm” loang rộng do rầy nâu, sâu cuốn lá tấn công.
Bà Nguyễn Thị Hân (thôn Đông Nam Lộ, xã Cẩm Bình) cho biết: “Gia đình tôi gieo cấy gần 1,5 mẫu ruộng. Hiện, lúa đang ở giai đoạn làm đòng - trổ bông nhưng hơn 2/3 diện tích đã bị sâu cuốn lá và rầy nâu tấn công. Một số thửa ruộng còn xuất hiện rầy mật độ cao dẫn đến hiện tượng "cháy rầy". Tôi đã phun thuốc BVTV theo khuyến cáo 3 lần nhưng vẫn chưa xử lý triệt để được sâu bệnh”.
Cùng chung nỗi lo, bà Trần Thị Vân (thôn Mới, xã Xuân Lộc) thông tin: “10 sào lúa của gia đình dự kiến trổ bông từ ngày 12/8 nhưng sâu cuốn lá đang gây hại. Theo kinh nghiệm, bà con nhận định năm nay là năm nhuận, thời tiết thất thường nên sâu bệnh xuất hiện nhiều, rất khó kiểm soát. Tôi đang căn thời điểm sâu non lứa 3 xuất hiện để phun trừ đợt cuối”.
Được biết, đến nay, diện tích nhiễm sâu cuốn lá toàn tỉnh khoảng 5.900 ha, diện tích nhiễm rầy hơn 1.100 ha và đã xuất hiện bệnh đạo ôn trên cổ lá ở một số địa phương. Đặc biệt, các diện tích bị nhiễm sâu cuốn lá, rầy nâu mật độ cao đã bị cháy cục bộ, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa.
Ngoài ra, bệnh khô vằn gây hại trên những diện tích gieo cấy dày, bón thừa đạm, phân bố tại các xã, phường như Can Lộc, Gia Hanh, Trường Lộc, Đồng Tiến, Cẩm Bình, Bắc Hồng Lĩnh, Hà Huy Tập,… Điều đáng lo ngại là bệnh có xu hướng tiếp tục lây lan, kết hợp sâu cuốn lá nhỏ và rầy nâu sẽ khiến cây lúa yếu, sinh trưởng kém, dễ ngã đổ khi gặp gió to, mưa lớn.
Ông Phan Văn Tuấn (TDP Bắc Quý, phường Thành Sen) chia sẻ: “Diện tích và mức độ nhiễm khô vằn năm nay cao hơn so với các năm trước. Tôi đã phun thuốc phòng trừ nhưng thời tiết lúc mưa, lúc nắng nên rất khó khống chế”.
Ngành chuyên môn nhận định, sâu bệnh bùng phát mạnh do nhiều nguyên nhân. Trước hết, yếu tố thời tiết bất lợi: nắng nóng xen kẽ mưa rào, ẩm độ đồng ruộng cao tạo điều kiện lý tưởng cho sâu cuốn lá, rầy nâu và các bệnh hại khác phát triển nhanh, khó kiểm soát. Bên cạnh đó, một số địa phương vẫn chưa thực sự quyết liệt trong chỉ đạo và tổ chức phòng trừ. Tại các xã Đức Thịnh, Đức Quang, Gia Hanh, Can Lộc, Đông Kinh, Thạch Xuân, Hồng Lộc… khi sâu cuốn lá lứa 2 gây hại trắng lá mới tiến hành phun thuốc, khiến hiệu quả sử dụng thuốc đạt thấp. Trong khi đó, các xã Thạch Lạc, Đồng Tiến, Thạch Khê, Cẩm Bình, Đức Thọ, Đức Thịnh, Xuân Lộc… phòng trừ thiếu tập trung, chưa đảm bảo kỹ thuật, tạo điều kiện cho rầy tích lũy số lượng, phát tán rộng.
Theo dự báo, thời tiết sắp tới tiếp tục nắng nóng, xen kẽ mưa rào, ẩm độ đồng ruộng cao, thuận lợi cho dịch hại bùng phát. Sâu cuốn lá nhỏ lứa 3 nở rộ từ ngày 7/8, rầy nâu, rầy lưng trắng lứa 3 từ ngày 12/8, trùng với giai đoạn lúa đòng già - trổ bông - ngậm sữa, nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp năng suất, thậm chí mất trắng nếu mật độ rầy cao.
Trước tình hình trên, ngày 1/8, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã ban hành chỉ thị yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo Sở NN&MT, các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan và UBND các xã, phường khẩn cấp thực hiện phòng, chống dịch hại trên cây trồng, dịch bệnh trên vật nuôi. Trong đó, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng chủ quan, lơ là, thiếu trách nhiệm, khiến sâu bệnh lây lan, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống Nhân dân.
Vừa qua, tại hội nghị trực tuyến quán triệt, bổ cứu công tác phòng chống sâu bệnh, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh cũng đã yêu cầu đảng ủy các xã, phường tập trung chỉ đạo UBND cùng cấp huy động lực lượng, phân công cán bộ bám sát địa bàn, nắm chắc tình hình sâu bệnh hàng ngày; phối hợp cán bộ kỹ thuật của Sở NN&MT tổ chức họp và triển khai đến tận thôn, xóm, vùng có phát sinh sâu bệnh; tuyên truyền, đốc thúc, thậm chí bắt buộc phải thực hiện các biện pháp phòng, trừ.
Các xã, phường tiếp tục tổ chức đợt cao điểm từ nay đến 15/8 nhằm huy động mọi lực lượng, vật tư, dụng cụ bảo đảm kiểm soát và phun phòng, trừ triệt để, hiệu quả diện tích lúa hè thu bị nhiễm sâu bệnh.
