Thăm ngôi đền cổ ở Hà Tĩnh từng nổi danh nước Nam

(Baohatinh.vn) - Sách "An Tĩnh cổ lục" của học giả người Pháp thuật lại, đền Chiêu Trưng tại xã Quang Vĩnh (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là một trong những ngôi đền đẹp nhất nước An Nam xưa.

bqbht_br_a1.jpg
Theo các tư liệu lịch sử, cùng với đền Lê Khôi tại núi Long Ngâm (thuộc xã Đỉnh Bàn, TP Hà Tĩnh), đền Chiêu Trưng tại xã Quang Vĩnh (Đức Thọ) được xây dựng nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của danh tướng Lê Khôi (? - 1446) sau khi ông qua đời vào giữa thế kỷ 15. Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ 18, do tác động của dòng chảy gây lở đất ven bờ Nam sông Lam, ngôi đền bị nhấn chìm xuống dòng sông. Ảnh: Toàn cảnh đền Chiêu Trưng nhìn từ trên cao.
bqbht_br_a2.jpg
Năm 1817, đền Chiêu Trưng được người dân địa phương khôi phục lại tại thôn Vĩnh Phúc, xã Đức Vĩnh nay là Quang Vĩnh (Đức Thọ). Trong cuốn dư địa chí "An Tĩnh cổ lục" - nguyên văn tiếng Pháp là “Le vieux An Tinh” (Ghi chép lại những chuyện xưa ở vùng Nghệ An – Hà Tĩnh của học giả Hippolyte Le Breton, được Tập san “Đô thành hiếu cổ” xuất bản năm 1936 bằng tiếng Pháp, sau này NXB Văn hóa - Thông tin và Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây ấn hành năm 2014) ghi rõ: "... theo lời của Nhân dân truyền lại thì đền này là một trong những ngôi đền đẹp nhất nước An Nam... Một vài điều mà tôi có thể kể lại về ngôi đền chính là nhờ cha Théodore Guignard đã quá cố cung cấp cho tôi. Ngài đã được ngắm đền Chiêu Trưng lúc Ngài đặt chân đến Nghệ An năm 1886". Ảnh: Cổng đền Chiêu Trưng được xây dựng lại năm 1817 vẫn còn giữ được gần như nguyên vẹn đến hôm nay.
bqbht_br_a3.jpg
Mặc dù được Nhân dân xây dựng lại vào năm 1817 nhưng trải qua thời gian, chiến tranh nhất là nằm ở vùng ngoài đê sông La nên hàng chục năm về trước đền Chiêu Trưng bị hư hỏng nặng nề, chỉ còn lại cổng tam quan gần nguyên vẹn, các tòa trung điện, hạ điện hư hại...
bqbht_br_a5.jpg
Năm 1986, chính quyền địa phương và người dân xã Đức Vĩnh nay là Quang Vĩnh (Đức Thọ) đã tiến hành bắt tay vào tôn tạo, xây dựng lại ngôi đền. Từ đó đến nay, với nguồn lực kêu gọi xã hội hóa, đền Chiêu Trưng không ngừng được tu bổ, tôn tạo. Hiện, khuôn viên đền có diện tích 3.700m2, công trình kiến trúc theo hình chữ Vương (王) với nhiều hạng mục như: cổng Tam quan, nhà Hạ điện thờ cộng đồng Tứ phủ, nhà Trung điện thờ Tam tòa Thánh mẫu, nhà Thượng điện thờ Đức thánh Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi... Trong ảnh: Thượng điện, Trung điện và Hạ điện của ngôi đền nhìn từ trên cao.
bqbht_br_a4.jpg
bqbht_br_a6.jpg
Nhà hạ điện thờ Tứ phủ.
bqbht_br_a7.jpg
bqbht_br_a8.jpg
bqbht_br_a9.jpg
Nhà Trung điện thờ Tam tòa Thánh Mẫu. Nơi đây thường diễn ra các nghi lễ thực hành di sản Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt vào các dịp: lễ giỗ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi vào ngày 5/5 âm lịch, lễ Vu Lan hằng năm...
bqbht_br_a10.jpg
Nhà Thượng điện thờ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi.
bqbht_br_a11.jpg
Tại nhà Thượng điện của đền còn lưu giữ bức tượng, ngai vị của Lê Khôi, những gì còn sót lại sau trận lụt cuốn trôi đền vào thế kỷ 18. Điều này cũng được ghi trong cuốn "An Tĩnh cổ lục" của học giả Hippolyte Le Breton.
bqbht_br_a12.jpg
bqbht_br_a14.jpg
bqbht_br_a15.jpg
Ngoài các hạng mục chính, gần đây đền Ban Quản lý đền Chiêu Trưng còn vận động nguồn xã hội hóa xây dựng được thêm nhiều hạng mục như: cung Địa Tạng Bồ tát, cung Quán Thế Âm bồ tát, miếu cậu lầu cô, nhà soạn lễ, nhiều pho tượng quý...
bqbht_br_a13.jpg
Với nhiều giá trị lịch sử văn hóa, năm 2010, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã xếp hạng đền Chiêu Trưng là di tích cấp tỉnh.
bqbht_br_a16.jpg
Hằng năm vào các dịp lễ, tết đền Chiêu Trưng thu hút hàng nghìn du khách mọi miền về dâng hương tiền nhân, tham quan và tham gia vào các nghi lễ cầu an, cầu phúc...
Video: Vẻ đẹp đền Chiêu Trưng (xã Quang Vĩnh, Đức Thọ).

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Một đời theo Đảng, trọn nghĩa người lính

Một đời theo Đảng, trọn nghĩa người lính

80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, hơn 34 năm trong quân ngũ, cụ Đặng Tưng (104 tuổi, ở thôn Hồng Tiến, xã Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đã đi qua những năm tháng chiến tranh gian khổ. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng trao cho cụ không chỉ là sự ghi nhận của Đảng đối với cống hiến của người đảng viên kiên trung mà còn gợi nhắc câu chuyện về trách nhiệm giữ gìn lời thề đảng viên.
Sức sống mới ở miền quê Hoa Tân

Sức sống mới ở miền quê Hoa Tân

Từ vùng quê còn nhiều khó khăn, thôn Hoa Tân, xã Kỳ Hoa (Hà Tĩnh) hôm nay đã đổi thay với đường làng sạch đẹp, những ngôi nhà khang trang...
Tết Độc lập ở bản nhỏ nhất Hà Tĩnh

Tết Độc lập ở bản nhỏ nhất Hà Tĩnh

Với đồng bào Chứt ở bản Giàng 2 (xã Hương Xuân, Hà Tĩnh), Tết Độc lập không chỉ là dịp sum vầy mà còn là thời khắc để nhớ về nguồn cội, nhắc nhau về hành trình tìm nơi định cư và ổn định cuộc sống.
Hà Tĩnh - từ đất khoa bảng đến khát vọng chinh phục tri thức

Hà Tĩnh - từ đất khoa bảng đến khát vọng chinh phục tri thức

Trải qua bao biến thiên lịch sử, tinh thần hiếu học đã trở thành di sản vô giá, hun đúc nên các giá trị tốt đẹp của vùng đất Hà Tĩnh. Từ chiều sâu truyền thống khoa bảng ngàn xưa đến những đỉnh cao tri thức hôm nay, mạch nguồn ấy vẫn luôn là động lực cốt lõi để các thế hệ người con núi Hồng - sông La vươn lên lập thân, đổi thay cuộc sống và phụng sự quê hương.
 Vì yêu mà đến Hà Tĩnh

Vì yêu mà đến Hà Tĩnh

Dẫu không sinh ra ở Hà Tĩnh nhưng bằng những nhân duyên khác nhau, nhiều người phương xa đã tìm đến nơi này, rồi tình đất, tình người làm cho họ ở lại, gửi gắm trí tuệ, tâm huyết, góp phần làm nên những đổi thay trên quê hương núi Hồng - sông La.
Hà Tĩnh rực rỡ cờ hoa chào mừng Quốc khánh 2/9

Hà Tĩnh rực rỡ cờ hoa chào mừng Quốc khánh 2/9

Từ trung tâm đô thị đến những miền quê, vùng biển, sắc đỏ cờ Tổ quốc rực rỡ khắp nơi, tạo nên không khí phấn khởi, tự hào trong mỗi người dân Hà Tĩnh chào mừng Quốc khánh 2/9.
Đằm sâu nguồn cội từ lễ rằm tháng Bảy

Đằm sâu nguồn cội từ lễ rằm tháng Bảy

Rằm tháng Bảy không chỉ là dịp đoàn tụ gia tộc, tri ân tổ tiên mà còn là điểm tựa tinh thần bền vững, tiếp thêm niềm tự hào để con cháu mỗi dòng họ ở Hà Tĩnh vững bước cống hiến trên hành trình dựng xây quê hương, đất nước.
Vui như đi chợ quê ngày Rằm tháng Bảy

Vui như đi chợ quê ngày Rằm tháng Bảy

Nhộn nhịp, rộn ràng tiếng nói cười từ tinh mơ, chợ quê Hà Tĩnh phiên Rằm tháng Bảy rực rỡ sắc màu sản vật vườn nhà. Người mua, người bán trao tay từng buồng cau, nải chuối gửi gắm lòng thành kính dâng lên tổ tiên; làm sống lại nét sinh hoạt ấm áp, đậm đà tình quê.
Bản Rào Tre vui Tết Lấp lỗ năm 2026

Bản Rào Tre vui Tết Lấp lỗ năm 2026

Tết Lấp lỗ của đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (Hà Tĩnh) được tổ chức vào ngày 7/7 âm lịch hằng năm để cảm tạ trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình mạnh khỏe, no đủ.
Sức sống di sản từ Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Sức sống di sản từ Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Những đêm diễn khán giả “kín” khán phòng, sự thăng hoa của nghệ nhân, diễn viên Hà Tĩnh trong những tiết mục được dàn dựng công phu, tất cả làm nên một Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh toàn tỉnh năm 2026 đầy cảm xúc và lan tỏa di sản quê hương.
Từ dấu tích Hà Tĩnh xưa đến diện mạo hôm nay

Từ dấu tích Hà Tĩnh xưa đến diện mạo hôm nay

Từ cuộc cải cách hành chính dưới triều vua Minh Mạng, lần đầu tiên trong lịch sử, danh xưng Hà Tĩnh trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc triều đình. Gần hai thế kỷ qua, những di sản vẫn "kể" câu chuyện về một vùng quê giàu bản sắc.
Đền thiêng trên dãy Trà Sơn

Đền thiêng trên dãy Trà Sơn

Nằm trên đỉnh núi Nàng Tiên, đền Tam Lang là địa chỉ văn hóa tâm linh giàu giá trị ở vùng đất Trà Sơn, huyện Can Lộc (cũ), tỉnh Hà Tĩnh.
Thành Sen vào đêm - lung linh sắc màu, rộn ràng nhịp sống

Thành Sen vào đêm - lung linh sắc màu, rộn ràng nhịp sống

Thành Sen (Hà Tĩnh) vào đêm khoác lên mình vẻ đẹp rực rỡ và hiện đại. Từ tuyến phố tấp nập, công viên đông vui đến người lao động cần mẫn mưu sinh; mỗi khoảnh khắc đều góp phần tạo nên bức tranh phố đêm sống động.
Chùa Kim Dung – Hồn thiêng giữa Bằng Sơn

Chùa Kim Dung – Hồn thiêng giữa Bằng Sơn

Ẩn mình giữa màu xanh của núi Bằng Sơn, chùa Kim Dung không chỉ là một chốn thiền môn thanh tịnh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất Lộc Hà (Hà Tinh).
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!