(Baohatinh.vn) - Sách "An Tĩnh cổ lục" của học giả người Pháp thuật lại, đền Chiêu Trưng tại xã Quang Vĩnh (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là một trong những ngôi đền đẹp nhất nước An Nam xưa.
Theo các tư liệu lịch sử, cùng với đền Lê Khôi tại núi Long Ngâm (thuộc xã Đỉnh Bàn, TP Hà Tĩnh), đền Chiêu Trưng tại xã Quang Vĩnh (Đức Thọ) được xây dựng nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của danh tướng Lê Khôi (? - 1446) sau khi ông qua đời vào giữa thế kỷ 15. Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ 18, do tác động của dòng chảy gây lở đất ven bờ Nam sông Lam, ngôi đền bị nhấn chìm xuống dòng sông. Ảnh: Toàn cảnh đền Chiêu Trưng nhìn từ trên cao. Năm 1817, đền Chiêu Trưng được người dân địa phương khôi phục lại tại thôn Vĩnh Phúc, xã Đức Vĩnh nay là Quang Vĩnh (Đức Thọ). Trong cuốn dư địa chí "An Tĩnh cổ lục" - nguyên văn tiếng Pháp là “Le vieux An Tinh” (Ghi chép lại những chuyện xưa ở vùng Nghệ An – Hà Tĩnh của học giả Hippolyte Le Breton, được Tập san “Đô thành hiếu cổ” xuất bản năm 1936 bằng tiếng Pháp, sau này NXB Văn hóa - Thông tin và Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây ấn hành năm 2014) ghi rõ: "... theo lời của Nhân dân truyền lại thì đền này là một trong những ngôi đền đẹp nhất nước An Nam... Một vài điều mà tôi có thể kể lại về ngôi đền chính là nhờ cha Théodore Guignard đã quá cố cung cấp cho tôi. Ngài đã được ngắm đền Chiêu Trưng lúc Ngài đặt chân đến Nghệ An năm 1886". Ảnh: Cổng đền Chiêu Trưng được xây dựng lại năm 1817 vẫn còn giữ được gần như nguyên vẹn đến hôm nay.Mặc dù được Nhân dân xây dựng lại vào năm 1817 nhưng trải qua thời gian, chiến tranh nhất là nằm ở vùng ngoài đê sông La nên hàng chục năm về trước đền Chiêu Trưng bị hư hỏng nặng nề, chỉ còn lại cổng tam quan gần nguyên vẹn, các tòa trung điện, hạ điện hư hại... Năm 1986, chính quyền địa phương và người dân xã Đức Vĩnh nay là Quang Vĩnh (Đức Thọ) đã tiến hành bắt tay vào tôn tạo, xây dựng lại ngôi đền. Từ đó đến nay, với nguồn lực kêu gọi xã hội hóa, đền Chiêu Trưng không ngừng được tu bổ, tôn tạo. Hiện, khuôn viên đền có diện tích 3.700m2, công trình kiến trúc theo hình chữ Vương (王) với nhiều hạng mục như: cổng Tam quan, nhà Hạ điện thờ cộng đồng Tứ phủ, nhà Trung điện thờ Tam tòa Thánh mẫu, nhà Thượng điện thờ Đức thánh Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi... Trong ảnh: Thượng điện, Trung điện và Hạ điện của ngôi đền nhìn từ trên cao.
Nhà hạ điện thờ Tứ phủ.
Nhà Trung điện thờ Tam tòa Thánh Mẫu. Nơi đây thường diễn ra các nghi lễ thực hành di sản Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt vào các dịp: lễ giỗ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi vào ngày 5/5 âm lịch, lễ Vu Lan hằng năm...
Nhà Thượng điện thờ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi.Tại nhà Thượng điện của đền còn lưu giữ bức tượng, ngai vị của Lê Khôi, những gì còn sót lại sau trận lụt cuốn trôi đền vào thế kỷ 18. Điều này cũng được ghi trong cuốn "An Tĩnh cổ lục" của học giả Hippolyte Le Breton.
Ngoài các hạng mục chính, gần đây đền Ban Quản lý đền Chiêu Trưng còn vận động nguồn xã hội hóa xây dựng được thêm nhiều hạng mục như: cung Địa Tạng Bồ tát, cung Quán Thế Âm bồ tát, miếu cậu lầu cô, nhà soạn lễ, nhiều pho tượng quý...
Với nhiều giá trị lịch sử văn hóa, năm 2010, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã xếp hạng đền Chiêu Trưng là di tích cấp tỉnh.Hằng năm vào các dịp lễ, tết đền Chiêu Trưng thu hút hàng nghìn du khách mọi miền về dâng hương tiền nhân, tham quan và tham gia vào các nghi lễ cầu an, cầu phúc...
Những tiết mục đặc sắc cùng không khí cổ vũ sôi nổi của đông đảo khán giả đã tạo nên một đêm khai mạc đầy cảm xúc cho Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh toàn tỉnh Hà Tĩnh.
Trải qua quá trình lịch sử, lao động, sản xuất, học tập và chiến đấu, các thế hệ người Hà Tĩnh đã hun đúc nên những truyền thống quý báu, tạo thành bản sắc riêng của quê hương, vùng đất núi Hồng - sông La.
Thành Sen (Hà Tĩnh) vào đêm khoác lên mình vẻ đẹp rực rỡ và hiện đại. Từ tuyến phố tấp nập, công viên đông vui đến người lao động cần mẫn mưu sinh; mỗi khoảnh khắc đều góp phần tạo nên bức tranh phố đêm sống động.
Với sự chủ động của ngành chức năng cùng tinh thần tập luyện sôi nổi từ các địa phương, công tác chuẩn bị cho Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh toàn tỉnh Hà Tĩnh năm 2026 đến nay đã hoàn tất, sẵn sàng cho ngày hội.
Ẩn mình giữa màu xanh của núi Bằng Sơn, chùa Kim Dung không chỉ là một chốn thiền môn thanh tịnh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất Lộc Hà (Hà Tinh).
Giai đoạn chống quân Minh (1418 - 1427), Hà Tĩnh là địa bàn chiến lược của nghĩa quân Lam Sơn, vì vậy, nơi đây còn lưu giữ nhiều ký ức về nghĩa quân và tình quân dân sâu đậm.
Lễ "Kỳ phúc Lục ngoạt" là nét đẹp văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ ở vùng biển xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) với mong muốn cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa và cuộc sống bình an, hạnh phúc.
Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh nhấn mạnh, tác phẩm dự thi phải là sáng tác mới, chưa từng đạt giải hoặc được lựa chọn làm bộ nhận diện của bất kỳ tổ chức nào, không vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
58 năm sau Ngày Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026), những giá trị lịch sử được bồi đắp trên "tọa độ lửa" năm xưa vẫn vẹn nguyên sức sống. Từ ký ức về một thời oanh liệt, Đồng Lộc hôm nay tiếp tục lan tỏa tinh thần yêu nước, ý chí cống hiến và khát vọng dựng xây quê hương trong các thế hệ.
Không cần thiết bị hiện đại hay kỹ năng chuyên nghiệp, nhiều phụ nữ vùng biển Hà Tĩnh đang dùng điện thoại thông minh để sáng tạo những video về biển, con người và đặc sản quê hương, góp phần lan tỏa hình ảnh Hà Tĩnh.
Là quê hương Đại thi hào Nguyễn Du, tác giả Truyện Kiều, Hà Tĩnh có nhiều lợi thế để chuyển hóa di sản văn học thành hệ sinh thái trải nghiệm, tạo ra những sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp văn hóa.
Hà Tĩnh không chỉ là vùng đất học mà còn là nơi lưu giữ một trong những di sản văn hóa đặc sắc nhất của dân tộc - Truyện Kiều và cuộc đời Đại thi hào Nguyễn Du. Làm thế nào để chuyển hóa nguồn tài nguyên ấy thành động lực phát triển kinh tế, đưa Hà Tĩnh trở thành một tọa độ văn hóa trên bản đồ công nghiệp văn hóa quốc gia? Đó là bài toán đang được đặt ra từ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Giữa "tọa độ chết" Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) năm 1968, có một bức thư đã đi vào lịch sử. Hiện nay, tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, bức thư đó đã được khắc trang trọng lên bia đá.
Đại diện Việt Nam tham gia cuộc thi Hoa hậu Di sản Toàn cầu - Miss Heritage Global 2026, Trần Thu Huyền mong muốn giới thiệu tới bạn bè quốc tế một Việt Nam giàu bản sắc và một Hà Tĩnh đậm nghĩa tình.
Tưởng niệm 500 năm ngày mất Tiến sĩ Lê Quảng Ý là dịp nhìn lại những giá trị bền vững mà các bậc tiền nhân để lại cho quê hương đất nước. Từ di sản hiếu học ấy, phường Hoành Sơn (Hà Tĩnh) hôm nay đang tiếp nối hành trình dựng xây bằng tư duy phát triển gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa.
Hiện nay đã có một số cây cầu bắc qua sông Lam nối Nghệ An và Hà Tĩnh. Nhưng, cầu Bến Thủy 3 khi được xây dựng sẽ có cơ hội trở thành dấu ấn khác biệt nếu công trình được tiếp cận bằng tư duy của kỷ nguyên mới.
Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh toàn tỉnh năm 2026 nhằm tiếp tục lan tỏa và bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại trên địa bàn Hà Tĩnh.
Những bức bích họa do giảng viên, sinh viên Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế thực hiện tại làng chài Cửa Nhượng (xã Thiên Cầm) mang đến diện mạo mới cho làng biển Hà Tĩnh.
Bằng sự gương mẫu trong cuộc sống đời thường, nhiều cán bộ hội phụ nữ cơ sở ở Hà Tĩnh đang trở thành những “đại sứ” lan tỏa các giá trị gia đình, góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng văn minh, phát triển.
Kỳ Xuân gây ấn tượng với cung đường ven biển thơ mộng, bãi đá kỳ thú và làn nước trong xanh. Mỗi góc nhìn đều đẹp như một thước phim giữa biển trời Hà Tĩnh.
Các mô hình “Gia đình số”, “Chi hội số” đang giúp phụ nữ Hà Tĩnh nâng cao kỹ năng số, xây dựng môi trường mạng an toàn, lan tỏa giá trị tích cực và gắn kết yêu thương.
Ký ức về một thời tuổi trẻ sôi nổi, hào hùng luôn là động lực để ông Lê Văn Liêm - Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh tiếp nối những hành trình mới đầy ý nghĩa.
Hơn 400 năm tồn tại bên dòng La, làng nghề đóng thuyền ở thôn Bến Đền, xã Đức Minh (Hà Tĩnh) từng là niềm tự hào của cư dân vùng sông nước. Song, làng nghề đang đối diện nguy cơ mai một.
Hà Tĩnh sở hữu những lợi thế để phát triển du lịch sinh thái. Tuy nhiên, để khai thác những giá trị tự nhiên này trở thành nguồn lực phát triển vẫn là bài toán cần sớm có lời giải.
Không chỉ là một lễ hội dân gian được lưu truyền qua nhiều thế kỷ, Lễ hội đền Lê Khôi còn phản ánh những nét đẹp trong đời sống văn hóa của người Hà Tĩnh: lòng tri ân tiền nhân, sự gắn kết cộng đồng và ý thức gìn giữ di sản qua nhiều thế hệ.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!