Qua theo dõi thiết bị giám sát hành trình (VMS), lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện tàu cá HT-90567-TS của ngư dân Ngô Đức Dũng (xã Thiên Cầm) đang hoạt động, có nguy cơ vi phạm vượt ranh giới khai thác hải sản trên biển. Lực lượng chức năng liên tục phát thông báo, đề nghị UBND xã Thiên Cầm phối hợp với gia đình chủ tàu nhanh chóng liên hệ và yêu cầu thuyền trưởng tuyệt đối không để phương tiện vượt qua ranh giới, chấp hành nghiêm quy định về vùng biển khai thác.
Ông Ngô Đức Dũng - chủ tàu cá ở xã Thiên Cầm chia sẻ: “Bây giờ tàu nào cũng gắn VMS nên anh em đi biển ý thức hơn nhiều. Khi tàu đi gần ranh giới là đã có tin nhắn cảnh báo, cán bộ gọi điện nhắc nhở ngay nên chúng tôi chủ động cho tàu quay đầu. Làm đúng pháp luật vừa tránh bị xử phạt, vừa yên tâm bám biển lâu dài".
Việc theo dõi, cảnh báo sớm và phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng với địa phương và gia đình ngư dân được xem là giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa vi phạm IUU, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo đảm hoạt động khai thác thủy sản đúng quy định.
Ông Nguyễn Trọng Nhật - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Đơn vị đã bố trí cán bộ trực 24/7 theo dõi hệ thống giám sát VMS, đồng thời thường xuyên nhắn tin, phát cảnh báo và thông tin trên các nhóm chỉ đạo chung nhằm kịp thời thông báo cho địa phương, chủ tàu và thuyền trưởng khi tàu cá có dấu hiệu tiến sát khu vực ranh giới cấm khai thác trên biển. Nhờ đó, hiện nay, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh chưa phát hiện trường hợp tàu cá vượt ranh giới cho phép hoặc vi phạm khai thác hải sản tại vùng biển nước ngoài".
Việc vận hành hệ thống VMS cũng được Sở NN&MT tổ chức thực hiện theo dõi 24 giờ/ngày, 7 ngày/tuần để giám sát hoạt động của tàu cá; kịp thời phát hiện các trường hợp vi phạm, đồng thời phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Công an tỉnh và các cơ quan liên quan trong trao đổi thông tin, xác minh và xử lý theo quy định pháp luật.
Đối với nhóm tàu cá “3 không”, toàn tỉnh đã hoàn thành đăng ký 2.042/2.156 tàu; 114 tàu không còn nhu cầu đăng ký, các địa phương đã thực hiện giải bản theo đúng quy định. Công tác quản lý tàu cá đóng mới, cải hoán trái phép được siết chặt; các trường hợp phát sinh đều được phát hiện và xử lý kịp thời, không để hình thành thêm tàu cá “3 không” mới.
Cùng với đó, vừa qua, Nghị định số 41/2026/NĐ-CP ngày 25/1/2026 (Nghị định số 41) của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản đã bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực quản lý đội tàu, tăng cường giám sát hành trình và ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi vi phạm IUU.
Triển khai các quy định này, Sở NN&MT tỉnh Hà Tĩnh cũng đã ban hành văn bản Số 575/SNNMT-TS về việc triển khai quy định về giám sát hành trình tàu cá theo Nghị định 41, yêu cầu các địa phương ven biển, đơn vị quản lý cảng cá, lực lượng kiểm ngư và chủ tàu cá nghiêm túc thực hiện.
Ông Thân Quốc Tế - Phó Giám đốc Ban quản lý các cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh cho biết: “Theo quy định mới, thuyền trưởng hoặc chủ tàu cá phải bảo đảm thiết bị VMS hoạt động liên tục 24/7 kể cả khi tàu đang hoạt động trên biển, tại đảo và khi neo đậu tại bờ, đảo (nơi có cảng cá). Đây là điểm khác với quy định trước đây chỉ kiểm soát VMS khi tàu cá hoạt động trên biển. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để ngư dân nắm bắt".
Ở góc độ ngư dân, bên cạnh sự đồng thuận, việc thực hiện quy định mới cũng đặt ra không ít khó khăn trong quá trình bám biển. Ông Trần Văn Hòa - chủ tàu cá tại xã Lộc Hà cho biết: “Việc duy trì thiết bị VMS hoạt động liên tục 24/7, kể cả khi tàu neo đậu, đôi lúc phát sinh chi phí và bất tiện, nhất là khi sóng yếu hoặc thiết bị gặp trục trặc mà ngư dân không có mặt trên tàu. Tuy nhiên, đây là quy định bắt buộc, giúp quản lý tàu cá chặt chẽ hơn nên anh em ngư dân chúng tôi cũng sẽ làm quen và thực hiện theo hướng dẫn mới từ cán bộ chuyên môn”.
Việc tăng cường quản lý, giám sát tàu đang tạo chuyển biến rõ nét trong công tác chống khai thác IUU trên địa bàn Hà Tĩnh. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương kiểm soát chặt chẽ đội tàu, tổ chức khai thác thủy sản đúng quy định, hướng tới mục tiêu phát triển nghề cá bền vững và cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
