Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói rằng việc Mỹ và Israel sát hại Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong các cuộc không kích là một tuyên bố chiến tranh chống người Hồi giáo.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: THX/TTXVN
Theo hãng tin AFP ngày 1/3, trong một tuyên bố được truyền hình nhà nước phát sóng, ông Pezeshkian nói: “Hành động ám sát nhân vật có thẩm quyền chính trị cao nhất của Cộng hòa Hồi giáo Iran và là một lãnh đạo nổi bật của dòng Shiite trên toàn thế giới… bị coi là một tuyên bố chiến tranh công khai chống người Hồi giáo và đặc biệt là chống người Shiite ở khắp nơi trên thế giới”.
Ông nói thêm rằng trả thù cho cái chết của ông Khamenei là quyền và nghĩa vụ của Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Trước đó, phát biểu trên kênh truyền hình nhà nước ngày 1/3, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định: "Chúng tôi đã chuẩn bị cho tất cả các kịch bản có thể xảy ra và ngay cả các bước đi tiếp theo sau khi Lãnh tụ Tối cao thiệt mạng". Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo Mỹ và Israel đã vượt qua mọi lằn ranh đỏ.
Trong ngày 1/3, Hội đồng Chuyên gia Iran nhóm họp và bắt đầu tiến trình bầu chọn Lãnh tụ Tối cao mới của Iran. Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC) Iran, ông Ali Larijani, khẳng định Iran không có ý định tấn công các quốc gia trong khu vực, song Iran sẽ tấn công các căn cứ của Mỹ thuộc lãnh thổ các nước đó. Bên cạnh đó, ông Larijani cũng cảnh báo các nỗ lực gây chia rẽ tại nước này sau khi Lãnh tụ Tối cao Khamenei thiệt mạng. Ông kêu gọi người dân Iran đoàn kết trong bối cảnh tình hình căng thẳng hiện nay.
Cùng ngày, Iran xác nhận thêm Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Iran, Đại tướng Seyyed Abdolrahim Mousavi và Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh thiệt mạng.
Trong khi đó, ngày 28/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng giải pháp ngoại giao đối với Iran vẫn khả thi và hiện dễ dàng hơn nhiều sau các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran, cũng như sau khi Lãnh tụ Tối cao Khamenei thiệt mạng.
Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian về nỗ lực hòa bình Trung Đông, nhấn mạnh rằng Moscow sẵn sàng giúp làm trung gian hòa giải.
Theo lệnh của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ sáng 13/4. Giới chuyên gia đánh giá đây là một nước đi mạo hiểm, "dĩ độc trị độc" nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi Iran có nhiều "át chủ bài" chưa dùng đến.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
