“Chỗ mà mọi người cố gắng rời đi thật nhanh thì đó là nơi chúng tôi quyết xông vào bằng mọi giá” - câu nói của Thượng tá Nguyễn Văn Lộc, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Hà Tĩnh khiến tôi hình dung rõ hơn về công việc đặc biệt của những người lính cứu hỏa.
Sáng mùa thu, cái nắng gay gắt và những ngày gió Lào đã dịu lại, nhưng tại Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Hà Tĩnh, nhịp sẵn sàng cho nhiệm vụ vẫn không ngơi nghỉ. Một cuộc diễn tập phương án chữa cháy và CNCH đang diễn ra.
Tiếng kẻng báo động vang lên. Từ các phòng trực, cán bộ, chiến sĩ bật nhanh khỏi vị trí, tiếp cận xe chuyên dụng. Chưa đầy 90 giây sau tiếng báo lệnh, những chiếc xe chữa cháy hú còi lao ra đường, khẩn trương tiến về hiện trường giả định.
Gặp chiến sĩ Nguyễn Thành Trung sau buổi diễn tập, cậu nở nụ cười hiền trên gương mặt còn ướt đẫm mồ hôi. Người lính trẻ sinh năm 2003, mới vào đội hình cảnh sát PCCC&CNCH Hà Tĩnh cách đây hơn 1 năm, nhưng đã cùng đồng đội tham gia dập tắt hàng chục vụ cháy, trong đó có những vụ hỏa hoạn lớn tại Công ty TNHH Chế biến gỗ và Thương mại Hào Quang, cà phê Phong…
Trung sinh ra ở xã Thạch Khê, trong một gia đình nông dân có hai anh em. Là con út, anh trai đã ổn định với nghề thiết kế nội thất ở Đà Nẵng, còn Trung từ nhỏ đã nuôi ước mơ trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân. Tháng 5/2025, sau 3 tháng huấn luyện nghĩa vụ công an, Trung được biên chế vào Đội Chữa cháy - CNCH trung tâm thuộc Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh.
Tuổi đời còn rất trẻ nhưng Trung đã có những ký ức mà có lẽ không phải ai cũng muốn trải qua. Đầu tháng 5/2026, vụ cháy quán cà phê Phong trên đường Nguyễn Công Trứ, phường Thành Sen, khiến nhiều người nhớ đến hình ảnh một chiến sĩ cứu hỏa trẻ từ trong đám cháy chạy ra, ôm vai vì bị bỏng. Nhưng chỉ vài phút sau, người lính ấy lại trở vào tiếp tục nhiệm vụ. Tất cả hình ảnh đó đã được nhiều người dân quay lại phát trên mạng xã hội, người đó là Nguyễn Thành Trung.
Nhớ lại thời khắc ấy, Trung kể: “Lúc đó, tôi đang cố gắng tiếp cận để cứu kho hàng khi thấy lửa đang cháy lớn. Tôi cầm lăng nước xông thẳng vào bên trong để có thể xử lý mục tiêu tốt hơn nhưng ngọn lửa quá mạnh, cuồn cuộn tạt ra, thốc vào bờ tường rồi hắt ngang vai. Cơn sốc nhiệt khiến mặt, vai bỏng rát, vạt áo bảo hộ cháy sém, không chịu nổi, tôi phải chạy ra ngoài nhờ ứng cứu”.
Ngay khi lao ra cửa, Trung được đồng đội và người dân khẩn trương dùng nước, đá chườm lên vết bỏng. Nhưng chỉ sau ít phút, khi vết thương vừa được làm mát, anh lại quay vào, tiếp tục ôm lăng phun nước khống chế ngọn lửa đang lan rộng, trước sự thán phục của mọi người.
“Nhìn vào bên trong lửa vẫn đang cháy, đồng đội đang căng mình chiến đấu, như một phản xạ, tôi chỉ muốn nhanh chóng dập tắt đám cháy, nếu không sẽ lan sang những nhà dân bên cạnh” - Trung bộc bạch.
Ở tuổi vừa ngoài 20 Trung đã chọn bộ cảnh phục của người lính cứu hỏa. Mỗi lần tiếng chuông 114 vang lên, phản xạ lên đường dường như đã trở thành điều quen thuộc. Điều khiến Trung nhớ nhất không phải chỉ là những vết bỏng. Đó là một đêm khuya lạnh giá, khi anh cùng đồng đội băng qua khói độc trong một vụ cháy căn nhà gần Bệnh viện Đa khoa tỉnh hồi tháng 3/2026. Trong màn đêm đặc quánh, Trung mang bình khí thở cùng đồng đội xông lên tầng 3, nơi khói đen đã bao trùm. Ở đó, 9 người mắc kẹt, trong đó có 2 trẻ nhỏ, lần lượt được anh và đồng đội đưa ra ngoài an toàn. Trung kể, anh nhớ mãi khoảnh khắc cánh cửa được mở bung, từng luồng khói thoát ra, những ánh mắt vỡ òa vì được sống. Điều đó khiến người lính trẻ hiểu rằng những hiểm nguy mình vừa đối diện không phải vô nghĩa.
Nói về ước mơ của mình, Trung bày tỏ: “Mong ước lớn nhất của tôi là được tiếp tục rèn luyện, phấn đấu để được xét chuyển chuyên nghiệp, làm người chiến sĩ PCCC phục vụ Nhân dân”.
Nguyễn Thành Trung chỉ là một trong nhiều người lính đang làm nhiệm vụ tại Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Hà Tĩnh. Đơn vị hiện có 175 cán bộ, chiến sĩ, bố trí tại 9 đội công tác, trong đó có 5 đội chữa cháy và CNCH, 4 đội nghiệp vụ. Riêng Đội Chữa cháy và CNCH trung tâm tỉnh có 39 người.
Thiếu tá Nguyễn Trọng Hào - Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và CNCH trung tâm cho biết: “2/3 lực lượng đội chúng tôi là những cán bộ, chiến sĩ trẻ. Cũng như đồng chí Nguyễn Thành Trung, kế thừa truyền thống đơn vị, chúng tôi luôn nêu cao tinh thần sẵn sàng với nhiệm vụ vào nơi nguy hiểm cứu người, cứu tài sản cho Nhân dân”.
Chia sẻ của người cán bộ trẻ nhắc tôi về truyền thống 65 năm xây dựng và trưởng thành của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Hà Tĩnh. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã nối tiếp nhau lập nên nhiều chiến công dũng cảm, đưa đơn vị vinh dự nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, các huân chương chiến công, cùng nhiều cờ thi đua xuất sắc của Bộ Công an và UBND tỉnh. Làm nên những thành tựu tự hào ấy có những người đã dành trọn cuộc đời, tâm huyết với công việc đặc biệt này. Thượng tá Nguyễn Văn Lộc - Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Hà Tĩnh đã có 29 năm gắn bó với ngành.
Năm 1997, từ người lính nghiệp vụ, chiến sĩ Nguyễn Văn Lộc thi đậu vào trường PCCC. Năm 2001, sau khi tốt nghiệp, đồng chí về công tác tại Phòng Cảnh sát PCCC Công an tỉnh Hà Tĩnh. Từ người lính trực tiếp cầm lăng chữa cháy đến các vị trí cán bộ quản lý, chỉ huy, đồng chí đã trải qua gần 3 thập kỷ với những ca trực, những lần báo động và những trận chiến với lửa.
Trong ký ức của Thượng tá Nguyễn Văn Lộc có những vụ cháy trở thành dấu ấn không thể quên. Đó là vụ cháy kéo dài gần 3 ngày đêm tại xưởng chế biến dăm gỗ Tân Trường Phát năm 2008 ở xã Kỳ Lợi (cũ), nay là phường Vũng Áng. Đống nguyên liệu lớn như một sân vận động bùng cháy dữ dội giữa cái nắng oi nồng và gió Lào cuồn cuộn. Đó là vụ cháy tại Karaoke Kingdom Club (phường Thành Sen) năm 2018 hay vụ hỏa hoạn thương tâm khiến 2 người tử vong tại một cửa hàng xe máy ở Cẩm Xuyên năm 2020…
Và ám ảnh, cam go hơn cả là vụ cháy rừng Hồng Lĩnh tại khu vực xã Nghi Xuân vào mùa hè năm 2019. Năm ấy, gió Lào quật mạnh, ngọn lửa bùng lên dữ dội, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản của hàng trăm hộ dân sống ven chân núi. Giữa biển lửa, Thượng tá Lộc cùng Ban Chỉ huy đơn vị phải đưa ra những quyết định nhanh chóng, phải đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân lên hàng đầu.
Nhận định nguy cơ lửa lan xuống khu dân cư, đơn vị tập trung lực lượng, phương tiện, khoanh vùng mở các đường băng cản lửa chặn đà phát triển của lửa, tạo tấm chắn bảo vệ xóm làng. Dù tổn thất nặng nề về rừng nhưng không xẩy ra trường hợp thương vong nào, các khu dân cư đều được bảo vệ an toàn.
Thượng tá Nguyễn Văn Lộc nói: “Có những hình ảnh người dân vô tình quay lại được như trường hợp của chiến sĩ Trung trong vụ cháy quán cà phê Phong. Nhưng bên cạnh đó, có rất nhiều “góc khuất” mà không máy quay nào ghi lại được. Đó là những người lính mang bình khí thở xông sâu vào tận góc lửa, nơi bên trên là lửa, xung quanh là lửa... Trong biển lửa ấy, không ai nghĩ đến bản thân, mà tất cả chỉ có một mệnh lệnh từ trái tim: lao vào để cứu người và cứu tài sản”.
Gần 3 thập kỷ trong nghề, Thượng tá Lộc hiểu rằng, sức mạnh của một đơn vị PCCC không chỉ nằm ở phương tiện hay kỹ thuật, đó còn là sự gắn bó giữa những người cùng đứng trong một đội hình. Ở đơn vị, các anh “ăn chung nồi, ngồi chung bàn, chung bát chung đũa”, cùng sinh hoạt, tập thể dục buổi sáng, cùng xem thời sự. Công việc thường trực khiến người lính gần như không thể tách khỏi đơn vị. Khi có lệnh, những kế hoạch riêng, những cuộc hẹn, những việc gia đình đều phải gác lại. Bởi tiếng chuông báo cháy không thể chờ một ai. “Khi xác định làm người lính PCCC&CNCH, chúng tôi từ cán bộ lâu năm cho đến những chiến sĩ trẻ đều sẵn sàng cống hiến như vậy. Chỗ mà mọi người cố gắng rời đi thật nhanh thì đó là nơi chúng tôi quyết xông vào bằng mọi giá” - Thượng tá Lộc khẳng định.
Câu nói của Thượng tá Lộc là một nghịch lý trong đời sống nhưng đó là mệnh lệnh đã ăn sâu vào tâm khảm, trở thành bản năng của người lính để “cứu những cái còn trong cái đã mất”. Giữa gian khổ và nguy hiểm cận kề, mục tiêu lớn nhất mà tập thể cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Hà Tĩnh luôn kiên trì giữ vững là tận dụng từng “giờ vàng”, “thời điểm vàng” nhằm ngăn chặn các vụ cháy, bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân, giữ vững bình yên cho quê hương.
CHỈ CẦN MỘT PHÚT LƠ LÀ, GẠT ĐI MỘT CUỘC GỌI MÀ ĐÓ LẠI LÀ LỜI KÊU CỨU THỰC SỰ TỪ MỘT ĐÁM CHÁY, THÌ HẬU QUẢ SẼ KHÔN LƯỜNG.
Trở lại với chiến sĩ Nguyễn Thành Trung. Cuộc trò chuyện của chúng tôi tiếp tục diễn ra tại phòng trực tổng đài 114 của đơn vị, trong phiên trực của người chiến sĩ trẻ. Cuộc nói chuyện liên tục bị ngắt quãng bởi tiếng chuông điện thoại dồn dập. Đã không ít lần ở đầu dây bên kia chỉ là những cuộc gọi trêu đùa, quấy rối vô ý thức. Thành Trung vẫn điềm tĩnh bắt máy, chăm chú lắng nghe từng âm thanh nhỏ nhất với sự cẩn trọng tối đa. “Phải luôn để máy thông suốt, bởi chỉ cần một phút lơ là, gạt đi một cuộc gọi mà đó lại là lời kêu cứu thực sự từ một đám cháy, thì hậu quả sẽ khôn lường” - Trung chia sẻ.
Nhìn cách nhẫn nại và ánh mắt kiên định của Trung, tôi không chỉ thấy ước mơ, hoài bão thanh xuân của một người lính trẻ, mà còn nhận ra khí chất, bản lĩnh và tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” thấm đượm 6 điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân. Đó là ngọn lửa nghề, là sự nối tiếp đầy tự hào của một truyền thống anh hùng được trao truyền từ những người đi trước đến thế hệ trẻ hôm nay, những người cảnh sát PCCC&CNCH Công an Hà Tĩnh, luôn giữ cho ngọn lửa trách nhiệm cháy mãi vì sự bình yên của Nhân dân.
NỘI DUNG: THIÊN VỸ
ẢNH: THIÊN VỸ & TƯ LIỆU
THIẾT KẾ: HUY TÙNG
