Nhiều chiến công hiển hách
Ngày 18/8/1945, trong Cách mạng Tháng Tám, các đội cứu quốc quân Hà Tĩnh được thành lập trên cơ sở những tổ, đội du kích ở thôn, xã. Dù còn non trẻ, LLVT tỉnh vừa chiến đấu, vừa trưởng thành, trở thành lực lượng nòng cốt, cùng Nhân dân giành và bảo vệ chính quyền cách mạng.
Trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, LLVT Hà Tĩnh vừa chiến đấu bảo vệ địa bàn, vừa xây dựng lực lượng, giữ hậu phương, chi viện chiến trường. Quân và dân tỉnh nhà 38 lần đánh bật địch khỏi biên giới, bờ biển; các đơn vị bộ đội địa phương phối hợp tổ chức 161 trận trên chiến trường Bình - Trị - Thiên, tiêu diệt 856 tên địch, phá hủy 20 xe quân sự, 2 ca nô. Hàng vạn người con quê hương Hà Tĩnh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh.
Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, vai trò của LLVT Hà Tĩnh được nâng lên tầm vóc mới khi tỉnh trở thành địa bàn chiến lược trên tuyến chi viện sức người, sức của từ miền Bắc vào miền Nam. Quân và dân vừa đánh trả máy bay, tàu chiến địch, vừa bảo vệ cầu đường, bến phà, kho tàng, bến bãi, bảo đảm những đoàn xe, đoàn quân vượt qua trọng điểm. Từ trận địa quê hương đến các tuyến giao thông huyết mạch, LLVT Hà Tĩnh luôn chung sức, đồng lòng giữ vững “mạch máu” giao thông chi viện tiền tuyến, góp phần tạo thế và lực cho chiến trường miền Nam.
Mặt khác, ngay trên vùng đất “chảo lửa, túi mưa”, quân và dân Hà Tĩnh đã lập nhiều chiến công vang dội, bắn rơi 267 máy bay, bắn chìm, bắn cháy 34 tàu chiến, tàu biệt kích của Mỹ. Nổi bật là trận chiến thắng Núi Nài ngày 26/3/1965, mở đầu những trận chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân Mỹ; ngày 26/2/1967, Trung đội Pháo binh Dân quân xã Xuân Liên bắn cháy tàu chiến Mỹ; tháng 8/1968, Tiểu đội Nữ Dân quân xã Kỳ Phương bắn rơi 3 máy bay Mỹ. Đặc biệt, quân dân Hà Tĩnh đã kiên cường bám trụ, làm nên chiến thắng Ngã ba Đồng Lộc.
Các tài liệu lịch sử cho thấy, Hà Tĩnh đã huy động cao nhất sức người, sức của để “đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Từ năm 1960 đến 1975, toàn tỉnh có 92.913 thanh niên lên đường nhập ngũ, 334.128 lượt người tham gia dân công hỏa tuyến, 10.636 thanh niên xung phong; 13.024 người con ưu tú của quê hương đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường. LLVT Hà Tĩnh cũng có nhiều đóng góp quan trọng trong thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả, góp phần giúp cách mạng Lào và Campuchia giành thắng lợi.
Dưới bóng quân kỳ quyết thắng, LLVT Hà Tĩnh đã không ngừng lớn mạnh về mọi mặt, có đóng góp rất to lớn trong các cuộc chiến tranh vệ quốc của dân tộc và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Sự cống hiến của LLVT Hà Tĩnh được Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý. Theo các tài liệu lịch sử của tỉnh, trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, tỉnh ta đã có 10 huyện, thị xã, 184 xã, thị trấn và 37 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân; 1.514 Mẹ Việt Nam Anh hùng được phong tặng, truy tặng.
Những giá trị, chiến công và sự hy sinh đó không chỉ là niềm tự hào được mang theo năm tháng mà còn là điểm tựa tinh thần để Hà Tĩnh kế thừa, phát huy, xây dựng LLVT tỉnh vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Xây dựng LLVT đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới
Sau hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, LLVT Hà Tĩnh đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Địa bàn rộng hơn, tổ chức thay đổi, nhiệm vụ dồn về cơ sở, cán bộ phải nhanh chóng thích nghi. Trong khi đó, yêu cầu sẵn sàng chiến đấu, phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai ngày càng cao. Đây là những phép thử đối với LLVT về năng lực tổ chức, điều hành trong bối cảnh mới.
Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Tĩnh xác định xây dựng LLVT không chỉ là việc của cơ quan quân sự mà là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy, chính quyền các cấp đã dành sự quan tâm từ tổ chức lực lượng, bố trí cán bộ đến bảo đảm cơ sở vật chất, phương tiện và nguồn lực hoạt động. Những vấn đề phát sinh từ cơ sở được kịp thời tháo gỡ, nhất là điều kiện làm việc, nơi ăn ở, trang bị và chế độ, chính sách. Quan điểm xuyên suốt là xây dựng LLVT phải đi trước một bước, vững từ cơ sở, đủ sức xử lý hiệu quả các tình huống ngay từ địa bàn.
Để mạnh hơn, sát địa bàn hơn, xử lý tình huống từ cơ sở nhanh hơn, LLVT Hà Tĩnh từng bước ổn định tổ chức theo hướng tinh - gọn - mạnh, hiệu lực, hiệu quả. Chỉ trong thời gian ngắn, 3 ban chỉ huy phòng thủ khu vực được thành lập; Bộ Chỉ huy BĐBP Hà Tĩnh được sáp nhập vào Bộ CHQS tỉnh và 69 ban CHQS xã, phường được kiện toàn theo đơn vị hành chính mới đúng lộ trình, bảo đảm quy định. Cùng với đó, LLVT tỉnh đã sắp xếp, điều chỉnh đầu mối, quy chế, văn kiện tác chiến, kế hoạch SSCĐ, lực lượng… bảo đảm hiệu quả, mệnh lệnh thông suốt, chỉ huy thống nhất.
Sau hơn 1 năm sáp nhập xã, phường và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, LLVT tỉnh đã từng bước bám sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Theo đó, Bộ CHQS tỉnh đã bố trí cán bộ đúng vị trí, bổ sung lực lượng cho các ban CHQS cấp xã; tập trung kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành và khả năng xử trí tình huống của các ban chỉ huy phòng thủ khu vực; chất lượng huấn luyện, diễn tập, hội thi, hội thao tiếp tục được nâng lên; công tác xây dựng nền nếp chính quy, chấp hành kỷ luật được tăng cường; chất lượng tổng hợp, khả năng SSCĐ được cải thiện rõ nét.
Đặc biệt, 69 ban CHQS xã, phường được kiện toàn, cán bộ chính quy được bố trí về cơ sở, trang bị đầy đủ vũ khí, phương tiện, trang bị… đã tạo chuyển biến lớn ngay từ cơ sở. Từ rà soát nguồn tuyển quân, xây dựng lực lượng DQTV, huấn luyện, diễn tập đến bám địa bàn, nắm tình hình, tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, phòng, chống cháy rừng, phối hợp giữ gìn ANTT… đều cho thấy sự chủ động, kịp thời, hiệu quả.
Đại tá Phạm Văn Sâm - Chính ủy Bộ CHQS tỉnh kiểm tra điều kiện công tác, nơi ăn ở, sinh hoạt tại các ban CHQS xã.
Có thể khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự đùm bọc, nuôi dưỡng của Nhân dân, LLVT Hà Tĩnh không ngừng lớn mạnh, vượt qua mọi gian khổ, lập nên nhiều chiến công, hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ được giao. Từ những đội cứu quốc quân năm xưa đến lực lượng vững vàng trên từng địa bàn hôm nay đều cho thấy truyền thống “Trung hiếu, đoàn kết, dũng cảm, sáng tạo” và tinh thần quyết chiến, quyết thắng, sẵn sàng hy sinh vì Nhân dân. Trong bối cảnh mới, LLVT Hà Tĩnh sẽ tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, xây dựng lực lượng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.