"Tiếp sức" cho ngư dân Hà Tĩnh qua chuyển đổi số

Cách đây nửa tháng, Thiếu tá Trần Văn Duy – Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa Sót đã cùng lực lượng xung kích trên "trận địa số" của Đồn Biên phòng Cửa Sót phối hợp với UBND xã Lộc Hà, Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh tổ chức tập huấn, hướng dẫn chủ tàu sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT). Bên cạnh phổ biến quy trình, Thiếu tá Duy cùng đồng đội đã trực tiếp hướng dẫn ngư dân khai báo thông tin chuyến biển, xác nhận tàu rời cảng, cập cảng trên điện thoại; đồng thời giải đáp vướng mắc, giúp chủ tàu làm quen với thủ tục nghề cá trên môi trường số.

Hoạt động này nhằm đưa công nghệ số vào quản lý, khai thác thủy sản; giúp ngư dân đổi mới thủ tục nghề cá, hình thành thói quen khai báo, cập nhật và lưu trữ dữ liệu điện tử. Khi thông tin mỗi chuyến biển được số hóa, nguồn gốc thủy sản minh bạch hơn, việc kiểm tra, đối chiếu cũng thuận lợi hơn. Qua đó, chủ tàu nâng cao trách nhiệm chấp hành quy định chống khai thác IUU, góp phần khắc phục tồn tại trong quản lý nghề cá, cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.

Ngư dân Trần Văn Hồng – chủ tàu HT 90292-TS (thôn Trung Nghĩa, xã Lộc Hà) chia sẻ: “Trước đây, mỗi chuyến biển, chúng tôi phải ghi chép thông tin khai thác, sản lượng, thời gian xuất, nhập cảng vào sổ nên khá rườm rà, mất thời gian đối chiếu và dễ thiếu sót. Nay sử dụng eCDT, các thông tin được khai báo trực tiếp trên điện thoại, thuận tiện, giảm giấy tờ, thực hiện nhanh gọn hơn. Dữ liệu từng chuyến biển cũng được lưu trữ rõ ràng, giúp chúng tôi dễ tra cứu, chứng minh nguồn gốc thủy sản khi cần thiết”.

Trung tá Lê Hữu Đồng – Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa Sót khẳng định: “Chúng tôi là một trong những đơn vị đã tích cực đồng hành với ngư dân trong chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Đến nay, đơn vị triển khai cách làm như xây dựng nhóm Zalo, tuyên truyền qua mã QR, sử dụng trợ lý ảo AI, hướng dẫn hệ thống eCDT. Mục tiêu là giúp ngư dân tiếp cận công nghệ, thay đổi thói quen, nâng cao tính chủ động, trách nhiệm mỗi chuyến biển, góp phần xây dựng nghề cá hiện đại, minh bạch, bảo vệ chủ quyền biển, đảo”.

Không chỉ tập trung vào số hóa thủ tục nghề cá, tại địa bàn Đồn Biên phòng Thiên Cầm, chuyển đổi số còn gắn với yêu cầu quản lý tàu cá và bảo đảm an toàn cho ngư dân. CBCS đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương vận động chủ tàu sử dụng hệ thống eCDT, duy trì thiết bị giám sát hành trình, thực hiện thủ tục xuất, nhập bến. Đơn vị phát huy vai trò các tổ tàu thuyền đoàn kết, tổ tự quản trong kết nối, chia sẻ thông tin, hỗ trợ nhau xử lý tình huống trên biển, giúp ngư dân chủ động hơn mỗi chuyến vươn khơi.

Ngư dân Dương Ngọc Cảnh – chủ tàu HT 92715-TS (thôn Hải Bắc, xã Thiên Cầm) cho biết: “Trước mỗi chuyến biển, chúng tôi được lực lượng biên phòng nhắc kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, cập nhật thông tin và lưu ý vùng biển cần tránh. Nhờ được hướng dẫn sử dụng thiết bị, ứng dụng số và kết nối thông tin, chúng tôi kiểm soát hành trình tốt hơn. Khi thời tiết bất lợi hoặc xảy ra sự cố, việc trao đổi qua các nhóm trên điện thoại giúp tàu thuyền hỗ trợ nhau, giảm rủi ro, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện”.

Không chỉ ở Lộc Hà hay Thiên Cầm, tại các địa bàn ven biển khác, Đồn Biên phòng Lạch Kèn, Đồn Biên phòng Đèo Ngang, Đồn Biên phòng Kỳ Khang và Ban Chỉ huy Biên phòng Cửa khẩu cảng Vũng Áng – Sơn Dương cũng tích cực hỗ trợ ngư dân ứng dụng công nghệ số. Trọng tâm là hướng dẫn sử dụng nền tảng, thiết bị thông minh, khai thác thông tin trực tuyến và thực hiện thủ tục nghề cá điện tử. Qua đó, tiện ích số đến gần hơn với chủ tàu, thuyền trưởng, đáp ứng yêu cầu quản lý, khai thác thủy sản hiện nay.

Thông qua các cuộc tập huấn cũng như bám địa bàn “cầm tay chỉ việc” của BĐBP, đến nay, đông đảo ngư dân đã tự cập nhật thông tin thời tiết, ngư trường, cảnh báo thiên tai, nhận diện khu vực biển nguy cơ mất an toàn. Bà con cũng có thể chủ động hơn trong quản lý hành trình, truy xuất nguồn gốc thủy sản, chấp hành quy định chống khai thác IUU, tố giác tội phạm qua hòm thư điện tử. Ngoài ra, hoạt động này cũng giúp các tàu cá và lực lượng chức năng nâng cao khả năng phối hợp, ứng phó sự cố, cứu hộ, cứu nạn, giữ an ninh, trật tự trên biển, góp phần bảo đảm chuyến vươn khơi an toàn, hiệu quả.

Thượng tá Phan Văn Yên - Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh (Bộ CHQS tỉnh) khẳng định: “Chúng tôi luôn xác định rằng, chuyển đổi số ở khu vực biên giới nói chung, vùng biển nói riêng không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà còn là giải pháp nâng cao năng lực quản lý, tổ chức đời sống và phát triển kinh tế của Nhân dân. BĐBP Hà Tĩnh đã luôn chủ động đi đầu trong việc hỗ trợ ngư dân tiếp cận, khai thác hiệu quả các nền tảng số. Qua đó, từng bước hình thành cộng đồng ngư dân có kiến thức số, kỹ năng số để hướng tới sản xuất an toàn, đúng pháp luật, nâng cao giá trị kinh tế biển và góp phần quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo”.