Đợt nắng nóng đầu mùa có cường độ rất mạnh
Miền Bắc và Miền Trung đang trải qua đợt nắng nóng diện rộng đầu tiên, trong khi miền Nam hứng nắng nóng kéo dài từ tháng 3, vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt. Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng Phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, nguyên nhân nắng nóng ở miền Bắc và miền Trung đến sớm do tác động của hiện tượng El Nino. Hiện tượng El Nino làm nền nhiệt trung bình trên cả nước đều có xu hướng cao hơn so với trung bình nhiều năm và tác động đến nắng nóng xuất hiện sớm.
Theo chuyên gia, ở Nam Bộ, Trung Bộ nắng nóng xuất hiện sớm hơn 1 tháng. Với Bắc Bộ, đợt nắng nóng năm nay đến sớm hơn 1 tháng, nền nhiệt gay gắt, cao hơn trung bình nhiều năm. Dự báo, ở khu vực phía Đông Bắc Bộ nắng nóng kéo dài từ nay đến khoảng ngày 4/4; còn ở khu vực phía Tây Bắc Bộ và miền Trung nắng nóng kéo dài đến khoảng ngày 5/4. Trong đợt này, khu vực từ Thanh Hóa đến Phú Yên sẽ là nơi nắng nóng gay gắt nhất cả nước.
Ông Hưởng cũng cho biết, nắng nóng năm nay có 3 đặc điểm chính là nắng nóng đến sớm, số đợt nắng nóng nhiều hơn trung bình nhiều năm và cường độ gay gắt hơn trung bình nhiều năm, có thể xuất hiện giá trị nhiệt cao lịch sử.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 31/3, khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Phú Yên có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-38, có nơi trên 38 độ như: Sông Mã (Sơn La) 38.8 độ, Phù Yên (Sơn La) 39.5 độ, Mai Châu (Hòa Bình) 39.2 độ, Đô Lương (Nghệ An) 39.2 độ, Hương Khê (Hà Tĩnh) 38.6 độ, Đồng Hới (Quảng Bình) 39.2 độ, Tuyên Hóa (Quảng Bình) 39.1 độ, Đông Hà (Quảng Trị) 38.6 độ,…; khu vực Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-37 độ. Độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 45-50%. Khu vực Tây Nguyên có nắng nóng cục bộ.
Ngày 1-2/4, khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Phú Yên có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 36-39 độ, có nơi trên 39 độ. Độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 30-40%. Nam Bộ và các nơi khác ở Bắc Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-37 độ, có nơi trên 37 độ. Độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 45-55%.
Ông Vũ Anh Tuấn, Phó trưởng phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định đây là đợt nắng nóng diện rộng đầu tiên của mùa hè năm nay. Ở miền Trung, áp thấp nóng phía Tây có thể gây ra hiệu ứng phơn, nắng nóng diện rộng ở toàn miền. Đợt nắng nóng diện rộng ở Bắc Bộ xuất hiện từ ngày 1/4, không chỉ ở khu vực Hà Nội. Đợt nắng nóng này có thể kéo dài đến ngày 5/4.
Khả năng xảy ra nắng nóng, nắng nóng gay gắt ở Trung Bộ từ 37-39 độ, ở Bắc Bộ xảy ra nắng nóng từ 35-37 độ C. Các điểm xảy ra nắng nóng gay gắt là khu vực miền núi phía Tây Nghệ An, khu vực miền núi của các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi. Phía Tây Bắc Bộ là khu vực phía Tây của Sơn La, Điện Biên.
Khoảng từ 5/4, do ảnh hưởng không khí lạnh nén rãnh áp thấp, nên khu vực này có mưa giông, nắng nóng kết thúc. Trong khi đó, khu vực Nam Bộ nắng nóng tiếp tục kéo dài nhiều ngày.
Nắng nóng, ít mưa từ nay đến tháng 6
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, với diễn biến về nắng nóng nhiều như vậy, nhận định trong những tháng tới mùa hè, đặc biệt là tháng 6, lượng mưa ở khu vực miền Bắc phổ biến sẽ thấp hơn so với TBNN.
Nguyên nhân chính do tác động của Elnino đã xảy ra trong nửa cuối năm trước cho đến hiện tại, trạng thái Elnino diễn ra gay gắt rất là trong tháng 1 vừa qua. Hiện tại, Elnino tuy đã suy yếu nhưng những tác động của nó quy mô lớn nên mức độ vẫn sẽ ảnh hưởng đến thời tiết của các khu vực nhiều nơi trên thế giới không riêng gì Việt Nam. Do vậy, xu thế nắng nóng, ít mưa sẽ là xu thế chủ đạo từ nay cho đến tháng 6.
Nguy cơ hạn hán gây ảnh hưởng cơ bản đến sức khỏe, hoạt động đời sống của con người. Nền nhiệt độ cao khô hạn kéo dài còn ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các tỉnh phía nam nơi có vựa lúa lớn của vùng ĐBSCL. Nóng xảy ra trong nhiều ngày qua sẽ tác động rất lớn đến sản xuất nông nghiệp cùng với hiện tượng ít mưa, hiện tượng xâm nhập mặn lấn sâu vào nội đồng.
Ngoài ra tại các tỉnh miền Bắc, do tình trạng ít mưa, các hồ chứa không tích trữ được nhiều nước do vậy, khả năng phát điện cũng sẽ có khả năng năng suất không cao, nắng nóng làm sự truyền tải điện bị thất thoát tương đối nhiều.
Với diễn biến thời tiết nắng nóng và ít mưa như vậy, các hoạt động kinh tế xã hội của người dân cũng như đơn vị sản xuất cần theo dõi tình hình diễn biến thời tiết được phát rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia và các nền tảng khác của những đơn vị truyền thông chính thống của nhà nước.
Các lĩnh vực về sản xuất, ngay từ bây giờ chúng ta phải có những biện pháp chủ động theo dõi kịp thời tình hình dự báo thời tiết, sau đó là có biện pháp phòng ngừa nắng nóng, tình trạng ít mưa để tránh ảnh hưởng đến những vấn đề tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp cũng như các lĩnh vực sản xuất khác. Chúng ta cũng có thể có các biện pháp khác như tiết kiệm và sử dụng nguồn điện, nguồn nước có hiệu quả và cần làm ngay từ bây giờ.
PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Khoa học Khí tượng Thủy văn biến đổi khí hậu nhận định, thời tiết Việt Nam sẽ chịu tác động mạnh của việc chuyển pha nhanh giữa El Nino sang La Nina. Nếu La Nina xảy ra vào cuối năm thì khả năng bão và áp thấp nhiệt đới dồn dập hơn vào cuối năm; mưa lớn và bão, lũ lụt, lũ quét ở Trung Bộ; mưa trái mùa ở Nam Bộ. Trong bối cảnh phát triển nhanh của đô thị hiện nay, ngập lụt đô thị xảy ra thường xuyên hơn.
Năm 2023, Việt Nam xuất hiện 20 đợt nắng nóng, nhiều hơn so với trung bình nhiều năm 5 đợt. Ngày 7/5, Tương Dương (Nghệ An) nóng 44,2 độ C, cao nhất trong lịch sử quan trắc. Nhiều hồ thủy điện lớn xuống dưới mực nước chết dẫn tới tình trạng thiếu điện diện rộng ở miền Bắc và Trung.
