Chiều 21/6, người dân thôn Tân Mỹ, xã Cẩm Duệ (Cẩm Xuyên) phát hiện xác 1 con lợn nái nặng khoảng 2 tạ trôi theo dòng nước kênh N5 Kẻ Gỗ. Chứng kiến xác con lợn nái đang trong giai đoạn phân hủy, bụng trương phình, bốc mùi hôi thối, người dân ai nấy đều rất bức xúc và bất bình với hành vi vô ý thức của người chăn nuôi.
Trong bối cảnh DTLCP đang bùng phát mạnh trên địa bàn huyện Cẩm Xuyên, cả hệ thống chính trị đang triển khai nhiều giải pháp phòng trừ, thì vi-rút DTLCP lại được lan truyền theo dòng kênh N5 vào thời điểm đồng ruộng ở các địa phương đang điều tiết nguồn nước phục vụ chăm sóc lúa hè thu. Hành vi này không chỉ là sự vô ý thức mà có thể gọi là tội ác!
Ông Võ Hữu Hoàng - Bí thư Chi bộ thôn Tân Mỹ cho biết: “Không lấy mẫu xét nghiệm nhưng qua những biểu hiện bên ngoài thì chúng tôi khẳng định lợn này chết do DTLCP. Sau khi nhận được tin báo của người dân, thôn đã thuê máy để vớt lên chôn lấp, tiêu hủy; đồng thời tiến hành làm rõ ai đã vứt lợn chết ra kênh gây ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh. Tuy nhiên, việc xác định đối tượng khó khăn vì lợn trôi theo kênh nên không thể biết vị trí và thời điểm vứt. Chúng tôi đề nghị ngành chức năng cùng vào cuộc phối hợp để xác minh, xử lý nghiêm người vi phạm”.
Đây không phải là vụ việc hi hữu, trước đó, hồi tháng 2 - 3/2025, người dân xã Thạch Trị (TP Hà Tĩnh) cũng phát hiện 2 vụ xác lợn chết trôi nổi trên kênh tưới N9 đoạn qua địa bàn với tổng trọng lượng hơn 3,5 tấn. Có thể thấy, hành vi vứt xác lợn bừa bãi, không thực hiện quy trình tiêu hủy là một trong những nguyên nhân chính khiến DTLCP lây lan trên diện rộng như hiện nay.
“Theo quy định, hiện nay, việc xử lý tiêu hủy lợn bị DTLCP được thực hiện bởi chủ hộ chăn nuôi hoặc cơ sở chăn nuôi, dưới sự giám sát, hướng dẫn của cơ quan thú y và chính quyền địa phương. Cụ thể, chủ hộ có trách nhiệm báo cáo dịch bệnh và thực hiện các biện pháp tiêu hủy theo hướng dẫn, trong khi cơ quan thú y và chính quyền địa phương có trách nhiệm giám sát, hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật. Tuy nhiên, quy trình xử lý phát sinh tốn kém và mất công nên vẫn xảy ra trường hợp người chăn nuôi lén lút vứt lợn chết ra môi trường. Hành vi này gây hậu quả khôn lường cho xã hội khi lợn trôi theo kênh dẫn nước sẽ phát tán vi-rút gây bệnh”, bà Hoàng Thị Ngọc Diệp - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi tỉnh cho biết.
Theo thống kê, Hà Tĩnh hiện có 33 xã ở 8/12 địa phương đang bị DTLCP chưa qua 21 ngày, bao gồm các huyện: Cẩm Xuyên, Hương Khê, Thạch Hà, Đức Thọ, Nghi Xuân, Hương Sơn, Kỳ Anh và TP Hà Tĩnh. Lũy kế từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã tiêu hủy hơn 2.890 con lợn bị DTLCP với trọng lượng trên 201.000 tấn.
Trước diễn biến phức tạp của DTLCP, UBND tỉnh đã ban hành công văn về việc thực hiện các biện pháp phòng chống, xử lý dứt điểm các ổ DTLCP và chấn chỉnh việc quản lý hoạt động giết mổ động vật. Theo đó, UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương đang có ổ DTLCP phát sinh phải kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, bán chạy, vận chuyển lợn bệnh, nghi mắc bệnh, vứt lợn chết ra ngoài môi trường làm lây lan dịch bệnh, gây ô nhiễm môi trường.
Theo quy định tại Nghị định 91/2022/NĐ-CP, hành vi vứt xác động vật chết ra môi trường, đặc biệt là gia súc, gia cầm bị bệnh, là hành vi bị nghiêm cấm và sẽ bị xử lý theo quy định của Pháp luật. Cụ thể, hành vi vứt lợn chết ra ngoài môi trường có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 5-6 triệu đồng, đồng thời phải áp dụng biện pháp buộc tiêu hủy xác động vật. Ngoài ra, tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, có thể áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung khác. Việc xử lý hành vi này nhằm mục đích bảo vệ môi trường, ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh và đảm bảo sức khỏe cộng đồng. Do đó, người dân cần nâng cao ý thức, chấp hành đúng quy định về việc xử lý động vật chết, tránh gây ảnh hưởng xấu đến môi trường xung quanh.
