Việc tiết kiệm nhiên liệu không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần bảo vệ môi trường bằng cách giảm phát thải khí thải. Chạy xe đúng cách và giải pháp khoa học đơn giản, dựa trên nguyên lý vật lý và kỹ thuật ô tô, giúp người dùng giảm tiêu hao nhiên liệu lên đến 10% - 20%.
Tiêu hao nhiên liệu của ô tô phụ thuộc vào hiệu suất động cơ, lực cản (ma sát lốp, không khí) và hành vi lái xe. Theo định luật Newton, năng lượng để xe di chuyển là E = 1/2 m v² (với m là khối lượng, v là vận tốc), nên tăng tốc đột ngột hoặc chạy nhanh sẽ tốn nhiều năng lượng hơn. Động cơ đốt trong chỉ hiệu quả khoảng 20% - 30% ở tốc độ ổn định, còn lại lãng phí dưới dạng nhiệt và khí thải.
Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP HCM, nếu người lái giữ tốc độ ổn định và đều ga ở tốc độ 50-80 km/h trên đường đô thị hoặc cao tốc giúp động cơ hoạt động ở vòng tua lý tưởng (1.500-2.500 vòng/phút), giảm ma sát không khí (lực cản tăng theo bình phương tốc độ: F = 1/2 ρ v² A Cd, với ρ mật độ không khí, A diện tích mặt cắt, Cd hệ số cản). Tránh tăng tốc đột ngột hoặc phanh gấp, vì mỗi lần như vậy tốn thêm 10% - 20% nhiên liệu. Sử dụng chế độ ga tự động Cruise Control (nếu xe có) để duy trì tốc độ tự động, có thể tiết kiệm 5% - 10% xăng.
Lốp non hơi tăng ma sát lăn, khiến động cơ phải làm việc nhiều hơn, tiêu tốn thêm 3% - 5% nhiên liệu. Giữ áp suất lốp theo tiêu chuẩn nhà sản xuất sẽ giúp giảm lực cản, đồng thời tăng tuổi thọ lốp. Kiểm tra lốp hàng tháng, đặc biệt trước chuyến đi dài, để tránh lãng phí.
Tắt động cơ khi dừng lâu. Khi dừng đèn đỏ hoặc tắc đường trên 30 giây, tắt máy giúp tiết kiệm nhiên liệu, vì động cơ chạy không tải vẫn tiêu hao 0,5 - 1 lít/giờ. Nhiều xe hiện đại có hệ thống Start-Stop tự động làm việc này, giảm phát thải CO2, phù hợp với quy định khí thải mới tại Hà Nội và TP HCM từ năm 2027.
Sử dụng điều hòa hợp lý và giảm tải trọng sẽ tiết kiệm đáng kể nhiên liệu. Điều hòa chiếm 5% - 10% nhiên liệu, vì máy nén lấy năng lượng từ động cơ. Mở cửa sổ ở tốc độ thấp hoặc dùng quạt gió thay thế khi thời tiết mát. Ngoài ra, loại bỏ đồ thừa (mỗi 50 kg tăng 2% tiêu hao) và giữ bộ lọc gió sạch để động cơ "thở" dễ hơn, tăng hiệu suất cháy.
Lập kế hoạch di chuyển và bảo dưỡng định kỳ cũng rất quan trọng. Chọn tuyến đường ít tắc nghẽn để tránh dừng/đi liên tục. Bảo dưỡng xe (thay dầu, lọc, bugi) đúng lịch giúp động cơ hiệu quả hơn 4% - 5%. Đổ xăng vào buổi sáng (khi xăng đặc hơn do nhiệt độ thấp) cũng tiết kiệm một ít.
