"Blade Runner 2049": Bộ phim lột tả chân thực toàn cảnh thế giới 2017

Ai muốn xem một bộ phim luôn rót vào tai mình rằng mọi thứ đều sai và chúng ta đang sống trong cảnh khốn cùng? Sự thật, đấy lại chính là kiểu phim khiến mọi người đang thích thú nhất.

Hậu thảm họa (dystopia), với bối cảnh là thế giới điêu tàn sau thảm họa, đang là dòng phim ăn khách nhất hiện nay. Không tin, hãy nhìn vào các bom tấn gần đây: The Hunger Games, Planet of the Apes, Divergent và giờ là phần tiếp theo của Blade Runner.

Chủ đề cho hàng ngàn luận án

Những bộ phim hậu thảm họa có thể được bọc đường bằng những cảnh quay tráng lệ hay chuyện tình lãng mạn, nhưng bản chất bên trong là một viên thuốc đắng. Nó chỉ cho chúng ta thấy ta đang đi sai đường và cái ta sợ sệt.

Rất ít người muốn nghe những gì bản gốc Blade Runner nói vào thời điểm năm 1982. Bởi khi đó nền kinh tế bắt đầu thoát khỏi cuộc suy thoái mà Blade Runner lại chỉ rằng thế giới là nói mọi thứ đều sai trái: môi trường bị hủy hoại, sự phát triển của đô thị, công nghệ loạn xạ.

blade runner 2049 bo phim lot ta chan thuc toan canh the gioi 2017

Joi, cô bạn gái nhân bản của K trong phim có khi còn thực hơn cả con người

Thực tế, đó là viễn cảnh của hầu hết những phim khoa học viễn tưởng (mà hiện thực đã chứng minh là đúng). Thế nhưng, trong khi các phim khác nhanh chóng lụi tàn, Blade Runner lại ngày một lớn mạnh theo thời gian. Tất nhiên rồi! Bởi nó luôn là một chuyến đi kỳ diệu khác thường, chi tiết một cách tráng lệ, tiến sâu vào không khí neo-noir (là các phim ra đời sau thập niên 1960, có chứa nhiều đặc điểm của phim đen) thời kỳ hoàng kim, nhưng cũng chứa nhiều triết lý sâu sắc về con người và công nghệ, có thể khơi nguồn cho hàng ngàn luận án tiến sĩ.

Nhà lý luận người Pháp Jean Baudrillard, trong chủ đề về nhân tạo, từng phân tích rằng sẽ chẳng còn gì là thực nữa. Và một giảng viên từng chiếu Blade Runner cho học sinh và nói: “Các em có thể tiếp thu được nhiều thứ từ đây hơn là nghe tôi giảng”.

Giữa hai bộ phim, Blade Runner và Blade Runner 2049, chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết Do Androids Dream of Electric Sheep? của Philip K Dick, có thể thấy nỗi sợ hãi của con người về hậu thảm họa đã thay đổi như thế nào qua nửa thế kỷ.

Khi Dick viết câu chuyện vào năm 1968, ông đã nghĩ tới sự mất nhân tính của phát xít. Những “nhân bản” của ông “tồi tệ vì họ không có trái tim, không có tâm hồn, luôn tự cho mình là cái rốn của vũ trụ, họ không quan tâm tới chuyện gì xảy đến với những sinh vật khác”.

blade runner 2049 bo phim lot ta chan thuc toan canh the gioi 2017

Thế giới viễn tưởng trong "Blade Runner 2049" gần gũi với thực tại hơn chúng ta tưởng

Hay thực tế của năm 2017?

Bộ phim mới của đạo diễn Ridley Scott phần nào cũng xoay quanh nội dung này. Nhưng ở đây không phải là những cỗ máy vô hồn, mà ngược lại, “con người hơn cả con người”, như nhà sản xuất chúng Eldon Tyrell nhận định. Bởi vậy, vấn đề bận tâm mới giờ là, như Baudrillard nói: cái gì là “thật” khi mà bản sao chép tốt hơn cả bản gốc? Bạn có thể tin vào ký ức của mình không khi nó có thể là đồ cấy ghép? Làm sao biết được mình có thật là con người?

Phim mới cũng làm tăng nỗi sợ hãi của phim cũ, về sức mạnh của tập đoàn, thứ có thể chiếm cả chính phủ; và đặc biệt là mối quan hệ của con người trong thời đại kỹ thuật số, nơi một chữ ký phê duyệt có thể khiến tên lửa được phóng.

Tạm gác những câu chuyện vĩ mô, Blade Runner 2049 đưa ra cái nhìn cận cảnh hơn. Như trước đây, nhân bản được sản xuất hàng loạt như nô lệ cho những người có quyền cao chức trọng. “Mỗi nền văn minh vĩ đại đều được xây dựng bằng loại sức lao động dùng một lần” - như CEO nhà máy sản xuất nhân bản Jared Leto nói.

Lời tuyên bố này đúng với năm 2017 hơn là 2049. Không nói tới chế độ thuộc địa hay nô lệ trong quá khứ, trong phim có những cảnh về xưởng lao động trẻ em, những người nhặt rác sống trên bãi phế liệu khổng lồ, những nông dân chìm trong cuộc sống bùn lầy khốn khổ. Thậm chí chúng ta thấy một người lau dọn - có lẽ là người đầu tiên trong phim khoa học viễn tưởng Hollywood. Và đó chính là thế giới của chúng ta, vào chính lúc này.

Trong khi nhà lý luận Baudrillardian hỏi “Làm sao chúng ta biết mình là con người?” thì Blade Runner 2049 đi xa hơn với câu hỏi về ý nghĩa của việc làm người, và mạnh dạn đưa ra những gợi ý: Đó là khả năng kết nối, thấu cảm người khác, là yêu thương và có giá trị. Đó cũng là khả năng đứng lên hành động để bảo vệ những giá trị đó. “Chết vì điều đúng đắn là thứ con người nhất bạn có thể làm”, như một nhân vật trong phim nói. Tức là cách mạng, không phải vào ngày mai, mà vào chính bây giờ.

Blade Runner 2049 xứng đáng với lời nhận định của một số nhà phê bình, rằng đây có lẽ là phim xuất sắc nhất năm nay.

3 ngày ra mắt thu hơn 32 triệu USD

Blade Runner 2049 của đạo diễn Denis Villeneuve, với sự tham gia diễn xuất của Ryan Gosling và Harrison Ford, đang có khởi đầu đáng mừng với 32,6 triệu USD trong ba ngày đầu ra mắt tại Mỹ. Phim hiện đang nhận được đánh giá rất tích cực từ cả khán giả lẫn các nhà phê bình: 8,7/10 trên IMDb và 89% trên Rotten Tomatoes.

Theo Giả Bình/TT&VH

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!