Về chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức nghỉ do tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy, Chính phủ đã ban hành 2 Nghị định (Nghị định số 178/2024/NĐ-CP; Nghị định 67/2025/NĐ-CP) và mới đây là Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.
Đây là những chính sách rất kịp thời để giải quyết những vấn đề quan trọng, cần thiết nhưng cũng rất nhân văn, liên quan đến chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy.
Biên chế cấp tỉnh, xã mới
Về biên chế cấp tỉnh, số lượng cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp tối đa không vượt quá tổng số cán bộ, công chức, viên chức (số có mặt) của cấp tỉnh trước sắp xếp.
Đồng thời, thực hiện tinh giản biên chế, cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức theo lộ trình, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản số lượng biên chế thực hiện theo đúng quy định.
Đối với cấp xã, trước mắt giữ nguyên số lượng biên chế của cấp xã hiện có và của cấp huyện trước đây chuyển về cấp xã để bố trí làm việc tại cấp xã. Đồng thời, thực hiện việc rà soát, tinh giản biên chế, gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, bảo đảm trong thời hạn 5 năm biên chế thực hiện theo đúng quy định.
Ngoài ra, biên chế của đơn vị sự nghiệp công lập theo ngành, lĩnh vực sắp xếp lại tại cấp xã mới sẽ theo hướng dẫn của các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực.
Cụ thể, các địa phương căn cứ chỉ tiêu biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong tổng biên chế được cấp có thẩm quyền giao, bảo đảm thực hiện tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức, đẩy mạnh tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập, theo ngành, lĩnh vực phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng địa bàn.
Sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập
Bên cạnh các văn bản chỉ đạo của Đảng, Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư thì Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đã có nhiều văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết để địa phương có căn cứ thực hiện liên quan đến đơn vị sự nghiệp công lập.
Cụ thể, tại Văn bản số 68/CV-BCĐ liên quan đến đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục và y tế, trước mắt giữ ổn định tại địa phương, chỉ sắp xếp khi thực sự cần thiết và không làm ảnh hưởng đến hoạt động phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân trên địa bàn.
Đồng thời, duy trì các cơ sở giáo dục; đối với trung tâm y tế huyện chuyển về Sở Y tế quản lý; duy trì các Trạm y tế xã thuộc Trung tâm y tế hiện nay hoặc sắp xếp các Trạm y tế tại cấp xã cũ thành 1 trạm y tế tại cấp xã mới và các điểm y tế tại các xã cũ để phục vụ người dân
Về đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực quản lý dự án, phát triển quỹ đất, giải phóng mặt bằng, quản lý chợ, bến xe, các địa phương căn cứ điều kiện, đặc điểm và khả năng bảo đảm tự cân đối nguồn thu của các hoạt động cung ứng dịch vụ sự nghiệp công để thành lập đơn vị sự nghiệp công lập ở cấp tỉnh (có cơ sở liên xã) hoặc cấp xã.
Sắp xếp với điều kiện phải bảo đảm các đơn vị sự nghiệp công lập khi được thành lập sẽ bảo đảm chi thường xuyên và thực hiện chức năng cung ứng dịch vụ sự nghiệp công thuộc các lĩnh vực này trên địa bàn.
Đối với việc thành lập 1 đơn vị sự nghiệp công lập mới tại địa bàn, thẩm quyền do UBND tỉnh xem xét sự cần thiết, quyết định thành lập trên cơ sở đề án chung của việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị định số 120/2020/NĐ-CP về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập.
