Ngày 26/9, tại Km 531+500 Quốc lộ 1, đoạn qua thôn Trung Thịnh, xã Cẩm Hưng, ô tô tải va chạm với xe mô tô lưu thông cùng chiều Bắc – Nam. Do không giữ khoảng cách an toàn, tài xế ô tô tải không kịp xử lý, khiến người ngồi sau xe mô tô tử vong tại chỗ, người điều khiển bị thương.
Cũng do lỗi không giữ khoảng cách an toàn, trước đó, vào ngày 24/8, tại Km 546+760 Quốc lộ 1, thuộc địa phận xã Kỳ Xuân, đã xảy ra vụ tai nạn giữa ô tô khách giường nằm và xe đạp lưu thông cùng chiều Nam – Bắc. Vụ tai nạn khiến người điều khiển xe đạp tử vong tại chỗ.
Thực tế cho thấy, trên tuyến Quốc lộ 1, nơi có lưu lượng phương tiện lớn, nhiều xe di chuyển với tốc độ cao nhưng có nhiều thời điểm, xe phía sau liên tục áp sát xe phía trước, chỉ một thao tác giảm tốc độ hoặc phanh gấp cũng có thể khiến người điều khiển phương tiện không kịp trở tay.
Ông Trần Hải Bằng, người dân sống tại phường Hà Huy Tập chia sẻ: “Mỗi lần lưu thông trên quốc lộ 1, tôi không khỏi lo lắng khi tình trạng xe chạy bám sát đuôi nhau. Việc này diễn ra thường xuyên. Thậm chí vào giờ cao điểm, xe này nối đuôi xe khác gần như không chừa khoảng trống để xử lý tình huống”.
Không chỉ trên quốc lộ 1, tình trạng không giữ khoảng cách an toàn còn diễn ra trên các tuyến đường đô thị. Theo quy định tại Thông tư số 38 của Bộ Giao thông vận tải, đối với trường hợp xe chạy với tốc độ dưới 60 km/h, pháp luật không quy định một khoảng cách an toàn cố định bằng mét áp dụng chung cho mọi tình huống. Thay vào đó, người điều khiển phương tiện phải chủ động duy trì khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước, căn cứ vào tốc độ di chuyển, mật độ phương tiện, điều kiện mặt đường và tình hình giao thông thực tế để bảo đảm khả năng xử lý khi có tình huống bất ngờ xảy ra.
Đáng chú ý, dù tốc độ di chuyển trong đô thị thường dưới 60 km/h, các hành vi bám đuôi, chen lấn, tạt đầu vẫn có thể khiến người lái không kịp xử lý khi xảy ra tình huống bất ngờ, làm gia tăng nguy cơ tai nạn và ùn tắc giao thông.
Đặc biệt, vào giờ cao điểm, nhiều người cố tình chuyển làn đột ngột, tranh thủ điền vào những khoảng trống giữa các phương tiện, tiềm ẩn nguy cơ va chạm, nhất là khi giao thông đông đúc, các phương tiện phải phanh hoặc giảm tốc độ đột ngột.
Thiếu tá Võ Quốc Anh - Công an phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Có thể thấy một bộ phận người tham gia giao thông vẫn chưa hình thành thói quen lái xe an toàn mà thay vào đó là xử lý một cách cảm tính. Nhiều người vẫn có tâm lý chỉ cần quan sát phương tiện phía trước là đủ, chưa chú ý đúng mức đến việc không giữ khoảng cách đúng quy định”.
Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn Hà Tĩnh đã xảy ra 321 vụ tai nạn giao thông, làm 211 người tử vong và 262 người bị thương. Đáng chú ý, trong đó có 21 vụ tai nạn mà lỗi không giữ khoảng cách an toàn khiến 15 người tử vong và 22 người bị thương. Đối với các vụ tai nạn còn lại, phần lớn có sự kết hợp của nhiều lỗi vi phạm, trong đó có hành vi không giữ khoảng cách an toàn.
Theo Trung tá Phan Viết Hùng, Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, Điều tra giải quyết tai nạn và xử lý vi phạm, Phòng CSGT, Công an tỉnh Hà Tĩnh: “Không giữ khoảng cách an toàn dù giải thích trên phương diện nào cũng đều xuất phát từ ý thức và sự chủ quan của một bộ phận người tham gia giao thông. Nhiều người chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của khoảng cách an toàn, có tâm lý dựa vào khả năng phản xạ của bản thân. Bên cạnh đó, thói quen sử dụng điện thoại khi lái xe, thiếu tập trung quan sát, tâm lý nóng vội cũng khiến người điều khiển phương tiện không duy trì được khoảng cách phù hợp”.
Theo các chuyên gia, khả năng xử lý của con người và hệ thống phanh của phương tiện đều có những giới hạn nhất định. Khi di chuyển với tốc độ càng cao, quãng đường xe đi được trong thời gian người lái nhận biết và phản ứng càng lớn; đồng thời, quãng đường phanh cũng tăng lên.
Cô giáo Võ Thị Phượng, Phòng Ô tô – xe máy, Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh chia sẻ: “Người lái xe cần hiểu rằng, khi tham gia giao thông, không phải cứ phát hiện nguy hiểm rồi phanh lại là có thể dừng xe ngay lập tức. Phương tiện vẫn tiếp tục di chuyển trong khoảng thời gian người lái nhận biết và phản ứng, sau đó mới đến quá trình phanh để dừng hẳn. Vì vậy, nếu chạy xe ở tốc độ cao mà không có đủ khoảng trống phía trước, nguy cơ xảy ra tai nạn là rất lớn”.
Thời gian tới, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng trực quan để người dân dễ tiếp cận.
“Song song với đó, lực lượng tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu từ hệ thống camera giám sát và tiếp nhận phản ánh của người dân qua các kênh trên nền tảng số, nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn” - Trung tá Phan Viết Hùng cho biết thêm.
Theo quy định tại Điều 11 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT ngày 15/ 11/ 2024 của BGTVT, người điều khiển phương tiện phải giữ khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước. Cụ thể, khi mặt đường khô ráo, xe chạy ở tốc độ 60 km/h, khoảng cách tối thiểu là 35m; từ 60–80 km/h là 55m; từ 80–100 km/h là 70m và từ 100–120 km/h là 100m.
Tuy nhiên, riêng trường hợp xe chạy dưới 60 km/giờ, Thông tư 38 không quy định một cự ly cố định tính bằng mét. Thay vào đó, người lái phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp với xe chạy liền trước, căn cứ mật độ phương tiện và tình hình giao thông thực tế.
Tại những nơi có biển báo cự ly tối thiểu giữa hai xe, người lái xe phải đi cách xe trước một khoảng lớn hơn trị số ghi trên biển báo. Đặc biệt, khi trời mưa, sương mù, đường trơn trượt hoặc địa hình đèo dốc, người lái xe phải đảm bảo khoảng cách lớn hơn trị số ghi trên biển báo hoặc trị số quy định khi mặt đường khô ráo đã được nêu trên.
