Sau gần 2 năm hình thành, vườn chim tại khu vực sông Đông (phường Thành Sen) đã trở thành nơi trú ngụ của nhiều đàn chim trời, mở ra kỳ vọng về một quần thể sinh thái đa dạng trong tương lai.
Trước đó, giữa năm 2024, với sự hỗ trợ của chuyên gia bảo tồn chim Lê Danh Cương cùng sự quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự chung tay của nhiều tổ chức, cá nhân, mô hình vườn chim ở khu vực sông Đông chính thức được triển khai. Hàng chục nghìn cây xanh được trồng mới, các đảo chim được xây dựng làm nơi trú ngụ cho các loài chim hoang dã.
Nhờ được chăm sóc kỹ lưỡng, hệ thống cây xanh tại khu vực sông Đông sinh trưởng tốt, từng bước hình thành một khu bảo tồn chim tự nhiên ngay giữa lòng đô thị. Hiện, khu vực này xuất hiện nhiều loài chim như: cò, vạc, diệc, le le, bồng bồng, vịt trời…
“Để bảo vệ và giữ ổn định môi trường sống cho đàn chim, vườn chim khu vực sông Đông luôn có người túc trực, không cho người ngoài vào săn bắt. ĐVTN tổ dân phố cũng tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân không săn bắn, mua bán chim trời", anh Nguyễn Văn Anh - Bí thư Chi đoàn TDP Linh Tiến, phường Thành Sen cho biết.
Không chỉ ở khu vực đô thị, việc chăm sóc, bảo vệ chim tự nhiên cũng được nhiều nơi triển khai. Suốt hàng chục năm qua, gia đình bà Đinh Thị Trí (SN 1944, thôn Đinh Phùng, xã Cẩm Lạc) đã âm thầm bảo vệ những đàn chim trời về trú ngụ trong vườn nhà.
Những năm trước, khi địa phương phát động phong trào cải tạo vườn tạp phục vụ xây dựng nông thôn mới, gia đình bà Trí đã đề xuất được giữ lại hệ thống cây xanh trong vườn và nhận được sự đồng thuận của chính quyền. Khu vườn hiện có nhiều cây ăn quả, cây cổ thụ là nơi cư trú của hàng nghìn cá thể chim hoang dã, góp phần tạo cảnh quan xanh, trong lành cho làng quê.
“Năm nào cũng vậy, từ khoảng tháng 2 âm lịch, chim bắt đầu bay về làm tổ và đến tháng 8 âm lịch, khi chim non đủ lông đủ cánh thì rời đi. Có năm cao điểm lên tới vài nghìn con về trú ngụ” - bà Đinh Thị Trí chia sẻ.
Môi trường sinh thái ngày càng ổn định đã giúp Hà Tĩnh trở thành điểm "dừng chân" của nhiều đàn chim di cư quý hiếm. Giữa tháng 4 vừa qua, tại khu vực xứ đồng Khu Bắp thuộc tổ dân phố Tây Trinh (phường Sông Trí), người dân ghi nhận sự xuất hiện của một đàn chim lạ hàng trăm con. Qua xác minh của cơ quan chức năng, đây là loài cò nhạn (còn gọi là cò ốc), tên khoa học Anastomus oscitans – loài chim quý hiếm được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam.
“Cò nhạn là loài chim di cư theo mùa, thường tìm đến các vùng đồng ruộng, đầm lầy hoặc rừng ngập mặn, nơi có nguồn thức ăn phong phú như ốc, cua nhỏ và côn trùng. Đây là loài chim quý hiếm thuộc nhóm cần được ưu tiên bảo vệ”, ông Đào Đức Giang – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hoành Sơn, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh cho hay.
Tại Hà Tĩnh, công tác đấu tranh, ngăn chặn tình trạng bẫy bắt chim di cư được triển khai quyết liệt, đồng bộ và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực. Theo ngành kiểm lâm, tình trạng săn bắt chim di cư chủ yếu diễn ra vào mùa mưa bão tại các khu vực rừng phòng hộ ven biển, ao hồ, đầm lầy và vùng có hệ thực vật rậm rạp.
Cùng với công tác tuyên truyền, các địa phương trong tỉnh cũng tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng săn bắt chim di cư trái phép. Nhiều năm trước, thôn Song Nam (xã Cổ Đạm) từng được xem là “điểm nóng” về nạn bẫy bắt chim trời. Lợi dụng các bãi đầm lầy ven biển, một số người dân đặt nhiều loại bẫy tận diệt chim di cư. Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương cùng lực lượng chức năng đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không giăng bẫy, không buôn bán, tàng trữ chim hoang dã trái phép.
Thực hiện Kế hoạch số 628 ngày 17/10/2025 giữa Bộ Công an và Bộ NN&MT, từ ngày 15/11/2025 đến nay, đoàn liên ngành đã tổ chức hơn 95 đợt phối hợp tuần tra, truy quét, tuyên truyền, đấu tranh và xử lý vi phạm, góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư trên địa bàn tỉnh. Qua đó, phát hiện 17 vụ vi phạm trong công tác quản lý, bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư; thu giữ, tiêu hủy nhiều phương tiện, công cụ vi phạm, gồm: 26 bộ phát tín hiệu, 22.102 m lưới bẫy chim, 3.031 cò xốp, 16.495 que dính...
“Việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm kết hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng đã góp phần hạn chế đáng kể tình trạng săn bắt chim hoang dã trên địa bàn. Thời gian tới, lực lượng kiểm lâm sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa trong công tác bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường sinh thái tự nhiên”, ông Nguyễn Đình Kỳ - Phó Trưởng phòng Pháp chế và Điều tra xử lý vi phạm, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh cho biết.