Dù đã tuyên truyền dưới nhiều hình thức nhưng hằng năm, người dân tứ xứ đến đi lễ đền, chùa... vẫn mang theo rất nhiều hàng mã để đốt. Ảnh Lê Khánh Thành.
Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là việc đốt vàng mã tràn lan tại các đền, chùa, khu di tích... Việc đốt vàng mã không chỉ đơn thuần là những bộ quần áo, giày dép, mũ nón mà còn có ti vi, tủ lạnh, nhà lầu, xe hơi... Với quan niệm “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, đốt nhiều vàng mã thì tránh được tai ương, công việc làm ăn của gia đình mới phát đạt và yên ổn. Do đó, việc đốt vàng mã đã bị biến tướng thành hành vi “hối lộ” cõi “âm” - tạo cơ hội cho mê tín dị đoan phát triển.
Một biểu hiện khác của mê tín dị đoan trong dịp này đó là việc cúng dâng sao giải hạn. Sau tết, người dân tìm đến các chùa, đền để cúng dâng sao giải hạn với mong muốn giải trừ các sao xấu trong năm, tránh tai ương, vạ vương, thất thoát tiền của...
Thế rồi, xuất phát từ sự mê tín của “tín chủ”, nhiều nơi đã thương mại hóa vấn đề này; thậm chí ở một số nơi, gia chủ chỉ việc nộp tiền để được “bao” trọn gói (viết sớ, mua sắm đồ lễ, tế lễ giải trừ tai ách). Ở những cơ sở thờ tự được đồn là “thiêng” thì người đến càng đông, bởi tâm lý muốn được che chở, tìm kiếm sự bình an. Vì vậy, hoạt động dâng sao giải hạn trở thành mê tín dị đoan chi phối, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống tinh thần người dân.
Để mê tín dị đoan đừng “đến hẹn lại lên”, cơ quan chức năng, các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ, không đốt vàng mã một cách vô tội vạ. Nâng cao ý thức cho mọi người thấy được rằng: khi tham gia hành lễ với mong muốn cầu sự bình an, phải thực sự xuất phát từ tâm của mỗi người, muốn giải trừ được những điều bất an thì phải bỏ điều ác, làm điều thiện, tích phúc tu thân, chứ không phải bỏ tiền đốt thật nhiều vàng mã, dâng sao giải hạn là xong!
Đầu năm, rất nhiều người dân đến các chùa, đền để dâng sao giải hạn. Ảnh: Internet.
Ngày 30/1/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 11/CĐ-TTg về việc bảo đảm nếp sống văn minh, an toàn, tiết kiệm trong các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo dịp tết Nguyên đán Giáp Thìn và lễ hội xuân 2024. Trong đó, yêu cầu tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động lễ hội, đặc biệt là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, hoạt động mê tín dị đoan, cờ bạc; tổ chức lễ hội phải đúng quy định của pháp luật, không tổ chức tràn lan gây tốn kém, lãng phí thời gian, tiền bạc của Nhân dân, xã hội và Nhà nước.
Tiếp đó, Cục Văn hóa cơ sở, Bộ VH-TT&DL ban hành Công văn số 95/VHCS - NSVH về bảo đảm nếp sống văn minh, an toàn, tiết kiệm trong các hoạt động lễ hội xuân 2024. Cục đề nghị sở VH-TT&DL các tỉnh thực hiện các biện pháp tuyên truyền, vận động Nhân dân không đốt đồ mã, vàng mã tràn lan, gây tốn kém, lãng phí, bảo đảm an toàn, tiết kiệm, bảo vệ môi trường. Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, hoạt động mê tín dị đoan, cờ bạc.
Văn bản chỉ đạo, hướng dẫn đã có sẵn, các cơ quan chức năng, địa phương vào cuộc rốt ráo, nghiêm túc thì chắc chắn tệ nạn mê tín dị đoan dịp đầu xuân sẽ được đẩy lùi.
