Giữ bình yên cho trẻ khi hôn nhân không hạnh phúc

Người chồng vì mâu thuẫn với vợ mà nỡ lòng tước đi mạng sống của hai đứa con nhỏ và bản thân. Người cha dượng vì thiếu bao dung với con riêng của vợ mà nhẫn tâm hành hạ dã man một đứa trẻ 10 tuổi…

Những vụ việc đau lòng xảy ra vừa qua khiến dư luận bàng hoàng, đau xót. Những câu chuyện đó cũng phần nào hé lộ thực tế đáng lo ngại về những tổn thương sâu sắc mà con trẻ phải gánh chịu do các cuộc hôn nhân không hạnh phúc.

Sau mỗi cuộc chia tay, dù trong êm đềm hay giông bão, người lớn vẫn còn cơ hội làm lại, còn những đứa trẻ lại mất đi nền tảng bình yên. Không ít em sống trong cảm giác bị bỏ rơi, mặc cảm; nhiều em phải chứng kiến cảnh bố mẹ cãi vã, thậm chí trở thành đối tượng bị bạo hành, lạm dụng.

Tôi có một người quen từng ly hôn. Anh tái hôn sau 2 năm chia tay người vợ đầu. Con trai lớn năm nay học lớp 9 về ở với bố và dì, còn con thứ hai ở cùng mẹ. Gia đình mới của anh “đủ nếp đủ tẻ” theo kiểu “con anh, con em, con chúng ta”. Gánh nặng kinh tế, áp lực nuôi dạy 4 đứa trẻ khiến vợ chồng anh thường xuyên mệt mỏi, cáu gắt.

Và đáng tiếc, người bị trút giận nhiều nhất lại là đứa con riêng - cậu bé học lớp 9. Chỉ vì những lỗi nhỏ, cháu thường bị mắng, bị phạt. Nhiều lần, anh muốn “trả” nó về cho mẹ nhưng mẹ cũng không muốn đón cháu về ở cùng.

Lâu dần, thằng bé trở nên lầm lì, bất cần. Đỉnh điểm là lần cháu bỏ nhà ra đi, trốn trong quán internet suốt 4 ngày. Khi được tìm thấy, ánh mắt cháu đầy vẻ u uất, ngại giao tiếp. Tôi nhớ mãi lời cậu nói: “Bố mẹ coi cháu là gánh nặng. Cháu muốn nghỉ học để đi làm”.

Những tổn thương ấy không chỉ ảnh hưởng tức thời đến tâm lý mà còn để lại hệ lụy lâu dài, có thể biến đổi nhân cách, hành vi, làm méo mó cách nhìn nhận của trẻ về tình cảm và hôn nhân. Ly hôn không xấu nếu chấm dứt một mối quan hệ không cần thiết phải duy trì, điều đáng lo ngại là người lớn để cảm xúc tiêu cực chi phối, quên mất trách nhiệm với con. Bởi vậy, nếu không thể tiếp tục hôn nhân, điều tối thiểu là người trong cuộc phải có cách bảo vệ con trẻ.

Chị Nguyễn Thị H. (phường Thành Sen) - một người mẹ đơn thân chia sẻ: “Tôi và chồng ly hôn 3 năm nay. Chúng tôi thống nhất cho hai con ở cùng mẹ để không bị chia tách; bố có trách nhiệm chu cấp và thăm nom thường xuyên. Làm mẹ đơn thân nhiều áp lực, nhưng tôi học cách lắng nghe con nhiều hơn, tuyệt đối không nói xấu bố trước mặt con. Dù thế nào thì bố vẫn là người thân yêu của con”.

Câu chuyện của chị H. chỉ là một lát cắt nhỏ trong vô vàn nỗ lực của những người làm cha, làm mẹ đang chật vật đi qua đổ vỡ nhưng vẫn cố giữ cho con tình yêu thương, sự chở che an toàn. Để giảm thiểu tổn thương cho trẻ, điều quan trọng nhất là cha mẹ phải giữ được sự tỉnh táo, hợp tác trong nuôi dạy con, không để con chứng kiến mâu thuẫn hay trở thành “công cụ” trong mối quan hệ hậu ly hôn.

Tuy nhiên, vấn đề này không chỉ là chuyện riêng của gia đình mà còn là trách nhiệm của xã hội. Nên chăng, cần mở rộng các dịch vụ tư vấn hôn nhân - gia đình, hỗ trợ tâm lý cho cha mẹ và trẻ em sau ly hôn, phát triển các nhóm chia sẻ cộng đồng giúp người sau đổ vỡ có chỗ dựa tinh thần, kỹ năng chăm sóc và giáo dục con. Nhà trường, chính quyền địa phương, đoàn thể cũng cần phát huy vai trò trách nhiệm để phát hiện sớm, can thiệp kịp thời với những trẻ bị bạo hành, bị tổn thương tâm lý…

Bà Trương Thị Lượng - Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh cho hay: “Những năm qua, các cấp hội đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên, phụ nữ về tầm quan trọng của hôn nhân, gia đình. Hội đã triển khai nhiều mô hình như: CLB “Gia đình hạnh phúc”, “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Mẹ và con gái”, “Khi bố mẹ vắng nhà”, “Con dâu dòng họ”...; các hoạt động tư vấn, hòa giải cơ sở nhằm hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo lực gia đình. Hội cũng phối hợp các ban, ngành liên quan tập huấn trang bị kiến thức, kỹ năng ứng xử trong hôn nhân, nuôi dạy con cái, xây dựng gia đình hạnh phúc; đồng thời, xây dựng mạng lưới cộng tác viên phụ nữ ở cơ sở để theo dõi, hỗ trợ kịp thời các trường hợp trẻ có dấu hiệu bị tổn thương”.

Sự nỗ lực của tổ chức Hội LHPN là rất cần thiết và cần nhiều hơn nữa sự chung tay như thế của các địa phương, đơn vị, tổ chức. Bởi, những đứa trẻ luôn cần được sống an toàn, lành mạnh để phát triển toàn diện và trẻ cũng có quyền được bảo vệ dưới mọi hình thức để không bị bạo lực, bỏ rơi, bỏ mặc, làm tổn hại đến sự phát triển toàn diện của trẻ.