(Baohatinh.vn) - Với nhiều giá trị lịch sử văn hóa, đền thờ Phạm Tôn Tuyển ở xã Mai Phụ (Lộc Hà, Hà Tĩnh) được Bộ VH-TT&DL xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Đền thờ Phạm Tôn Tuyển ở thôn Hợp Tiến (xã Mai Phụ, Lộc Hà).
Phạm Tôn Tuyển (1695 - ?) có tên húy là Miến, tên chữ Phạm Tôn, sinh ra tại làng Vĩnh Luật nay là thôn Hợp Tiến, xã Mai Phụ (Lộc Hà), thuộc đời thứ 6 dòng họ Phạm Bá.
Sinh ra trong một gia đình và dòng họ có truyền thống hiếu học, từ nhỏ được bố là một nhà nho rèn dạy nên lớn lên Phạm Tôn Tuyển là người am hiểu đạo cương thường và giàu nghĩa khí. Năm Quý Tỵ (1713), Phạm Tôn Tuyển gia nhập quân đội nhà Lê - Trịnh, theo đạo quân của Việp quận công Hoàng Ngũ Phúc đánh dẹp phản loạn từ Bắc đạo, Hưng Hóa đến Sơn Nam. Do lập được nhiều chiến công nên ông được vua Lê Hiển Tông ban sắc phong chức Đội trưởng đội Tiệp Hậu. Ông mất vào ngày mồng 1 tháng 4 âm lịch, không rõ năm.
Sau khi ông mất, vua Khải Định đã 2 lần ban sắc phong tôn vinh, ca ngợi công đức của ông đối với đất nước.
Bên trong gian trung điện của di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia Phạm Tôn Tuyển.
Đền thờ Phạm Tôn Tuyển được Nhân dân xây dựng vào năm 1920, toạ lạc trên một khuôn viên thoáng đãng có diện tích tự nhiên 555,5 m2, nằm trong khu dân cư đông đúc, phía Bắc là núi Bằng Sơn án ngữ, phía Nam là sông Hạ Vàng chảy ra biển Cửa Sót.
Đền thờ bao gồm các hạng mục: cổng, tắc môn, nhà bia, hạ điện, tả vu, hữu vu và thượng điện. Thời gian gần đây, con cháu dòng họ đã tu bổ lại một số hạng mục. Đền được UBND tỉnh Hà Tĩnh xếp hạng là di tích cấp tỉnh vào năm 2007.
Nhà bia ghi lại công lao của danh thần Phạm Tôn Tuyển trong khuôn viên di tích.
Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, căn cứ Luật Di sản văn hóa, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa và Nghị định số 98/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010 của Chính phủ, theo đề nghị của UBND tỉnh Hà Tĩnh và Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, ngày 29/12/2023, Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL ban hành Quyết định số 4243/QĐ-BVHTTDL công nhận xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia cho Đền thờ Phạm Tôn Tuyển. Đồng thời, đề nghị UBND các cấp nơi có di tích được xếp hạng, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, thực hiện việc quản lý Nhà nước đối với di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Với việc đền thờ Phạm Tôn Tuyển được xếp hạng di tích cấp quốc gia, đến nay, Hà Tĩnh đã có 89 di tích cấp quốc gia.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh đã để lại di sản học thuật đồ sộ về văn hóa quê hương Hà Tĩnh và khẳng định dấu ấn của một nhà tư liệu học với tinh thần lao động khoa học, cẩn trọng.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926-2017) đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất xứ Nghệ. Di sản ông để lại là nguồn tư liệu quý cho Hà Tĩnh nói riêng và xứ Nghệ nói chung.
Thông qua các hoạt động lễ hội truyền thống, phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa dân gian, tạo động lực phát triển du lịch tâm linh.
Ở tuổi ngoài 80, ông Võ Xuân Nam (thôn Đan Du, xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài bên vành khuôn, mũi chỉ, gắn bó với nghề làm nón lá truyền thống suốt hơn 70 năm qua.
Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Hà Tĩnh tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam, tạo thành chuỗi hoạt động văn hóa thiết thực, phong phú, lan tỏa sâu rộng.
Tổ chức nhiều chương trình văn hóa thể thao, an sinh xã hội và các diễn đàn sôi nổi là những hoạt động ý nghĩa của các cấp hội phụ nữ Hà Tĩnh hướng tới chào mừng Ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam và Ngày Phụ nữ Việt Nam.
Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Ông Bạch Đình Vương (SN 1967, ở thôn Hồng Xuân, xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) có khoảng 30 năm sưu tầm đồ cổ, lưu giữ khoảng 500 hiện vật gắn với đời sống xưa.
Các hoạt động kỷ niệm nhằm khẳng định, tôn vinh những đóng góp quan trọng của Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017) đối với sự nghiệp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, văn học của quê hương Hà Tĩnh.
Phan Thị Dương (quê Hà Tĩnh) là một trong 33 sinh viên tốt nghiệp thủ khoa Khóa 61 của Trường Đại học Ngoại thương. Cô đạt GPA 3.88/4.0, đồng thời có nhiều thành tích trong nghiên cứu khoa học, các cuộc thi và dự án thực tế.
Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Hàng chục năm qua, nghệ sĩ Nguyễn Như Tình (xã Xuân Lộc, Hà Tĩnh) vẫn lặng lẽ gìn giữ, lan tỏa tình yêu múa rối, để gieo niềm say mê trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Từ lớp học ở vùng biển Kỳ Anh (Hà Tĩnh), Lê Phương Thảo, Nguyễn Quốc Hùng và Nguyễn Linh Na cùng theo đuổi giấc mơ y khoa, rồi hội ngộ ở hành trình bác sĩ nội trú.
Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Nguyệt vừa ký văn bản gửi Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL đề nghị tổ chức thẩm định Hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 250 năm ngày sinh danh nhân Nguyễn Công Trứ.
80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, hơn 34 năm trong quân ngũ, cụ Đặng Tưng (104 tuổi, ở thôn Hồng Tiến, xã Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đã đi qua những năm tháng chiến tranh gian khổ. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng trao cho cụ không chỉ là sự ghi nhận của Đảng đối với cống hiến của người đảng viên kiên trung mà còn gợi nhắc câu chuyện về trách nhiệm giữ gìn lời thề đảng viên.
Với đồng bào Chứt ở bản Giàng 2 (xã Hương Xuân, Hà Tĩnh), Tết Độc lập không chỉ là dịp sum vầy mà còn là thời khắc để nhớ về nguồn cội, nhắc nhau về hành trình tìm nơi định cư và ổn định cuộc sống.
Trải qua bao biến thiên lịch sử, tinh thần hiếu học đã trở thành di sản vô giá, hun đúc nên các giá trị tốt đẹp của vùng đất Hà Tĩnh. Từ chiều sâu truyền thống khoa bảng ngàn xưa đến những đỉnh cao tri thức hôm nay, mạch nguồn ấy vẫn luôn là động lực cốt lõi để các thế hệ người con núi Hồng - sông La vươn lên lập thân, đổi thay cuộc sống và phụng sự quê hương.
Văn hóa dòng họ là điểm tựa tâm linh, bồi đắp gia phong và đạo lý cội nguồn của người Hà Tĩnh. Giá trị ấy tiếp tục lan tỏa nhiều giá trị thiết thực cho đời sống hôm nay.
Dẫu không sinh ra ở Hà Tĩnh nhưng bằng những nhân duyên khác nhau, nhiều người phương xa đã tìm đến nơi này, rồi tình đất, tình người làm cho họ ở lại, gửi gắm trí tuệ, tâm huyết, góp phần làm nên những đổi thay trên quê hương núi Hồng - sông La.
Tại Hà Tĩnh, tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị nhanh chóng được cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch cụ thể, từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển KT-XH.
Từ trung tâm đô thị đến những miền quê, vùng biển, sắc đỏ cờ Tổ quốc rực rỡ khắp nơi, tạo nên không khí phấn khởi, tự hào trong mỗi người dân Hà Tĩnh chào mừng Quốc khánh 2/9.
Rằm tháng Bảy không chỉ là dịp đoàn tụ gia tộc, tri ân tổ tiên mà còn là điểm tựa tinh thần bền vững, tiếp thêm niềm tự hào để con cháu mỗi dòng họ ở Hà Tĩnh vững bước cống hiến trên hành trình dựng xây quê hương, đất nước.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
![[Infographic] Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - cây đại thụ của văn hóa xứ Nghệ](https://cdn.baohatinh.vn/images/vwKBv-iOir16R0H2x9_FDdfMlfkW0WLPFYov2UNRiCRG3-iOLRv5MWHu5bEN7ORUIIl2tWfQZI6q-FizZg7j3D4JRIWXkuA-NUzZGfZJ0esbMP_4T59FTn4CFCPFK9k1/bqbht_br_anh-dai-dien-infographic-khanh-phuong-2.png.avif)
