Hành trình tìm “đường sáng”

Không nhìn thấy ánh sáng, nhưng anh Nguyễn Đình Tiến chưa bao giờ ngừng đi tìm ánh sáng cho cuộc đời mình. Từ một tai nạn nghiệt ngã cướp đi thị lực, người đàn ông khiếm thị ấy đã kiên cường bước qua bóng tối bằng sự học bền bỉ, miệt mài lao động để trở thành một cán bộ hội tận tâm, một người truyền cảm hứng.

Trong căn nhà nhỏ nép mình trên con phố yên tĩnh của phường Thành Sen (Hà Tĩnh), có một người đàn ông không nhìn thấy ánh sáng nhưng mỗi ngày vẫn cần mẫn làm việc với máy tính xách tay và chiếc điện thoại thông minh. Đôi mắt anh hướng về khoảng không vô định nhưng đôi bàn tay lại thoăn thoắt trên từng phím chữ; đôi tai chăm chú lắng nghe giọng đọc điện tử đều đều phát ra từ các thiết bị công nghệ.

Từ nghe - gọi - nhắn tin, sử dụng mạng xã hội Facebook, Zalo đến những thao tác phức tạp trên các ứng dụng trí tuệ nhân tạo ChatGPT, Gemini…, anh đều thực hiện thành thạo, mạch lạc. Sự chính xác trong từng động tác khiến người đối diện quên mất rằng anh là người khiếm thị hoàn toàn.

Người đàn ông ấy là Nguyễn Đình Tiến (SN 1982) - cán bộ Hội Người mù tỉnh Hà Tĩnh. Sinh ra ở vùng quê Cẩm Thịnh, huyện Cẩm Xuyên (cũ), nay là xã Cẩm Hưng, anh Tiến từng có một tuổi thơ bình dị như bao đứa trẻ trong làng. Cậu bé khôi ngô, lanh lợi ấy lớn lên trong sự chở che của gia đình, mang theo những ước mơ rất đỗi giản dị: được học hành, được trưởng thành, được sống một cuộc đời bình thường.

Thế rồi, một buổi chiều năm 1994, tai nạn trong lúc vui chơi cùng bạn bè đã vĩnh viễn cướp đi ánh sáng nơi đôi mắt cậu học sinh lớp 7. Từ khoảnh khắc ấy, con đường đến trường mỗi ngày ngập nắng và tiếng cười khép lại, để lại trước mắt Tiến một khoảng tối mênh mông.

“Ở cái tuổi đã đủ lớn để cảm nhận nỗi đau của bản thân và sự bất lực của cha mẹ, tôi hiểu rằng cuộc đời mình đã rẽ sang một hướng khác” - anh Tiến trầm ngâm khi nhớ lại. Những năm sau tai nạn là chuỗi ngày anh sống trong mặc cảm, khép mình, không thể chấp nhận sự thật nghiệt ngã rằng mình đã trở thành người mù hoàn toàn. Bóng tối không chỉ bao trùm đôi mắt mà còn phủ kín tâm hồn một cậu thiếu niên từng đầy ắp ước mơ.

Nhưng sống mãi trong vỏ bọc của buồn đau và cam chịu, Tiến dần nhận ra, anh từng là một cậu bé thông minh, từng có ước mơ, cớ sao lại để cuộc đời trôi qua trong hoài phí? Được sự động viên kiên trì của bố mẹ, người thân, anh quyết định phải tự tìm cho mình một “con đường sáng” để bước tiếp.

Năm 1996, hai năm sau ngày mất đi thị lực, Nguyễn Đình Tiến đăng ký tham gia Hội Người mù huyện Cẩm Xuyên (cũ). Ở đó, anh tìm thấy sự đồng cảm từ những con người có chung hoàn cảnh. Anh bắt đầu làm quen với những chấm nổi trên bảng chữ Braille; rèn luyện cho đôi tay trở nên linh hoạt, cho đôi tai nhạy bén hơn với âm thanh, cho tâm trí dần thích nghi với cuộc sống không còn ánh sáng.



Cùng với học chữ, anh được đào tạo nghề làm chổi, làm tăm, đan lát, chăn nuôi. Những công việc tưởng chừng giản đơn nhưng với người khiếm thị lại đòi hỏi sự kiên trì và tập trung cao độ. Bằng sự chăm chỉ, anh sớm được tạo điều kiện làm việc trong tổ nghề của hội, từng bước tự chủ cuộc sống. Đó cũng là động lực để anh nuôi dưỡng niềm tin rằng bản thân vẫn có ích, vẫn có thể đứng vững trên đôi chân của chính mình.

Năm 2004, Nguyễn Đình Tiến được cử đi học lớp xoa bóp - bấm huyệt tại Trung tâm Đào tạo và Phục hồi chức năng cho người mù (trực thuộc Trung ương Hội Người mù Việt Nam). Hoàn thành khóa học, anh quyết định ở lại Hà Nội tìm việc làm - một lựa chọn không dễ dàng nhưng cần thiết trong bối cảnh nghề xoa bóp tại quê nhà còn hạn chế cơ hội.

Có công việc ổn định, dần hòa nhập với nhịp sống đô thị nhưng trong anh vẫn canh cánh một nỗi niềm tiếc nuối khi con đường học hành bị bỏ dở. Khát vọng được học chưa bao giờ nguôi ngoai trong chàng trai khiếm thị ấy. Và năm 2006, khi đã 24 tuổi, anh Tiến quyết định quay lại trường học, theo một cách rất khác so với những người xung quanh.

Anh trở về ngôi trường cấp 2 cũ ở quê, xin lại học bạ, làm hồ sơ đăng ký học bổ túc văn hóa tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố (Hà Nội), bắt đầu lại từ chương trình lớp 6. Hơn 10 năm rời xa sách vở, trở lại với đôi mắt không còn sáng, mọi khó khăn dường như nhân lên gấp bội. Nhưng, bằng ý chí bền bỉ, 6 năm sau, anh hoàn thành chương trình THPT, rồi tiếp tục thi đỗ ngành Luật Kinh tế - Viện Đại học Mở Hà Nội.

Suốt 10 năm học trung học và đại học, anh Tiến vừa học vừa làm. Ban ngày lên lớp, buổi tối làm xoa bóp, bấm huyệt để trang trải cuộc sống và duy trì việc học. Mỗi ngày, với cây gậy trắng làm bạn đồng hành, anh di chuyển hàng chục cây số bằng xe buýt.

CÓ LÚC TÔI THẤY QUÁ SỨC, MUỐN DỪNG LẠI, NHƯNG RỒI TRONG TÔI LUÔN CÓ MỘT SỰ THÔI THÚC PHẢI TIẾP TỤC HỌC, ĐỂ TÌM “ĐƯỜNG SÁNG” CHO CUỘC ĐỜI MÌNH.

Anh Nguyễn Đình Tiến

Giữa guồng quay hối hả của nhịp sống đô thị, người đàn ông khiếm thị ấy lặng lẽ bước đi với một quyết tâm mạnh mẽ thay đổi cuộc đời. “Có lúc tôi thấy quá sức, muốn dừng lại, nhưng rồi trong tôi luôn có một sự thôi thúc phải tiếp tục học, để tìm “đường sáng” cho cuộc đời mình” - anh Tiến chia sẻ. Chính sự thôi thúc âm thầm ấy đã giúp anh đi trọn hành trình mà không ít người sáng mắt cũng e dè.

Năm 2016, cầm tấm bằng đại học trên tay, Nguyễn Đình Tiến trở về quê hương. Không phải để kể lại hành trình gian nan của bản thân mà để bắt đầu một chặng đường mới - chặng đường của sự cống hiến.

Trở về Hà Tĩnh, anh Tiến công tác tại Hội Người mù huyện Cẩm Xuyên. Với năng lực, sự tận tụy và uy tín, năm 2022 anh được tín nhiệm bầu giữ chức Phó Chủ tịch Hội. Từ tháng 7/2025, anh là cán bộ Hội Người mù tỉnh. Ở cương vị nào, anh cũng đều đảm nhận tốt công tác quản lý, văn phòng và trực tiếp tham gia dạy chữ Braille, tin học cho cán bộ, hội viên.







Điều đặc biệt ở Nguyễn Đình Tiến là khả năng làm chủ công nghệ thông tin - một lĩnh vực vốn không dễ dàng ngay cả với người sáng mắt. Anh đã tự mày mò học tin học, làm quen với các phần mềm hỗ trợ người khiếm thị bằng âm thanh, giọng nói. Đó là quá trình đòi hỏi sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa nghe, hiểu, thao tác với một sự kiên trì hiếm có.

Nhờ tiếp cận công nghệ từ sớm, anh sử dụng thành thạo máy tính, điện thoại thông minh để phục vụ công việc và đời sống. Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện sâu rộng trong cuộc sống hàng ngày, anh Tiến không đứng ngoài guồng quay ấy. Anh chủ động học cách sử dụng các ứng dụng AI để hỗ trợ công việc, giao tiếp, nhận dạng tiền tệ, mô tả người đối diện, nhận biết môi trường xung quanh…

Năm 2020, anh là đại diện duy nhất của Hà Tĩnh tham dự Hội thi Tin học dành cho người mù toàn quốc lần thứ II do Trung ương Hội Người mù Việt Nam tổ chức, và giành giải ba. Tháng 11/2025, anh tiếp tục đại diện tỉnh tham dự hội thi toàn quốc lần thứ III và một lần nữa giành giải ba.

Với những nỗ lực và đóng góp của mình, anh đã được nhận bằng khen của Trung ương Hội Người mù Việt Nam (2019), UBND tỉnh (năm 2017) cùng nhiều giấy khen của Hội Người mù tỉnh, huyện (cũ)… “Công nghệ đã thực sự mở lối cho những người khiếm thị như tôi hòa nhập cuộc sống, rút ngắn khoảng cách với xã hội, giúp chúng tôi vượt qua rào cản để phát triển bản thân” - anh Tiến chia sẻ.





Đồng hành cùng anh trên hành trình ấy là người vợ - chị Trần Thị Phượng (SN 1990, quê xã Thạch Lạc). Chị Phượng là thợ may, xinh đẹp và tháo vát. Quen nhau qua một người bạn, nhưng trong một thời gian dài, anh chị chỉ liên lạc với nhau bằng chiếc điện thoại “cục gạch”. Những cuộc gọi, những tin nhắn đã gắn kết hai tâm hồn đồng điệu.

Dù bất ngờ khi anh Tiến “thú nhận” mình là người khiếm thị hoàn toàn nhưng chị Phượng vẫn kiên định với tình cảm của mình. Từ sự cảm mến, yêu quý rồi lớn dần thành sự cảm phục trước nghị lực sống của chàng trai khiếm thị, cô gái ấy đã bất chấp những lời can ngăn và quyết định cùng anh đi đến hôn nhân vào năm 2011.

Hai anh chị có với nhau 3 người con (2 trai, 1 gái) đều rất ngoan ngoãn và khỏe mạnh. Con trai lớn năm nay học lớp 7, hai con nhỏ mới ở độ tuổi mầm non. Với anh chị, đó là “gia tài lớn” mà mỗi người luôn nâng niu, gìn giữ từng ngày.

Từ những ngày theo chồng mưu sinh ở Hà Nội đến khi trở về Hà Tĩnh, chị Phượng luôn là điểm tựa lặng thầm. Ngày ngày, chị chở chồng đi làm, cùng anh vun vén gia đình bằng nghề xoa bóp, bấm huyệt tại nhà, để người đàn ông khiếm thị ấy yên tâm bước tiếp trên con đường đã chọn. “Sau 14 năm gắn bó, tôi chưa từng hối hận về quyết định của mình” - chị bộc bạch.

Chia sẻ cảm nhận về người cán bộ hội năng động, đầy nghị lực, bà Phạm Thị Thùy - Chủ tịch Hội Người mù Hà Tĩnh cho biết: “Anh Nguyễn Đình Tiến không chỉ là cán bộ có năng lực chuyên môn, làm chủ công nghệ thông tin mà còn là người luôn tận tâm với công tác hội, có ý thức lao động, vươn lên bằng chính sức mình. Ở anh hội tụ tinh thần tự lực, tự tin của người khiếm thị thời đại mới, đóng góp thiết thực cho cộng đồng; là tấm gương tiêu biểu để cán bộ, hội viên học tập và noi theo”.

Ở ANH HỘI TỤ TINH THẦN TỰ LỰC, TỰ TIN CỦA NGƯỜI KHIẾM THỊ THỜI ĐẠI MỚI, ĐÓNG GÓP THIẾT THỰC CHO CỘNG ĐỒNG; LÀ TẤM GƯƠNG TIÊU BIỂU ĐỂ CÁN BỘ, HỘI VIÊN HỌC TẬP VÀ NOI THEO.

BÀ PHẠM THỊ THÙY - Chủ tịch Hội Người mù Hà Tĩnh

Không nhìn thấy ánh sáng nhưng Nguyễn Đình Tiến đã tự tạo nên ánh sáng cho đời mình bằng tinh thần học tập bền bỉ, bằng tri thức công nghệ và bằng một mái ấm yêu thương làm điểm tựa. Từ “đường sáng” ấy, anh lặng lẽ lan tỏa niềm tin cho những người đồng cảnh rằng, bóng tối không phải là điểm kết thúc nếu con người đủ kiên định để bước tiếp và đủ dũng khí để tin vào giá trị của chính mình.

BÀI, ẢNH: KIỀU MINH - THÚY NGỌC
THIẾT KẾ: HUY TÙNG