Lễ hội đền Lê Khôi năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 15 - 17/6 (tức từ mùng 1 đến mùng 3 tháng 5 năm Bính Ngọ). Lễ hội được tổ chức nhân dịp tưởng niệm 580 năm Ngày mất danh tướng Lê Khôi (1446 - 2026), bao gồm phần lễ và phần hội.
Trong đó, phần lễ gồm các nghi thức: khai lễ diễn ra vào sáng 15/6 tại đền chính; lễ rước linh vị Lê Khôi và lễ vật từ các đền thờ vọng tại các xã Lộc Hà, Mai Phụ, Đồng Tiến, Việt Xuyên, Đức Quang và một số thôn thuộc xã Thạch Khê về đền chính vào sáng 16/6; lễ tế tại đền chính vào chiều 16/6 và lễ giỗ vào sáng 17/6 (tức mùng 3/5 âm lịch).
Phần hội với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao như: đua thuyền, thả đèn hoa đăng, bóng đá, bóng chuyền và các trò chơi dân gian… do xã Thạch Khê và các địa phương có đền thờ vọng tự tổ chức. Cùng với người dân các địa phương trong tỉnh, lễ hội còn có sự tham gia của các đại biểu đến từ TP Hà Nội, các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An - nơi có đền thờ Lê Khôi.
Lễ hội đền Chiêu Trưng được tổ chức nhằm tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn của Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi - vị tướng tài ba, có nhiều đóng góp trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Đây cũng là dịp giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân và du khách. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, góp phần gìn giữ, phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội đền Chiêu Trưng, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa để bảo tồn, tôn tạo khu di tích ngày càng khang trang, bền vững.
Để chuẩn bị cho lễ hội diễn ra thành công, những ngày qua, tại đền thờ chính Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi ở núi Nam Giới, xã Thạch Khê, công tác chuẩn bị đã được tiến hành khẩn trương. Trong đó, các thành viên Ban Lễ nghi đền Chiêu Trưng luôn tất bật với công tác chuẩn bị. Từng lễ vật, đồ tế khí và nghi thức tế lễ được các thành viên kiểm tra, soát xét cẩn thận, sẵn sàng đón các đoàn rước từ các đền thờ vọng về đền chính.
Ông Lê Trọng Hưng - Quyền Trưởng ban Lễ nghi đền Lê Khôi (xã Thạch Khê) cho biết: “Chuẩn bị cho phần lễ, chúng tôi đã rà soát kỹ lưỡng từ trang phục đến đồ tế khí. Các nghi thức tâm linh cốt lõi như lễ sái tịnh, gội tượng, lễ tế và lễ giỗ đều được lên kịch bản chi tiết, tập dượt nghiêm túc nhằm bảo đảm tính trang nghiêm, đúng truyền thống. Chúng tôi cũng cắt cử nhân sự túc trực để hướng dẫn người dân dâng hương đảm bảo tôn kính, văn minh”.
Cùng với đền thờ chính, các đền thờ vọng tại các xã Lộc Hà, Mai Phụ, Đồng Tiến, Việt Xuyên, Đức Quang và một số thôn ở xã Thạch Khê, công tác chỉnh trang khuôn viên, chuẩn bị lễ vật và tập luyện đội hình rước cũng đã cơ bản hoàn tất.
Chính quyền và người dân các địa phương đang tất bật hoàn thiện những phần việc cuối cùng để tham gia lễ rước về đền chính theo nghi thức truyền thống.
Cụ Lê Xuân Hoan (96 tuổi, trú thôn Tân Phong, xã Thạch Khê) bày tỏ: “Thờ phụng danh tướng Lê Khôi là tôn vinh một vị anh hùng kiệt xuất. Sinh thời, ngài không chỉ có công phò ba đời vua đánh giặc, giữ yên bờ cõi, mà với người dân Hà Tĩnh nơi xưa kia là vùng phên dậu, công đức của ngài lớn lao lắm. Để giữ tròn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", hàng trăm năm nay tại đền Nước Lạt cũng như đền chính, Nhân dân luôn chu đáo khói hương thờ phụng. Cứ mỗi dịp vào mùa lễ hội, bà con trong thôn chúng tôi lại rộn ràng sửa soạn mâm lễ với tất cả niềm thành kính hướng về ngài”.
Cùng với công tác chuẩn bị phần lễ, địa phương cũng đã hoàn tất các điều kiện phục vụ lễ hội. Các pano, cờ hội, biển chỉ dẫn được lắp đặt đồng bộ; phương án bảo đảm an ninh trật tự, phân luồng giao thông, vệ sinh môi trường được triển khai từ sớm. Đặc biệt, các lực lượng chức năng đã xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho những đoàn rước trên bộ và đường thủy.
Ông Nguyễn Hồng Sinh - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thạch Khê khẳng định: “Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị từ phần lễ đến phần hội đang được hoàn tất với sự nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm cao. Địa phương quyết tâm tổ chức một mùa lễ hội trang nghiêm, an toàn, bảo tồn nguyên vẹn giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách thập phương khi về với mảnh đất Hà Tĩnh”.
Với sự chuẩn bị chu đáo, Lễ hội đền Lê Khôi năm 2026 tiếp tục là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, bồi đắp lòng tự hào và truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" cho các thế hệ hôm nay.
Lê Khôi (? – 1446) quê ở Thọ Xuân (Thanh Hóa), là con trai của Lê Trừ, anh trai Lê Lợi. Ông là một trong những vị tướng kiêu hùng nhất của đội quân Lam Sơn. Khi dẹp tan giặc Minh, ông lại góp công lớn trong mở mang nông nghiệp cho cư dân phía Nam Đại Việt (nay là vùng Nghệ An và Hà Tĩnh).
Năm 1446, sau khi giành thắng lợi trong cuộc chiến đấu ở biên giới phía Nam, Lê Khôi trở về kinh thành, trên đường về, không may ông lâm bệnh, qua đời tại núi Nam Giới (thuộc xã Thạch Khê ngày nay) và được an táng tại đây. Cảm kích trước công lao to lớn của tướng Lê Khôi, vua cho lập đền thờ và Nhân dân hằng năm cúng tế.
Để tưởng nhớ công lao to lớn của Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi, hằng năm, Nhân dân trong vùng tổ chức lễ giỗ của ông với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống. Nghi lễ được người dân lưu truyền hàng trăm năm qua. Năm 2017, Bộ VH-TT&DL đã quyết định công nhận “Lễ hội đền Lê Khôi” là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
