Những báu vật lưu dấu Đại thi hào Nguyễn Du

(Baohatinh.vn) - Tại xã Tiên Điền (Hà Tĩnh), nhiều tư liệu, hiện vật quý về Đại thi hào Nguyễn Du và Truyện Kiều vẫn được gìn giữ như những báu vật, lưu dấu cuộc đời, tư tưởng và di sản văn hóa của ông.

Giữa miền quê Tiên Điền, Di tích Nguyễn Du đang lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật quý gắn với cuộc đời, dòng họ và sự nghiệp của Đại thi hào Nguyễn Du. Không chỉ bảo tồn hệ thống sắc phong qua các triều đại, gia phả dòng họ Nguyễn Tiên Điền, văn bản Hán Nôm cổ, sách, câu đối, nơi đây còn lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật độc bản mang giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt.

web-podcast-cms-bht-31.png
Sách Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân ( Trung Quốc)

​Không chỉ mang ý nghĩa lưu trữ, mỗi tấm bia, trang gia phả, bản Kiều cổ hay dòng chữ Hán Nôm còn là những chứng tích sống động của lịch sử, góp phần phác họa chân dung một danh nhân văn hóa lớn và hành trình hình thành nên kiệt tác “Truyện Kiều” – tác phẩm đã vượt qua giới hạn thời gian để trở thành một phần sâu đậm trong đời sống tinh thần của người Việt.

Bà Trần Thị Vinh - Phó Trưởng ban phụ trách BQL Di tích Nguyễn Du cho biết: "Di tích hiện có hơn 2.000 tư liệu, hiện vật quý gắn với thân thế, sự nghiệp của Đại thi hào Nguyễn Du, góp phần giúp công chúng hiểu sâu hơn về cuộc đời, tư tưởng và giá trị trường tồn của kiệt tác Truyện Kiều. Trong số đó, có nhiều tư liệu, hiện vật tiêu biểu như các bản Kiều cổ bằng chữ Nôm, hệ thống mộc bản, bộ nghiên mực, bộ sưu tập gốm sứ Mai Hạc cùng nhiều văn bản Hán Nôm liên quan đến cuộc đời, tư tưởng của Đại thi hào Nguyễn Du. Những hiện vật này mang giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc, đồng thời góp phần tái hiện không gian văn hóa, môi trường sống đã nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách và tư tưởng nghệ thuật của Nguyễn Du".

bqbht_br_web-podcast-cms-bht-34.png
bqbht_br_web-podcast-cms-bht-32.png
bqbht_br_web-podcast-cms-bht-33.png
Bộ sưu tập được BQL Di tích Nguyễn Du sưu tầm qua các thời kỳ là những hiện vật được sưu tầm vào những năm 1960. Trong ảnh (từ trái qua phải) là những đồ vật Nguyễn Du thường dùng hằng ngày, gồm: đĩa Mai Hạc, nghiên mài mực bằng gỗ, bộ bình rượu bằng sứ, móc áo bằng gạc nai, la bàn.

Trong hệ thống di sản về Đại thi hào Nguyễn Du, các bản Kiều cổ được xem là những báu vật đặc biệt. Hiện nay, BQL di tích đang lưu giữ hơn 40 bản Truyện Kiều cổ bằng chữ Nôm và chữ Quốc ngữ, cùng nhiều bản Kiều quý hiếm được dịch ra hơn 20 ngôn ngữ trên thế giới. Qua nhiều thế kỷ, Truyện Kiều được chép tay, khắc in, truyền đọc, hiệu đính, chú giải, ngâm Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều và lưu truyền trong đời sống dân gian. Mỗi bản Kiều vì thế là một chứng tích văn bản vô giá, minh chứng cho sức sống bền bỉ của một kiệt tác đã đi cùng dân tộc qua bao biến thiên lịch sử.

bqbht_br_web-podcast-cms-bht-27.png
Bộ sưu tập Truyện Kiều viết bằng chữ Nôm, chữ Quốc ngữ qua các thời kỳ.

Với các thế hệ học sinh, Đại thi hào Nguyễn Du và Truyện Kiều trước hết hiện diện qua những trang sách giáo khoa. Nhưng ngày nay, khi được đứng trước những báu vật tại quê hương Tiên Điền, tận mắt nhìn thấy các bản Kiều cổ nhuốm màu thời gian, những hiện vật gắn với cuộc đời Đại thi hào Nguyễn Du, lắng nghe câu chuyện về thân thế, sự nghiệp của ông, khoảng cách giữa trang sách và đời sống dường như được rút ngắn.

Em Nguyễn Phan Huy Duy - học sinh Trường THPT Nguyễn Du chia sẻ: “Em ấn tượng nhất khi được nhìn thấy các bản Kiều cổ, những tư liệu về cuộc đời Đại thi hào Nguyễn Du và không gian văn hoá Tiên Điền. Khi đến đây, em thấy Đại thi hào Nguyễn Du gần gũi hơn và hiểu rằng Truyện Kiều không chỉ là tác phẩm để học mà còn nói về con người, tình thương, nỗi đau và khát vọng hạnh phúc”.

bqbht_br_z7888825520317-f746b2812ce7b97e0ad60ec3505b1bb5.jpg
Học sinh tham quan, tìm hiểu các tư liệu, hiện vật về Đại thi hào Nguyễn Du và Truyện Kiều tại Di tích Nguyễn Du.

Những di sản về Đại thi hào Nguyễn Du và Truyện Kiều chứa đựng nhiều giá trị cốt lõi, trong đó nổi bật là giá trị văn bản học và giá trị định hình tâm thức dân tộc. Mỗi bản Kiều cổ, mỗi hiện vật được lưu giữ tại Tiên Điền không chỉ là tư liệu lịch sử mà còn góp phần giúp công chúng hiểu sâu hơn về đời sống văn hóa, tư tưởng và thời đại của Đại thi hào Nguyễn Du. Dưới góc độ nghiên cứu, Truyện Kiều cho thấy tài năng bậc thầy của Nguyễn Du trong việc nâng tầm tiếng Việt, đưa thể thơ lục bát dân gian đạt đến đỉnh cao của thi ca bác học; đồng thời để lại dấu ấn sâu đậm ở giá trị nhân đạo và tư tưởng giàu tính nhân văn.

Tiến sĩ Võ Hồng Hải chia sẻ: Trong số các danh nhân Việt Nam được UNESCO vinh danh, Đại thi hào Nguyễn Du là một trường hợp rất đặc biệt. Những di sản ông để lại, đặc biệt là Truyện Kiều, càng lùi xa theo thời gian càng cho thấy giá trị bền vững và sức sống lâu dài, như cách nói "ngọc càng mài càng sáng". Cũng như chính thơ của ông đã viết - "lời lời châu ngọc, hàng hàng gấm thêu".

bqbht_br_web-podcast-cms-bht-30.png
Đoàn tham quan tìm hiểu các tư liệu, hình ảnh về Truyện Kiều trong không gian Di tích Nguyễn Du

Mỗi tư liệu được gìn giữ, mỗi hiện vật được giải mã không chỉ góp phần làm sáng rõ hơn cuộc đời, tư tưởng và di sản của Đại thi hào Nguyễn Du, mà còn mở rộng nhận thức về chiều sâu văn hóa dân tộc. Vượt qua những biến thiên của thời gian, từ cái nôi văn hóa Tiên Điền, những di sản ấy vẫn bền bỉ lan tỏa giá trị, nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ tiếng Việt, trân quý bản sắc văn hóa và gìn giữ cốt cách Việt. Để từ đó, tư tưởng nhân văn của Đại thi hào Nguyễn Du cùng những giá trị của Truyện Kiều tiếp tục trường tồn trong dòng chảy văn hóa dân tộc và non nước Hồng Lam.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Từ câu chuyện sáng tạo của những văn nghệ sĩ tham gia Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII cho thấy, mỗi tác phẩm không chỉ kết tinh sáng tạo, tâm huyết mà còn chuyên chở tình yêu, trách nhiệm với quê hương. Qua đó, những giá trị văn hóa và vẻ đẹp con người Hà Tĩnh tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa.
Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!