Mỗi lần trở lại những cung đường năm xưa, ông Lê Văn Liêm đều dành ít phút lặng nhìn về phía những địa danh từng gắn bó với tuổi trẻ của mình. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về những năm tháng thanh niên xung phong giữa mưa bom bão đạn vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí ông.
Ở tuổi ngoài 70, với cương vị Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh, ông Lê Văn Liêm vẫn thường xuyên kết nối cùng đồng đội, trở lại những địa danh từng gắn bó với mình trong chiến tranh. Mỗi bước chân trên con đường hôm nay như đưa họ trở về những năm tháng tuổi trẻ sôi nổi và hào hùng nhất của cuộc đời.
Ông Lê Văn Liêm sinh năm 1952, quê ở phường Hà Huy Tập, nay sinh sống tại phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1969, khi mới 17 tuổi, ông tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, được biên chế vào Đại đội 531, Tổng đội 53. Đó là thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn ác liệt. Những tuyến giao thông chiến lược của Hà Tĩnh trở thành trọng điểm đánh phá của không quân Mỹ.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Hà Tĩnh là trọng điểm bị bắn phá ác liệt, với những con đường ngày đêm bom dội. Đường 15A bắt đầu từ ngã ba Lạc Thiện xuyên qua Ngã ba Đồng Lộc, chạy thẳng vào ngã ba Khe Giao, đấu nối với cung đường 21, 22 là một phần quan trọng trong mạng lưới giao thông huyết mạch của đường mòn Hồ Chí Minh. Góp mặt trên tuyến đường 21, đường 22, Đại đội 531 của ông Lê Văn Liêm tiếp tục nêu cao tinh thần quả cảm, bám cầu, bám đường của lực lượng thanh niên xung phong.
Ngày ấy, máy bay địch đánh phá liên tục. Ban ngày tránh bom đạn, ban đêm, lực lượng thanh niên xung phong lại khẩn trương ra hiện trường làm nhiệm vụ. Mỗi mét đường được khôi phục là kết tinh của biết bao mồ hôi, công sức và cả máu xương của những người trẻ tuổi.
Nhắc nhớ về những năm tháng ấy, ông Lê Văn Liêm vẫn không giấu được xúc động: "Tháng 10 năm 1972, máy bay địch thả bom làm cháy lán trại của đơn vị, một đồng đội ở lại lán hy sinh. Khi đi làm đường về, chúng tôi rất bàng hoàng, đau xót. Nhưng tôi đã xốc lại tinh thần, động viên anh em: Lán cháy thì ta dựng lại lán, quần áo cháy thì anh em có thể mượn của nhau. Rồi sau đó, tôi cùng một số đồng chí khâm lượm đồng đội hy sinh; nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục vững vàng làm nhiệm vụ".
Trong ký ức của những cựu thanh niên xung phong, chiến tranh không chỉ có những chiến công mà còn chất chứa nhiều mất mát. Nhiều đồng đội từng sát cánh bên nhau đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Điều đặc biệt là giữa những năm tháng bom đạn ác liệt, ông Lê Văn Liêm vẫn nuôi dưỡng khát vọng học tập. Sau những ca trực thông đường hay những đêm san lấp hố bom, ông lại tranh thủ ánh đèn dầu nơi lán trại để học văn hóa. Những cuốn sách cũ, những trang vở ghi chép vội vàng giữa chiến trường trở thành hành trang cho một ước mơ lớn hơn sau ngày đất nước hòa bình.
Năm 1974, ông thi đỗ Trường Đại học Dược khoa Hà Nội, nay là Trường Đại học Dược Hà Nội. Đó không chỉ là cánh cửa mở ra một chặng đường mới, mà còn là sự tiếp nối của tinh thần cống hiến được hun đúc từ những năm tháng thanh niên xung phong, mong muốn bằng tri thức, tâm huyết của mình để đóng góp, cống hiến, giúp đời và giúp người.
Năm 1979, tốt nghiệp đại học, ông Lê Văn Liêm công tác tại Công ty Dược phẩm Bình Trị Thiên, đóng tại tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là TP Huế. Mười năm sau, ông trở về Hà Tĩnh. Từ Chủ nhiệm cửa hàng Dược phẩm thị xã Hà Tĩnh đến Giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm Hà Tĩnh, ở bất cứ vị trí nào ông cũng giữ nguyên tinh thần trách nhiệm đã được rèn luyện từ những năm tháng thanh niên xung phong.
Năm 2010, ông Lê Văn Liêm vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú. Đó là sự ghi nhận cho những đóng góp bền bỉ của người cán bộ ngành y luôn tận tâm với nghề. Và với nhiều thế hệ đồng nghiệp, ông luôn là một tấm gương sáng cho tinh thần lao động, nhiệt huyết say mê với công việc. Chị Trần Thị Lành - nhân viên Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm Hà Tĩnh cho biết: "Với chúng tôi, bác Lê Văn Liêm là một người luôn đầy tâm huyết, say mê, trách nhiệm trong công tác. Dù giờ đây không còn trực tiếp làm việc với bác nhưng những điều bác đã chỉ dạy vẫn luôn là động lực cho tôi tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình tại trung tâm".
Năm 2012, ông Lê Văn Liêm nghỉ hưu theo chế độ. Nhưng người thanh niên xung phong năm nào chưa bao giờ cho phép mình nghỉ ngơi. Ông tiếp tục gắn bó với Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh. Nhiều năm liền là Ủy viên Ban Thường vụ Hội, đến năm 2021, ông được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh.
Trên cương vị Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh, ông luôn dành nhiều tâm huyết cho các hoạt động nghĩa tình đồng đội, chăm lo đời sống hội viên và tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ông Phan Đình Phi - em trai liệt sĩ Phan Thị Luận ở xã Đồng Tiến chia sẻ: "Dẫu rằng mất đi người thân, gia đình rất đau lòng, nhưng đó là sự cống hiến của một thế hệ để bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc. Giờ đây, các cựu thanh niên xung phong như ông Lê Văn Liêm vẫn thường xuyên đến động viên, chia sẻ với gia đình. Đó là những tình cảm ấm áp mà chúng tôi luôn trân trọng".
Những năm qua, Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, trở thành mái nhà chung gắn kết các thế hệ cựu thanh niên xung phong trên địa bàn. Không chỉ chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho hội viên, các cấp hội còn tích cực phát huy truyền thống cách mạng, giáo dục lý tưởng, truyền lửa cho thế hệ trẻ thông qua nhiều hoạt động ý nghĩa. Đằng sau những kết quả ấy có dấu ấn đậm nét của ông Lê Văn Liêm - Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh. Với tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và tâm huyết với công tác hội, ông luôn trăn trở tìm cách kết nối các nguồn lực xã hội, lan tỏa phong trào nghĩa tình đồng đội, góp phần đưa hoạt động hội ngày càng đi vào chiều sâu và thiết thực hơn.
Trong nhiệm kỳ 2021-2026, dưới sự điều hành của Ban Chấp hành Hội, chương trình “Nghĩa tình đồng đội” tiếp tục trở thành điểm sáng với nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hội đã vận động, huy động trên 4 tỷ đồng từ các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và hội viên để hỗ trợ xây dựng, sửa chữa hơn 100 ngôi nhà tình nghĩa cho cựu thanh niên xung phong có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều hội viên từng sống trong những căn nhà xuống cấp nay đã có nơi ở khang trang, ổn định cuộc sống. Cùng với đó là các hoạt động thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ sinh kế, giúp đỡ hội viên lúc ốm đau, hoạn nạn, qua đó thắt chặt thêm tình đồng đội và tiếp thêm động lực để các cựu thanh niên xung phong tiếp tục sống vui, sống khỏe, sống có ích giữa đời thường.
Từ những cung đường lửa năm xưa đến những hành trình nghĩa tình hôm nay, ông Lê Văn Liêm vẫn vẹn nguyên tinh thần của người thanh niên xung phong năm nào. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những năm tháng tuổi trẻ xung phong vẫn sáng mãi trong ký ức của ông và đồng đội. Đó không chỉ là ký ức của một thế hệ mà còn là bài học về lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và trách nhiệm với cộng đồng. Những tháng năm tuổi trẻ ấy đã đi qua, nhưng ngọn lửa thanh niên xung phong vẫn tiếp tục được gìn giữ, trao truyền và tỏa sáng trong cuộc sống hôm nay.
