Khi “người lạ” yêu văn hóa Hà Tĩnh

Không sinh ra trên mảnh đất này, nhưng bằng những năm tháng sống, làm việc và cống hiến, nhiều người đã dành cho Hà Tĩnh một tình cảm sâu đậm như với chính quê hương mình. Từ những bước chân đầu tiên còn nhiều bỡ ngỡ đến khi xem nơi đây là chốn đi về thân thuộc, mỗi người đều có một câu chuyện riêng về cơ duyên gắn bó với vùng đất nghĩa tình này.

Cuộc đời nghệ sĩ nhiếp ảnh Sỹ Ngọ là một mối duyên dài với Hà Tĩnh. Sinh năm 1937 tại Thanh Hóa, năm 1964, khi đóng quân ở Thạch Vĩnh (nay là xã Toàn Lưu), ông gặp người bạn đời của mình - bà Trần Thị Lĩnh và quyết định ở lại vùng đất này. Hơn nửa thế kỷ qua, Hà Tĩnh đã trở thành quê hương thứ hai, đồng thời là nguồn cảm hứng trong hàng nghìn bức ảnh mà ông nâng niu lưu giữ.

Hà Tĩnh vừa là nơi ông gắn bó, vừa là nguồn cảm hứng trong hành trình sáng tạo nghệ thuật. Qua từng khuôn hình, nghệ sĩ nhiếp ảnh Sỹ Ngọ đã lưu giữ những đổi thay của quê hương từ nhịp sống đời thường, những công trình mới vươn lên đến diện mạo đô thị ngày càng khởi sắc. Mỗi bức ảnh không chỉ ghi lại một khoảnh khắc của thời gian mà còn kể một câu chuyện về đất và người Hà Tĩnh qua từng chặng đường phát triển.

Nhiều tập sách ảnh về Hà Tĩnh do ông thực hiện đã trở thành nguồn tư liệu quý, góp phần lưu giữ ký ức về đất và người qua từng giai đoạn phát triển.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Sỹ Ngọ chia sẻ: "Văn hóa và con người Hà Tĩnh chính là điều đã níu giữ tôi ở lại với mảnh đất này. Sau nhiều năm gắn bó, Hà Tĩnh đã trở thành một phần trong cuộc sống, trong tình cảm và trong những bức ảnh của tôi".

Giữa dòng chảy của sự giao lưu và hội nhập, Hà Tĩnh ngày càng trở thành điểm đến của nhiều lao động, chuyên gia nước ngoài. Họ đến vì công việc, nhưng ở lại bởi tình người và tìm thấy sự tương đồng trong nếp sống để rồi lựa chọn nơi đây làm chốn an cư lạc nghiệp, xây dựng tổ ấm của riêng mình.

Hơn 10 năm gắn bó với Hà Tĩnh, anh Ngô Xương Long (người Trung Quốc) đã xem nơi đây như quê hương thứ hai của mình. Từ khi đến làm việc tại Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, anh bén duyên với một cô gái Hà Tĩnh, lập gia đình và lựa chọn ở lại lâu dài. Hiện sinh sống tại phường Thành Sen, anh vẫn duy trì thói quen cùng người thân thưởng thức các món ăn đặc trưng của Hà Tĩnh vào mỗi dịp cuối tuần.

Từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ và xa lạ về ngôn ngữ, ẩm thực cho đến nhịp sống, giờ đây anh đã hiểu và yêu thêm những nét văn hóa độc đáo, từ hương vị của những món ăn quê nhà, những địa danh quen thuộc đến sự chân thành, cởi mở của những người đồng nghiệp, hàng xóm.

Anh Ngô Xương Long chia sẻ: "Đến Hà Tĩnh, tôi không chỉ có công việc ổn định mà còn xây dựng được một gia đình hạnh phúc và có thêm nhiều mối quan hệ thân thiết như người thân. Tôi thích cuộc sống ở đây vì rất bình yên, con người thân thiện, chăm chỉ và ẩm thực cũng rất hấp dẫn. Đó là những lý do khiến tôi quyết định gắn bó lâu dài với Hà Tĩnh".

Đôi khi, chính những “người lạ” lại là những người cảm nhận càng rõ vẻ đẹp của Hà Tĩnh. Bằng góc nhìn mới, họ tìm thấy giá trị chứa đựng trong từng làn điệu dân ca, từng phong tục, lễ hội và những nét sinh hoạt văn hóa giàu bản sắc của vùng đất này. Từ sự trân trọng ấy, nhiều người không chỉ dừng lại ở việc yêu mến mà còn chủ động góp phần lan tỏa hình ảnh Hà Tĩnh đến rộng rãi hơn.

Anh Claassens Roan Zain, quốc tịch Nam Phi, hiện đang làm giáo viên tại Trung tâm Anh ngữ Galaxy Blue Hà Tĩnh cho biết: "Đến sinh sống và làm việc tại Hà Tĩnh gần một năm nay, tôi rất yêu mến vùng đất này. Tôi đã có dịp khám phá nhiều địa điểm và mỗi nơi đều để lại những ấn tượng riêng, đặc biệt là các bãi biển với vẻ đẹp trong lành, thơ mộng. Con người Hà Tĩnh rất thân thiện, nhiệt tình và luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác. Bên cạnh đó, ẩm thực địa phương cũng khiến tôi thích thú, nhất là món bánh mướt ram – một hương vị rất đặc trưng mà tôi thường xuyên thưởng thức".

Từ chiều sâu văn hóa, những di sản được gìn giữ qua bao thế hệ đến sự mộc mạc, nghĩa tình của con người, Hà Tĩnh đã tạo nên một sức hút rất riêng. Không chỉ bồi đắp tình yêu quê hương trong lòng những người con xa xứ, những giá trị ấy còn chạm đến trái tim của nhiều người từ phương xa, khiến họ dành cho mảnh đất này những tình cảm đặc biệt và xem nơi đây như một phần của cuộc đời mình. Đó cũng là minh chứng cho sức sống bền bỉ và sức lan tỏa của văn hóa Hà Tĩnh trong đời sống hôm nay.

Hà Tĩnh là vùng đất có những giá trị văn hóa đặc trưng được thể hiện qua các di sản văn hóa, qua tiếng nói, phong tục, lối sống và đặc biệt là cốt cách con người Hà Tĩnh. Đây là vùng đất hội tụ giữa truyền thống hiếu học, tinh thần vượt khó, lòng yêu nước và nghĩa tình trong cách ứng xử cho nên Hà Tĩnh luôn để lại dấu ấn riêng trong lòng mỗi người và không hòa lẫn với bất kỳ vùng đất nào khác.

Tiến sĩ Võ Hồng Hải