Sáng 21/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với UBND phường Hoành Sơn tổ chức Hội thảo khoa học: “Hoành Sơn Quan - Đèo Ngang, những vấn đề về lịch sử và văn hoá”.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Trần Báu Hà cùng đại diện các ban, ngành, địa phương và các nhà nghiên cứu trong và ngoài tỉnh cùng tham dự.
Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh Đèo Ngang, thuộc dãy Hoành Sơn - ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Quảng Trị và Hà Tĩnh, có độ cao khoảng 256 mét so với mực nước biển. Trong hệ thống di sản văn hóa khu vực miền Trung, Hoành Sơn Quan là một công trình không chỉ mang dấu ấn lịch sử mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa, tâm linh và cảnh quan thiên nhiên độc đáo.
Đại biểu tham dự hội thảo.
Hoành Sơn Quan được xem là một chứng tích in đậm những thăng trầm lịch sử của dân tộc nơi dải đất hẹp nhất miền Trung. Không chỉ mang giá trị về mặt kiến trúc và lịch sử, Hoành Sơn Quan còn là di tích có ý nghĩa đặc biệt về chính trị, quân sự và hành chính qua nhiều giai đoạn phát triển của đất nước.
Chính những giá trị ấy đã góp phần khẳng định vị thế và làm sâu sắc thêm ý nghĩa lịch sử của di tích trong tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Tiến sĩ Võ Hồng Hải - nguyên Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy: Cần một điểm nhìn phù hợp trong bối cảnh mới cho việc xếp hạng di tích cấp quốc gia Hoành Sơn Quan và bảo tồn, phát huy danh thắng Đèo Ngang.
Thạc sĩ Phan Thị Thuý Vân - Viện Nghiên cứu phát triển TP Huế trình bày tham luận: “Hoành Sơn Quan từ chứng tích phòng thủ triều Nguyễn đến trục kinh tế sáng tạo xuyên biên giới”.
Hội thảo đã nhận được 20 tham luận của các nhà khoa học, giảng viên đại học, cán bộ viện nghiên cứu, bảo tàng và cơ quan quản lý văn hóa đến từ Hà Tĩnh, Huế, Quảng Trị. Các tham luận tập trung phân tích quá trình hình thành, phát triển của Hoành Sơn Quan qua các thời kỳ lịch sử; làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa và vai trò của di tích trong tiến trình lịch sử của dân tộc. Đồng thời, nhiều ý kiến cũng đề xuất các giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích Hoành Sơn Quan trong giai đoạn hiện nay.
Tại hội thảo, các đại biểu cũng thống nhất hướng tới mục tiêu xây dựng hồ sơ đề nghị xếp hạng Hoành Sơn Quan là di tích lịch sử cấp quốc gia theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Trần Báu Hà khẳng định, Hoành Sơn Quan là công trình di sản đa giá trị, hội tụ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và tâm linh. Các tham luận cùng kết quả nghiên cứu tại hội thảo sẽ là cơ sở khoa học quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia đối với Hoành Sơn Quan.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh, Hà Tĩnh xác định, việc bảo tồn Hoành Sơn Quan cần được đặt trong không gian liên kết phát triển vùng. Thời gian tới, tỉnh sẽ phối hợp với tỉnh Quảng Trị xây dựng các tuyến, điểm và sản phẩm du lịch liên vùng gắn với không gian văn hóa Hoành Sơn - Đèo Ngang; kết nối hệ thống di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, du lịch tâm linh và du lịch sinh thái khu vực phía Nam Hà Tĩnh với phía Bắc Quảng Trị. Qua đó, hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế địa phương.
