“Viên ngọc xanh” giữa miền biên giới
Giữa những dãy núi xanh ngút ngàn nơi miền biên giới Hà Tĩnh, suối Rào Àn (thôn Hà Trai, xã Sơn Kim 1) trở thành điểm đến hấp dẫn mỗi dịp hè về. Với dòng nước trong xanh, mát lạnh cùng khung cảnh hoang sơ, nơi đây được nhiều du khách ví như “viên ngọc xanh” giữa đại ngàn.
Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đẹp mắt, Rào Àn còn có nhiều lợi thế để phát triển du lịch khi gần Khu Bảo tồn sinh thái nhân văn (HEPA), Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, quốc lộ 8, thuận lợi kết nối với nhiều điểm du lịch khác như suối nước nóng Sơn Kim, rừng nguyên sinh...
Bên cạnh tiềm năng về du lịch trải nghiệm, Rào Àn còn có điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng, khám phá thiên nhiên hay các hoạt động thể thao ngoài trời. Nhiều du khách khi đến Rào Àn đều chung cảm nhận về sự dễ chịu, thư thái giữa núi rừng miền biên giới.
Chị Nguyễn Thị Hạnh (phường Thành Sen) chia sẻ: "Gia đình tôi vượt quãng đường khoảng 90 km để đến với suối Rào Àn. Dù khá xa nhưng chúng tôi thấy rất vui vì điểm đến đẹp, mát mẻ. Những phiến đá nằm xen giữa dòng suối, những khoảng rừng xanh bao quanh cùng dòng nước trong vắt tạo nên không gian rất yên bình".
Cùng với lượng du khách ngày càng tăng, nhu cầu ăn uống, nghỉ ngơi và vui chơi tại Rào Àn cũng phát triển mạnh. Theo ông Trần Quốc Hoàng – Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1, nhiều hộ đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng để làm hệ thống sạp ăn, khu bếp, tiểu cảnh check-in và các hạng mục tại suối Rào Àn để phục vụ du khách. Điều này cho thấy sức hút ngày càng lớn cũng như tiềm năng phát triển du lịch rõ nét của điểm đến. Tuy nhiên, sự phát triển mang tính tự phát cũng đang đặt ra yêu cầu cần có quy hoạch và định hướng bài bản hơn để vừa khai thác hiệu quả lợi thế du lịch, vừa đảm bảo giữ gìn môi trường tự nhiên nơi đây.
“Loay hoay” bài toán phát triển bền vững
Mặc dù chưa được cấp phép hoạt động du lịch nhưng hiện nay, khu vực suối Rào Àn có 7 hộ gia đình đầu tư hệ thống nhà sạp để kinh doanh dịch vụ ăn uống, tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Phần lớn các điểm kinh doanh này là đất khai hoang từ nhiều năm trước của người dân địa phương.
Theo ông Ngô Đức Thế – chủ một điểm kinh doanh dọc suối Rào Àn: "Gia đình đầu tư kinh doanh tại đây từ năm 2018 với quy mô nhỏ, chủ yếu phục vụ khách địa phương. Những năm gần đây, lượng khách tăng nên gia đình phải đầu tư mở rộng, chi phí đã lên đến hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, khu vực này chưa được quy hoạch, cấp phép bài bản nên chúng tôi mong các cấp, ngành sớm có định hướng rõ ràng để các hộ dân kinh doanh đúng quy định”.
Thực tế cho thấy, phía sau sức hút ngày càng lớn của Rào Àn là nỗi lo trong công tác quản lý. Riêng dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 vừa qua, địa phương ước tính có khoảng 3.000 lượt du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, vui chơi. Trong khi đó, khu vực này nằm gần cửa rừng nên nguy cơ cháy rừng luôn hiện hữu nếu không đảm bảo các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy. Ngoài ra, các vấn đề liên quan đến an ninh trật tự, đuối nước, an toàn vệ sinh thực phẩm... cũng đặt ra nhiều áp lực đối với địa phương.
“Thời gian qua, địa phương đã nhiều lần tổ chức đối thoại, lắng nghe ý kiến của các hộ kinh doanh tại khu vực suối Rào Àn để tìm hướng quản lý phù hợp. Trước mắt, xã tăng cường kiểm tra, siết chặt công tác đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, phòng, chống cháy rừng tại khu vực này. Tuy nhiên, về lâu dài, địa phương mong muốn tỉnh sớm có chủ trương phù hợp để phát triển du lịch theo hướng bài bản, bền vững, tạo sinh kế ổn định cho người dân”, ông Trần Quốc Hoàng - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1 cho hay.
Liên quan đến phát triển du lịch tại suối Rào Àn, ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý Du lịch (Sở VH-TT&DL) cho biết: "Trong kế hoạch ngắn và trung hạn, địa phương cần rà soát toàn bộ quỹ đất dọc suối, phối hợp với các sở, ngành tham mưu cơ chế cho thuê đất đối với các hộ kinh doanh. Việc cho thuê ngắn hạn, không xây dựng kiên cố và khi có dự án quy hoạch tổng thể thì phải hoàn trả mặt bằng. Khi có cơ chế quản lý cụ thể, các hộ dân mới đủ điều kiện đăng ký kinh doanh, thực hiện các quy định liên quan. Về lâu dài, địa phương cần kêu gọi đầu tư để Rào Àn được quy hoạch bài bản theo hướng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn thiên nhiên”.
Nếu được quy hoạch bài bản, khai thác hài hòa giữa phát triển với bảo tồn, Rào Àn không chỉ trở thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn của Hà Tĩnh mà còn mở ra sinh kế bền vững cho người dân vùng biên.
