10 sào ngô vụ đông của gia đình chị Nguyễn Thị Thắm ở xã Hà Linh đang bước vào giai đoạn sinh trưởng, phát triển thân lá. Tuy nhiên, do thời tiết những ngày vừa qua nắng mưa xen kẽ, độ ẩm cao nên đã xuất hiện sâu keo gây hại, tập trung chủ yếu trên các lá non và bẹ lá.
Trước nguy cơ sâu bệnh lây lan nhanh, gia đình chị Thắm chủ động thăm đồng, theo dõi sát diễn biến từng ruộng ngô để kịp thời phát hiện ổ sâu mới phát sinh. Cùng với việc vệ sinh đồng ruộng, gia đình chị đã áp dụng các biện pháp phòng trừ theo khuyến cáo của ngành chuyên môn, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng loại, đúng liều lượng và phun phòng trừ vào thời điểm sâu non mới nở để đạt hiệu quả cao.
Chị Thắm cho biết: “Giai đoạn này rất quan trọng quyết định đến năng suất cây trồng sau này. Vì vậy, ngay khi phát hiện sâu bệnh, chúng tôi đã tổ chức phòng trừ theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn, hi vọng cây sẽ sinh trưởng ổn định”.
4 sào ngô ngọt liên kết với doanh nghiệp của gia đình ông Trần Văn Điển ở xã Mai Hoa cũng đã xuất hiện sâu xám, sâu nhớt và sâu keo mùa thu gây hại. Tuy mật độ chưa đáng kể, song để hạn chế nguy cơ sâu bệnh phát sinh, lây lan trên diện rộng, gia đình ông chủ động kiểm tra đồng ruộng, nhất là vào sáng sớm và chiều mát. Khi phát hiện ổ trứng hoặc sâu non, ông tiến hành thu gom, tiêu hủy ngay, đồng thời kết hợp làm cỏ, vun gốc, tạo độ thông thoáng cho ruộng ngô.
Bên cạnh đó, ông Trần Văn Điển cũng tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật của đơn vị liên kết, ưu tiên các biện pháp phòng trừ tổng hợp, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”. Ông Điển cho biết: “Năm nay là năm đầu tiên gia đình tôi và một số hộ dân khác của xã làm mô hình ngô ngọt liên kết với doanh nghiệp nên chúng tôi cũng rất lo lắng. Vì vậy, chúng tôi đã rất chủ động trong việc phòng trừ sớm các loại sâu bệnh để cây trồng sinh trưởng tốt, đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu thu mua của doanh nghiệp liên kết”.
Vụ đông năm 2025, Hà Tĩnh gieo trỉa gần 5.700 ha ngô. Thời điểm này, cây ngô đang trong giai đoạn sinh trưởng từ 5 đến 9 lá. Đây là giai đoạn mẫn cảm, dễ bị sâu bệnh gây hại. Qua theo dõi, tại nhiều địa phương như Hương Khê, Hương Phố, Đức Thọ, Đức Thịnh, Hà Linh, Sơn Giang, Sơn Tiến… đã xuất hiện bệnh đốm lá, sâu đục bắp với mật độ phổ biến từ 1-3 con/m²; sâu keo mùa thu gây hại với mật độ trung bình 2-4 con/m², có nơi lên tới 5-7 con/m².
Bà Hồ Thị Thủy - Trưởng phòng Bảo vệ thực vật, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh cho biết: “Các đối tượng sâu bệnh trên ngô thì đáng lo nhất là sâu keo mùa thu. Đây là loại sâu lây lan nhanh nếu không được phát hiện sớm và liên tục gối lứa. Vì vậy, người dân cần thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm ổ trứng và sâu non tuổi nhỏ – đây là giai đoạn phòng trừ hiệu quả nhất. Trên cơ sở đó, khuyến cáo bà con áp dụng biện pháp thủ công và sinh học như thu gom, tiêu hủy ổ trứng, bắt sâu non, bảo vệ thiên địch, kết hợp vệ sinh đồng ruộng, bón phân cân đối để cây sinh trưởng khỏe, tăng khả năng chống chịu. Khi mật độ sâu vượt ngưỡng gây hại, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đặc hiệu cần được thực hiện đúng nguyên tắc “4 đúng”, ưu tiên các hoạt chất ít độc, phun tập trung vào nõn lá và vào thời điểm sâu non mới nở để đạt hiệu quả cao, hạn chế kháng thuốc và ô nhiễm môi trường”.
Dự báo thời gian tới, thời tiết tiếp tục mưa ẩm, tạo điều kiện cho sâu bệnh, nhất là sâu keo mùa thu phát sinh và lây lan nhanh. Ngành chuyên môn khuyến cáo người dân bám sát đồng ruộng, theo dõi mật độ sâu bệnh và phòng trừ kịp thời, tránh để ảnh hưởng đến năng suất ngô vụ đông.
