Trong xu hướng đổi mới giáo dục theo hướng toàn diện, không ít trường học trên địa bàn Hà Tĩnh đã chú trọng xây dựng nhà truyền thống như một không gian giáo dục giàu ý nghĩa. Tại đây, lịch sử nhà trường, những giá trị văn hóa và truyền thống tốt đẹp được lưu giữ, tái hiện thông qua hình ảnh, hiện vật và tư liệu, giúp học sinh tiếp cận quá khứ một cách trực quan, sinh động. Từ đó, nhà truyền thống dần trở thành “bảo tàng nhỏ” trong khuôn viên trường học, góp phần bồi đắp nhận thức, tình cảm và trách nhiệm cho thế hệ trẻ.
Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày thành lập (tháng 11/2025), Trường THPT Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) đã khánh thành nhà truyền thống cùng nhiều hạng mục khác. Công trình nhà truyền thống do Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) tài trợ, được xây dựng khang trang với 2 tầng, tổng diện tích hơn 374m².
Không gian nhà truyền thống được bố trí khoa học, gồm: phòng thờ; khu giới thiệu thân thế, sự nghiệp chí sĩ yêu nước Phan Đình Phùng. Cùng đó là các nội dung phản ánh quá trình hình thành và phát triển của nhà trường; khu trưng bày thành tích, hình ảnh giáo viên, học sinh tiêu biểu, danh sách hiệu trưởng, phó hiệu trưởng qua các thời kỳ... Mỗi tư liệu, hình ảnh đều góp phần khắc họa rõ nét truyền thống hiếu học và tinh thần cống hiến của nhiều thế hệ thầy trò Trường THPT Phan Đình Phùng.
Ngay sau khi hoàn thành, nhà truyền thống đã được đưa vào khai thác, tổ chức cho học sinh tham quan, tìm hiểu lịch sử nhà trường trong các hoạt động giáo dục.
Em Nguyễn Cẩm Hà (lớp 11A6, Trường THPT Phan Đình Phùng) cho biết: “Khi tham quan nhà truyền thống, em thấy lịch sử nhà trường trở nên rất gần gũi. Mỗi bức ảnh, mỗi câu chuyện về thầy cô và các anh chị đi trước giúp em hiểu rằng để có môi trường học tập như hôm nay là cả một quá trình dài nỗ lực và cống hiến”.
Theo cô Trần Thị Nga – Phó Hiệu trưởng Trường THPT Phan Đình Phùng, việc xây dựng nhà truyền thống nhằm phục vụ lâu dài cho công tác giáo dục truyền thống của nhà trường.
“Nhà truyền thống không chỉ là nơi lưu giữ tư liệu mà còn là không gian để học sinh tìm hiểu về lịch sử, các thế hệ thầy trò đi trước. Thông qua hoạt động tham quan, sinh hoạt tập thể, nhà trường mong muốn các em hình thành ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ" - cô Nga cho biết.
Cùng với Trường THPT Phan Đình Phùng, Trường THPT Cẩm Xuyên (xã Thiên Cầm) cũng là một trong những đơn vị sớm quan tâm xây dựng nhà truyền thống. Công trình nhà truyền thống được khởi công từ năm 2021 và hoàn thành vào năm 2022.
Nhà truyền thống Trường THPT Cẩm Xuyên hiện trưng bày nhiều nội dung như: mô hình nhà trường, hình ảnh hoạt động dạy và học qua các giai đoạn, danh sách giáo viên, học sinh tiêu biểu… Để hoàn thiện không gian trưng bày, cán bộ, giáo viên cùng các thế hệ học sinh đã dành gần 1 năm tìm kiếm, sưu tầm tư liệu, hình ảnh từ nhiều nguồn khác nhau, qua đó góp phần kết nối ký ức giữa các thế hệ học trò.
Em Nguyễn Xuân Thái (lớp 11A7, Trường THPT Cẩm Xuyên) chia sẻ: “Nhìn lại những hình ảnh của các thế hệ học sinh đi trước trong nhà truyền thống, em nhận ra rằng thành quả hôm nay không phải tự nhiên mà có, đó là cả quá trình dài nỗ lực, phấn đấu của các thế hệ thầy cô và học sinh. Điều đó khiến em ý thức hơn về trách nhiệm của mình trong học tập và rèn luyện khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường”.
Với cô Phan Thị Mỹ Châu - giáo viên Lịch sử Trường THPT Cẩm Xuyên, nhà truyền thống là nguồn tư liệu trực quan sinh động trong giảng dạy. Cô Châu cho hay: “Nhà truyền thống là nguồn tư liệu rất có giá trị đối với việc dạy và học Lịch sử. Khi học sinh được tiếp cận trực tiếp với tư liệu của chính ngôi trường mình đang học, các em dễ tiếp thu hơn, chủ động trao đổi và hình thành sự hứng thú đối với lịch sử địa phương cũng như truyền thống nhà trường”.
Hiện nay, tại Trường THPT Cẩm Xuyên, vào đầu mỗi năm học, các lớp đều được tổ chức sinh hoạt giáo dục truyền thống tại nhà truyền thống. Đặc biệt, với các lớp chuẩn bị ra trường, nhà trường đã khuyến khích chụp ảnh kỷ yếu để trưng bày tại đây, coi đó là cách lưu giữ dấu ấn của từng thế hệ học sinh, đồng thời làm phong phú thêm tư liệu cho không gian truyền thống.
Thực tế cho thấy, khi được đầu tư bài bản và khai thác hiệu quả, nhà truyền thống không chỉ là nơi lưu giữ tư liệu mà còn trở thành môi trường giáo dục có chiều sâu. Từ những hình ảnh, hiện vật giản dị, học sinh dần hình thành ý thức trân trọng quá khứ, tự hào về mái trường và trách nhiệm tiếp nối truyền thống. Trong hành trình đổi mới giáo dục, những “bảo tàng nhỏ” trong trường học đang âm thầm góp phần nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp nền tảng tinh thần cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
