“Khoảng trống” trong văn học Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Hà Tĩnh vốn nổi tiếng là mảnh đất có truyền thống văn hóa đặc sắc. Trải qua nhiều thời kỳ khác nhau, Hà Tĩnh đã đóng góp cho nền văn học nước nhà những tác giả văn chương kiệt xuất với những áng văn thơ bất hủ. Tuy nhiên, ngày nay, khi KT-XH đang phát triển với nhiều đề tài mới lạ thì văn chương Hà Tĩnh lại thiếu vắng những cây bút sắc sảo…

Từ sau Nguyễn Biểu (thế kỷ XV), đến giữa thế kỷ XVIII, văn chương Hà Tĩnh đã đóng góp to lớn cho văn học nước nhà bằng những tên tuổi nổi tiếng như: Nguyễn Huy Tự, Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Xuân Diệu, Huy Cận với những áng văn thơ trác tuyệt… Điều này đã cho thấy sự tiếp nối truyền thống văn chương liền mạch giữa các thế hệ. Từ sau Xuân Diệu và Huy Cận, Hà Tĩnh tiếp tục có một số nhà văn xuất sắc như Hoàng Ngọc Hiến, Xuân Thiều, Phạm Ngọc Cảnh, Văn Linh, Đức Ban, Duy Thảo, Như Bình, Phan Trung Hiếu, Nguyễn Ngọc Phú… nhưng như nhiều nhận định, văn chương Hà Tĩnh hiện có tình trạng hẫng hụt thế hệ, có “khoảng trống” của tác giả và tác phẩm.

Mỗi kỳ đại hội, Hội Liên hiệp VHNT Hà Tĩnh đều ghi nhận cống hiến của những hội viên xuất sắc. Tuy nhiên, việc thiếu vắng các tác phẩm văn chương có tầm vẫn là vấn đề nhiều hội viên trăn trở. Trong ảnh: BCH Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2015-2020 ra mắt đại hội.

Mỗi kỳ đại hội, Hội Liên hiệp VHNT Hà Tĩnh đều ghi nhận cống hiến của những hội viên xuất sắc. Tuy nhiên, việc thiếu vắng các tác phẩm văn chương có tầm vẫn là vấn đề nhiều hội viên trăn trở. Trong ảnh: BCH Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2015-2020 ra mắt đại hội.

Chúng ta từng có một Hoa tiên truyện đã “góp phần thúc đẩy sự ra đời của thể loại truyện Nôm trong giai đoạn này” (giáo sư Nguyễn Lộc), một Truyện Kiều vang danh thế giới và rất nhiều nữa những áng thơ văn mà giá trị tư tưởng, nghệ thuật, tài năng và sự sáng tạo của tác giả mãi mãi tỏa ánh hào quang tới muôn sau.

Vẫn biết rằng, để xuất hiện một thiên tài như những tên tuổi vừa điểm cần rất nhiều yếu tố. Mặc dù trong thời đại mới, các cây bút đã được tập hợp trong những tổ chức nghề nghiệp đặc thù, được tạo điều kiện thuận lợi cho công việc sáng tác. Tuy nhiên, trong rất nhiều thập kỷ qua, sau thời của Huy Cận, Xuân Diệu…, Hà Tĩnh ít có những cây bút có thể khắc tạc tên tuổi của mình trên văn đàn quốc gia bằng những tác phẩm có tầm tư tưởng cũng như nghệ thuật cao.

Trong báo cáo hoạt động của Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật (VHNT) Hà Tĩnh, năm nào cũng có rất nhiều hoạt động hỗ trợ sáng tác như: tổ chức trại viết trong và ngoài tỉnh, hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho các công trình sáng tác của các cá nhân… Ngoài hoạt động chung của Hội Liên hiệp VHNT, hàng năm, Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Hà Tĩnh cũng phối hợp với Hội VHNT tổ chức các cuộc hội thảo về văn xuôi và thơ, giao lưu với các đoàn, nhóm văn nghệ sỹ, các chi hội bạn. Tuy nhiên, vấn đề làm thế nào để có được những tác phẩm có tầm khái quát lớn, có bản sắc riêng, phản ánh đậm nét hiện thực sôi động, phong phú, mới lạ của Hà Tĩnh, tính cách đa chiều của con người hiện đại vẫn là vấn đề được các ủy viên BCH và nhiều hội viên trăn trở.

Nhà văn Trần Đắc Túc bày tỏ mối lo ngại về sự thiếu hụt các tác phẩm văn học phản ánh hiện thực cuộc sống một cách đầy đặn trong văn chương Hà Tĩnh hiện nay tại Đại hội Chi hội nhà văn Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2015-2020

Nhà văn Trần Đắc Túc bày tỏ mối lo ngại về sự thiếu hụt các tác phẩm văn học phản ánh hiện thực cuộc sống một cách đầy đặn trong văn chương Hà Tĩnh hiện nay tại Đại hội Chi hội nhà văn Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2015-2020

Nhà văn Trần Đắc Túc cho biết: “Tình trạng còn nhiều khoảng trống trong hoạt động văn chương ở Hà Tĩnh hiện nay do nhiều nguyên nhân mà cơ bản là thiếu tác giả, hơn thế nữa, các tác giả không được sống trong bầu không khí văn chương đích thực để có thể thỏa sức phát huy khả năng, trách nhiệm của một người cầm bút. Thêm vào đó, sự quan tâm mang tính chiếu lệ, hình thức của các cấp chính quyền, sự đầu tư chưa thỏa đáng của cơ quan chủ quản đã dẫn tới tình trạng nhiều cây bút già muốn nghỉ ngơi, còn tác giả trẻ thì quan niệm “không viết khỏe hơn viết”.

Sau một thế hệ đam mê văn chương và sáng tác có trách nhiệm, có nhiều tác phẩm giá trị như nhà văn Đức Ban, Trần Đắc Túc, nhà thơ Duy Thảo… Văn học nghệ thuật Hà Tĩnh cũng có những cây bút hoạt động thường xuyên, đáng trân trọng như nhà văn Phan Trung Hiếu, nhà thơ Nguyễn Ngọc Phú, tác giả trẻ Trần Quỳnh Nga… Những tác giả này đã coi sáng tác văn chương là một lao động nghệ thuật thực sự và trên “cánh đồng” của mình, họ đã gặt hái được những thành công nhất định. Tuy nhiên, độc giả vẫn đang chờ đợi ở họ những tác phẩm ngồn ngộn chất hiện thực hơn nữa, đậm dấu ấn sáng tác hơn nữa, có tầm khái quát cao hơn nữa để có thể khẳng định tên tuổi của mình trên diễn đàn văn chương toàn quốc.

Bên cạnh đó, trong hoạt động sáng tác cũng có nhiều tác giả nhạt phai lý tưởng văn chương. Họ có năng lực sáng tạo nhưng lại thiếu đam mê, nhất là trong đội ngũ giáo viên, học sinh. Chúng ta đã từng chứng kiến sự xuất hiện của Tống Phú Sa với những tác phẩm mang đến nhiều kỳ vọng cho giới văn chương và độc giả về một “Nguyễn Ngọc Tư của Hà Tĩnh”. Tuy nhiên, hình như với chị, văn chương chỉ là một cuộc dạo chơi đầy ngẫu hứng. Tương tự với trường hợp của Phan Thế Dũng Toàn và một số tác giả trẻ khác. Nhà văn Trần Đắc Túc cho rằng: “Nhiều cây bút trẻ chưa có phương pháp tự vệ trước những phản ứng của dư luận xã hội đối với tác phẩm của mình nên dễ nhụt chí, tự làm chết yểu con đường sáng tác của mình”.

Việc các tác giả "cô độc" trong phát hành tác phẩm của mình cũng dẫn đến tình trạng thiếu hụt các tác phẩm văn chương hiện nay. Trong ảnh: "Không hẹn mùa côm cốm", tập truyện ngắn thứ 3 mà Trần Quỳnh Nga tự liên hệ để xuất bản.

Việc các tác giả "cô độc" trong phát hành tác phẩm của mình cũng dẫn đến tình trạng thiếu hụt các tác phẩm văn chương hiện nay. Trong ảnh: "Không hẹn mùa côm cốm", tập truyện ngắn thứ 3 mà Trần Quỳnh Nga tự liên hệ để xuất bản.

Một thực tế nữa làm ảnh hưởng đến quá trình sáng tác văn chương chính là sự đi xuống của văn hóa đọc. Tình trạng người đọc ngày càng ít và nếu có cũng ít có sự tương tác với tác giả thông qua các hình thức cũng khiến tác giả cảm thấy đơn độc trong việc sáng tạo. Tác giả Trần Quỳnh Nga cho rằng: “Một tác phẩm sau khi đăng tải nếu nhận được nhiều ý kiến phản hồi của độc giả sẽ tạo nhiều động lực cho việc sáng tác. Ý kiến càng nhiều chiều, tác giả càng cảm thấy mình không đơn độc trên con đường làm đẹp đời sống bằng những giá trị văn chương đích thực, để thôi thúc mình nỗ lực hơn nữa, cống hiến nhiều hơn cho văn chương”.

Hà Tĩnh hiện có đời sống KT-XH phát triển khá sôi động. Những nghị quyết, chính sách về xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng con người thời đại mới, cuộc cách mạng nông thôn mới đang mở rộng đề tài cũng như biên độ sáng tạo cho các tác giả. Và ít nhiều, cũng đang có một lượng độc giả nhất định đón chờ những sáng tạo, những phá cách của họ trên văn đàn. Nếu đem so sánh với lượng độc giả của Văn nghệ quân đội, Nhà văn TP Hồ Chí Minh và các hội nhà văn khác thì thấy độc giả vẫn không thờ ơ với văn chương, thậm chí, làm sao khơi dậy được ngọn lửa đam mê sáng tạo trong các tác giả Hà Tĩnh để lấp đầy những “khoảng trống” trong sáng tác văn chương, bù đắp sự hẫng hụt thế hệ? Cần cơ chế nào để các tác giả Hà Tĩnh tạo nên những tác phẩm đủ sức thu hút người đọc? Những câu hỏi này có lẽ không chỉ bản thân Hội Liên hiệp VHNT Hà Tĩnh và đội ngũ sáng tác mới trả lời được.

Đọc thêm

Sơ đồ tham quan Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Sơ đồ tham quan Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm

Không gian triển lãm của Hà Tĩnh tại khu vực sảnh 5-7, được thiết kế thành 3 phân khu nổi bật, gồm: Hành trình 80 năm chiến đấu - xây dựng - hội nhập; những thành tựu KT-XH thời kỳ đổi mới; Hà Tĩnh vươn ra thế giới - Khát vọng phát triển bền vững. Triển lãm khai mạc tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia hôm nay, mở cửa đến hết ngày 5/9.
Quốc kì Việt Nam tung bay trong đại nhạc hội âm nhạc 8Wonder đẳng cấp nhất tháng 8

Quốc kì Việt Nam tung bay trong đại nhạc hội âm nhạc 8Wonder đẳng cấp nhất tháng 8

Hơn 5 tiếng đồng hồ sống trong lễ hội âm nhạc, hơn 30 bài hát được trình diễn bởi các ngôi sao hàng đầu J Balvin, DJ Snake, The Kid LAROI, DPR Ian, Soobin, Hoà Minzy, tlinh, Trọng Hiếu, cùng khoảnh khắc kết show mãn nhãn với màn pháo hoa ngợp trời… tất cả khiến hơn 50.000 khán giả có mặt tại siêu nhạc hội 8Wonder vỡ oà cảm xúc.
Podcast truyện ngắn: Giếng xưa vẫn đợi

Podcast truyện ngắn: Giếng xưa vẫn đợi

Câu chuyện về tình yêu, sự đợi chờ của người con gái nơi quê nhà, không chỉ là nỗi nhớ thương, mất mát, mà còn là sức mạnh của lòng chung thủy, niềm tin và sự hy sinh âm thầm...
“Mưa đỏ” - Bi tráng, hào hùng và mãn nhãn

“Mưa đỏ” - Bi tráng, hào hùng và mãn nhãn

Hàng trăm khán giả Hà Tĩnh có mặt trong buổi chiếu đầu tiên bộ phim “Mưa đỏ” đã không khỏi xúc động và trào dâng niềm tự hào về công cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc non sông.
Podcast tản văn: Hương thị mùa thu

Podcast tản văn: Hương thị mùa thu

Mùa thu đến mang theo mùi hương của một loài quả rất đặc trưng của mùa, đó là quả thị. Hương thị cũng gắn liền với những kỷ niệm ngọt ngào của tuổi thơ.
24 giờ chơi Tết độc lập ở Hà Nội

24 giờ chơi Tết độc lập ở Hà Nội

Gợi ý một số hoạt động phải xem trong ngày 2/9 và một số điểm tham quan, ăn uống, vui chơi đậm chất Hà Nội cho du khách đến từ miền Trung và miền Nam.
ADB mong muốn xây dựng mô hình du lịch "chữa lành" tại Hà Tĩnh

ADB mong muốn xây dựng mô hình du lịch "chữa lành" tại Hà Tĩnh

Trong xu thế ngày càng nhiều người Việt lựa chọn rời xa phố thị, tìm đến thiên nhiên và sự tĩnh lặng để chữa lành cả thể chất lẫn tinh thần, ADB định hướng phát triển du lịch "chữa lành", tận dụng lợi thế giữa rừng núi, thiên nhiên nhằm thu hút du khách trải nghiệm tại Hà Tĩnh.
Hơn 1.000 khán giả Hà Tĩnh đặt vé xem phim "Mưa đỏ"

Hơn 1.000 khán giả Hà Tĩnh đặt vé xem phim "Mưa đỏ"

Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, khán giả cả nước, trong đó có Hà Tĩnh sẽ được thưởng thức bộ phim điện ảnh “Mưa Đỏ” – một khúc tráng ca về tinh thần bất khuất, khát vọng hòa bình và hòa hợp dân tộc.
Kịch bản Lễ kỷ niệm diễu binh, diễu hành sáng 2/9

Kịch bản Lễ kỷ niệm diễu binh, diễu hành sáng 2/9

Chương trình diễu binh, diễu hành sáng 2/9 gồm không quân bay chào mừng, diễu binh diễu hành các khối theo thứ tự diễu hành của các khối nghi trượng, diễu binh của các khối đi bộ, các khối Quân đội nhân dân Việt Nam trước, sau đó đến các khối quân đội nước ngoài, rồi đến khối dân quân, du kích, các khối công an. Kịch bản chương trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt. 
Podcast truyện ngắn: Giữa lằn ranh sinh tử

Podcast truyện ngắn: Giữa lằn ranh sinh tử

Để giữ bình yên cuộc sống, người chiến sĩ công an đều có những lần đối diện ranh giới sống - chết, giữa nhiệm vụ và tình thân. Câu chuyện của Thượng úy Trần Long là 1 trong số đó...
Đưa nghệ thuật biểu diễn tới gần hơn với công chúng Hà Tĩnh

Đưa nghệ thuật biểu diễn tới gần hơn với công chúng Hà Tĩnh

Nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân, thời gian qua, các đơn vị nghệ thuật và cơ quan liên quan ở Hà Tĩnh không ngừng tìm tòi hướng đi đưa nghệ thuật biểu diễn đến gần hơn với khán giả, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Podcast ghi chép: Vị xưa trong những món quê

Podcast ghi chép: Vị xưa trong những món quê

Dù không được bày biện cầu kỳ, chẳng mang tên gọi mỹ miều, nhưng những món ăn của Hà Tĩnh chất chứa bao ký ức ngọt ngào, thấm đẫm tình thân và gửi gắm trọn vẹn hồn cốt quê nhà...
80 năm văn chương một vùng đất

80 năm văn chương một vùng đất

Tám mươi năm qua, văn học Hà Tĩnh đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong dòng chảy văn chương nước nhà, xứng danh một vùng văn hóa lớn của Tổ quốc.
Podcast tản văn: Ký ức sông La

Podcast tản văn: Ký ức sông La

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, sông La đã nuôi dưỡng tâm hồn và chở che suốt hành trình hơn nữa thế kỷ cuộc đời. Đó cũng là dòng ký ức được ông nâng niu lưu giữ và gửi gắm trong tản văn: Ký ức sông La
13 bãi biển "đẹp nhất thế giới" năm 2025

13 bãi biển "đẹp nhất thế giới" năm 2025

Công ty du lịch nổi tiếng thế giới Explore Worldwide xếp hạng các bãi biển ở Thái Lan, Anh và Mỹ đẹp nhất thế giới năm 2025, nhờ cảnh quan độc đáo, trải nghiệm gắn liền thiên nhiên.