Mô hình sinh kế - “đòn bẩy” giúp Kỳ Thượng giảm nghèo bền vững

Anh Nguyễn Huy Phượng (42 tuổi) trú tại thôn Sơn Trung 2 từng là trụ cột kinh tế của gia đình, nhưng một tai nạn giao thông nghiêm trọng vào năm 2014 đã khiến anh gần như mất hoàn toàn sức lao động. Khó khăn lại nối tiếp khó khăn, không lâu sau đó, vợ anh bỏ vào Nam sinh sống, để lại cho anh gánh nặng nuôi hai con nhỏ khi chưa lo nổi cho mình.

Không tư liệu sản xuất, sức khỏe hạn chế, cuộc sống của 3 cha con anh Phượng nhiều năm liền rơi vào cảnh túng quẫn. Đầu năm 2025, thông qua rà soát nhu cầu và điều kiện thực tế của hộ nghèo, thôn và xã Kỳ Thượng đã xem xét, hỗ trợ gia đình anh Phượng một con bò giống sinh sản từ nguồn vốn của Chương trình giảm nghèo bền vững. Với anh, đây không chỉ là một con bò mà là cơ hội để thay đổi cuộc sống.

Dù sức khỏe yếu, anh Phượng vẫn dồn hết tâm sức chăm sóc vật nuôi. Chuồng trại được anh dựng lại cẩn thận; khu vườn nhỏ cũng được anh tận dụng hết diện tích để trồng cỏ nuôi bò. Đặc biệt, anh thường xuyên trao đổi với cán bộ thú y xã để nắm vững kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh. Nhờ đó, bò phát triển tốt, khỏe mạnh và đang chuẩn bị sinh con bê đầu tiên.

Xúc động trước sự hỗ trợ thiết thực của Đảng và Nhà nước, anh Phượng nói: “Nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước và sự quan tâm của chính quyền địa phương, có lẽ tôi vẫn chưa biết bám víu vào đâu để sống. Hy vọng rằng, rồi đây, gia đình tôi sẽ có điều kiện khá hơn, các con tôi được ăn học đầy đủ”.

Không riêng gia đình anh Phượng, tại thôn Phúc Thành 1, bà Vũ Thị Liên (68 tuổi) cũng là một trường hợp được hỗ trợ sinh kế và đang từng ngày cải thiện cuộc sống. Chồng mất sớm, một mình bà Liên tảo tần nuôi các con khôn lớn trong cảnh thiếu thốn. Các con trưởng thành nhưng cuộc sống còn nhiều khó khăn, không thể phụ giúp mẹ.

Tháng 3/2025, bà Liên được xã Kỳ Thượng xét hỗ trợ một con bò giống sinh sản. Với bà, đây là tài sản lớn nhất mà bà từng có. Hằng ngày, dù tuổi cao, bà vẫn chăm chỉ cắt cỏ, dọn chuồng, chăm lo cho con bò giống, với niềm tin vào một cuộc sống tốt hơn.

Bà Liên phấn khởi chia sẻ: “Tôi già rồi, không làm được gì nhiều nữa cả. Có con bò, tôi yên tâm hơn, coi như có cái vốn. Sau này bò sinh bê, bán đi có tiền thuốc men, đỡ phải phụ thuộc con cháu là mừng lắm rồi”.

Những câu chuyện trên là minh chứng sinh động cho cách làm linh hoạt, sát thực tế của xã Kỳ Thượng trong triển khai chương trình giảm nghèo bền vững.

Theo ông Nguyễn Hà Ngọc - Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Thượng: "Để chương trình phát huy hiệu quả, xã đặc biệt chú trọng khâu khảo sát, lựa chọn mô hình phù hợp với từng hộ. Xã xác định, không hỗ trợ dàn trải, mà căn cứ vào điều kiện, năng lực, hoàn cảnh cụ thể của từng hộ để lựa chọn sinh kế phù hợp. Có như vậy, người dân mới thực sự phát huy được hiệu quả, tránh tình trạng hỗ trợ xong rồi bỏ đó”.

Không chỉ trao sinh kế rồi “phó thác” cho người dân tự xoay xở, trong suốt quá trình hỗ trợ, xã Kỳ Thượng còn triển khai cơ chế giám sát - đồng hành - hướng dẫn chặt chẽ sau khi bàn giao vật nuôi cho người dân. Cán bộ xã, thôn và các đoàn thể thường xuyên đến tận hộ để theo dõi tình hình đàn vật nuôi, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, nhắc nhở lịch tiêm phòng, tư vấn xây dựng chuồng trại và động viên người dân kiên trì, mạnh dạn làm ăn.

Nhờ cách làm bài bản, đến nay, toàn xã đã xây dựng được hơn 40 mô hình sinh kế dành cho hộ nghèo, cận nghèo và người già neo đơn, với các mô hình như: nuôi bò sinh sản, nuôi gà, trồng cây ăn quả… Điều đáng mừng là hầu hết các mô hình đều phát huy hiệu quả, giúp nhiều hộ không chỉ thoát nghèo mà còn từng bước vươn lên khá giả, có tích lũy.

Đánh giá về sự chuyển biến tích cực này, Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Thượng - Nguyễn Hà Ngọc nhấn mạnh: “Các mô hình sinh kế đã tạo ra sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của người dân. Khi có điểm tựa ban đầu và được hướng dẫn đúng cách, bà con chủ động hơn trong sản xuất, không còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước”.

Theo ông Ngọc, ngoài việc duy trì nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, thời gian tới, xã Kỳ Thượng tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn mọi người dân tiếp cận những cách làm ăn mới; nhân rộng các mô hình chăn nuôi, sản xuất hiệu quả; khuyến khích chuyển đổi cơ cấu sản xuất phù hợp với điều kiện từng thôn, từng vùng; đồng thời chú trọng phát triển lĩnh vực thương mại, dịch vụ để tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân; góp phần đẩy mạnh phong trào xây dựng NTM.

Xã cũng đang xây dựng kế hoạch liên kết tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi và nông sản, từng bước hình thành chuỗi giá trị, giúp người dân yên tâm đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất. “Giảm nghèo phải gắn với phát triển sinh kế bền vững, có đầu ra ổn định. Có như vậy, kết quả giảm nghèo mới không bị tái nghèo” - ông Ngọc khẳng định.

Có thể thấy, từ những mô hình sinh kế thiết thực, phù hợp, cùng sự đồng hành sát sao của chính quyền địa phương, công tác giảm nghèo ở Kỳ Thượng đang đi đúng hướng. Những con bò giống, đàn gà, vườn cây ăn quả không chỉ mang lại thu nhập mà còn thắp lên niềm tin, khơi dậy ý chí vươn lên trong mỗi người dân nghèo.

Hành trình giảm nghèo bền vững ở xã Kỳ Thượng cho thấy, khi chính sách đúng, cách làm phù hợp và người dân được đặt ở vị trí trung tâm thì nghèo đói hoàn toàn có thể sớm được đẩy lùi. Từ những mô hình sinh kế hiệu quả hôm nay, Kỳ Thượng đang từng bước tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân một cách lâu dài và bền vững.