Rào cản lớn nhất đối với anh Phạm Bá Quỳnh (trú tại thôn Hà Văn, xã Cẩm Lạc, tỉnh Hà Tĩnh) sau khi chấp hành án phạt tù là tìm kiếm công việc ổn định để nuôi sống bản thân và gia đình. Hiểu rõ hoàn cảnh và tâm tư của anh, lực lượng Công an xã Cẩm Lạc cùng cấp ủy, ban cán sự thôn đã tích cực đồng hành, chia sẻ, động viên và định hướng nghề nghiệp cho anh.
Nhờ được hướng dẫn xây dựng mô hình kinh tế phù hợp, đến nay, anh Quỳnh đã phát triển được trang trại chăn nuôi hơn 100 con lợn và mở thêm cửa hàng cung cấp thức ăn gia súc cho người dân địa phương. Từ một người từng lầm lỗi, anh đã trở thành tấm gương vượt khó, khởi nghiệp thành công trên chính mảnh đất quê hương mình.
Là lực lượng nòng cốt trong công tác tham mưu cho UBND cấp xã, thời gian qua, Công an xã Cẩm Lạc đã chủ động đề xuất và triển khai mô hình “Chung tay giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng”. Mô hình nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp và người dân trong việc hỗ trợ người từng lầm lỡ vượt qua mặc cảm, tự ti, tạo việc làm và điều kiện để họ ổn định cuộc sống.
Thiếu tá Hoàng Văn Toàn – Phó Trưởng Công an xã Cẩm Lạc cho biết, hiện trên địa bàn xã có 69 người đã chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Họ thường gặp khó khăn trong việc hòa nhập vì rào cản tâm lý, sự kỳ thị, định kiến từ xã hội và thiếu việc làm ổn định. Đây cũng là thách thức lớn trong công tác quản lý, giám sát, giáo dục, cảm hóa những người này. Do đó, việc tạo sinh kế, hỗ trợ họ khởi nghiệp là giải pháp bền vững, mang tính nhân văn sâu sắc.
Thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP của Chính phủ và đề án “Nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về thi hành án hình sự và tái hòa nhập cộng đồng” của UBND tỉnh Hà Tĩnh, lực lượng công an đã phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể, doanh nghiệp và ngân hàng để triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ.
Người chấp hành xong án phạt tù được tham gia các hoạt động tư vấn pháp lý, cấp căn cước công dân, hướng dẫn thủ tục cư trú, xóa án tích, vay vốn, đào tạo nghề, kỹ năng xin việc, phỏng vấn... Các chính sách này không chỉ giúp họ ổn định cuộc sống mà còn giảm nguy cơ tái phạm.
Ông Nguyễn Minh Hiền – Phó Giám đốc Trung tâm Giới thiệu việc làm Hà Tĩnh cho biết: “Mỗi năm, thông qua các phiên giao dịch việc làm, hàng trăm người từng chấp hành án đã được tư vấn, giới thiệu và tạo điều kiện có việc làm ổn định. Nhiều người trong số đó đã vươn lên, phát triển kinh tế, thậm chí trở thành người giúp đỡ những người từng cùng cảnh ngộ.”
Thực hiện Quyết định số 22/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng công an cấp xã đã chủ động rà soát, lập danh sách người đủ điều kiện vay vốn gửi đến các phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội trên địa bàn để triển khai hỗ trợ. Tính đến 30/9/2025, dư nợ đạt hơn 16 tỷ đồng, với 191 khách hàng còn dư nợ, mức vay trung bình từ 50–100 triệu đồng/trường hợp. Nguồn vốn này giúp họ xây dựng các mô hình chăn nuôi, trồng trọt, kinh doanh dịch vụ… cải thiện kinh tế hộ gia đình, ổn định cuộc sống và hạn chế tái phạm.
Anh Hoàng Ngọc Lĩnh (ở thôn Tân Thành, xã Đức Đồng, tỉnh Hà Tĩnh) từng vướng vào lao lý với tội gây tai nạn chết người, rồi bỏ trốn khỏi hiện trường. Chấp hành xong án phạt tù, anh Lĩnh vừa mừng vừa lo. Mừng vì mình đã hoàn thành thời gian chấp hành án phạt nhưng lo là vì phải quay lại từ đầu, nhất là tìm kiếm việc làm, và nguồn vốn để làm ăn.
Trong lúc bối rối do khó khăn thì Ngân hàng CSXH Đức Thọ cho vay 100 triệu đồng, đầu tư cải tạo hơn 4.000 m2 vườn đồi phát triển chăn nuôi. Khởi đầu thuận lợi, sau gần 1 năm chăm chỉ làm ăn, mô hình chăn nuôi bò, lợn nái kết hợp với gia cầm của gia đình anh đã đưa lại nguồn thu nhập trên dưới 100 triệu đồng/năm.
Theo ông Nguyễn Tiến Thức – Phó Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh: “Nếu không có các biện pháp cảm hóa và hỗ trợ sinh kế, người từng chấp hành án rất dễ rơi vào tái phạm.
Vì vậy, ngoài hỗ trợ tinh thần và pháp lý, cung cấp nguồn vốn ưu đãi là giải pháp then chốt, giúp họ tự tạo việc làm, tái hòa nhập cộng đồng. Đồng thời, đây cũng là động lực để các doanh nghiệp yên tâm sử dụng lao động là người chấp hành xong án phạt tù.”
Chương trình hỗ trợ người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng tại tỉnh Hà Tĩnh đã chứng minh rằng, với sự quan tâm, chính sách phù hợp và sự hỗ trợ từ toàn xã hội, những người từng lầm lỡ hoàn toàn có thể làm lại cuộc đời. Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn nhiều khó khăn. Bên cạnh sự vào cuộc của chính quyền, lực lượng chức năng và cộng đồng, chính mỗi cá nhân tái hòa nhập cũng cần phát huy tinh thần tự lực, vượt qua mặc cảm, kiên trì vươn lên, không phụ niềm tin và sự kỳ vọng của gia đình, xã hội.
