Mùa nắng nóng năm nay đến sớm hơn so với quy luật thông thường

Nhiệt độ cao hơn trung bình, mưa trái mùa xuất hiện

Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, thời tiết trên phạm vi cả nước trong giai đoạn từ 21/2 đến 20/3/2026 ghi nhận nhiều hình thái đáng chú ý, trong đó nổi bật là nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm và sự xuất hiện của các hiện tượng cực đoan cục bộ.

Trong khoảng một tháng qua, không khí lạnh hoạt động không nhiều, chỉ xuất hiện 2 đợt vào các ngày 3/3 và 9/3, chủ yếu gây rét và mưa rải rác ở khu vực Bắc Bộ.

Đáng chú ý, nền nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn so với trung bình nhiều năm. Khu vực Đông Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế cao hơn từ 1–3 độ C; các khu vực khác phổ biến cao hơn từ 0,5–1 độ C. Điều này cho thấy xu hướng ấm lên rõ rệt ngay từ cuối mùa đông – đầu xuân.

Về lượng mưa, diễn biến có sự phân hóa mạnh giữa các vùng. Trong khi đồng bằng Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa – Hà Tĩnh thiếu hụt mưa nhẹ, thì nhiều nơi ở Trung Bộ và phía Nam lại ghi nhận lượng mưa cao hơn trung bình, thậm chí vượt giá trị lịch sử.

Đặc biệt, khu vực từ Huế đến Quảng Ngãi có nhiều ngày mưa vừa, mưa to, có nơi trên 100 mm. Một số trạm như Nam Đông, Trà My ghi nhận tổng lượng mưa vượt xa trung bình nhiều năm, có nơi cao hơn tới gần 300 mm.

Ở Tây Nguyên và Nam Bộ, mưa trái mùa cũng xuất hiện trong cuối tháng 2 và đầu tháng 3, trong đó có những trận mưa lớn vượt kỷ lục lịch sử cùng kỳ.

Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét và mưa đá đã xảy ra rải rác trên phạm vi cả nước, cho thấy tính chất bất ổn của thời tiết giai đoạn giao mùa.

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết thêm, trong suốt thời kỳ từ 21/2 đến 20/3, nắng nóng chưa xuất hiện diện rộng, chủ yếu chỉ xảy ra cục bộ tại khu vực miền Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, việc ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục tại một số trạm, cùng với nền nhiệt trung bình cao hơn bình thường, được đánh giá là dấu hiệu cho thấy mùa nắng nóng năm nay có thể đến sớm hơn so với quy luật khí hậu thông thường.

Không khí lạnh suy yếu, nắng nóng gia tăng trong tháng tới

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, dự báo từ nay đến ngày 20/4/2026, không khí lạnh sẽ hoạt động yếu hơn rõ rệt. Thay vì gây rét sâu, các đợt không khí lạnh chủ yếu có xu hướng nén rãnh áp thấp, làm gia tăng các hiện tượng dông, lốc, sét và gió giật mạnh, đặc biệt tại khu vực Bắc Bộ.

Nhiệt độ trung bình trong tháng tới tiếp tục duy trì ở mức cao. Khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 1–1,5 độ C, có nơi cao hơn.

Trong khi đó, lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ có xu hướng giảm, phổ biến thấp hơn từ 10–30 mm so với trung bình nhiều năm, làm gia tăng nguy cơ khô hạn cục bộ.

Đáng chú ý, nắng nóng được dự báo sẽ gia tăng nhanh trong thời gian tới. Từ nay đến cuối tháng 3, nắng nóng tiếp tục duy trì tại miền Đông Nam Bộ. Sang tháng 4, nắng nóng có xu hướng mở rộng sang miền Tây Nam Bộ và một số khu vực thuộc Tây Nguyên.

Ngoài ra, khu vực Tây Bắc Bộ và vùng núi phía Tây Bắc Trung Bộ cũng có khả năng xuất hiện nắng nóng cục bộ từ cuối tháng 3 – sớm hơn so với trung bình nhiều năm. Diễn biến này cho thấy mùa nắng nóng năm 2026 có khả năng khởi phát sớm và mở rộng nhanh, đặc biệt trong bối cảnh nền nhiệt đang duy trì ở mức cao.

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, dù không khí lạnh suy yếu, nhưng các hiện tượng thời tiết nguy hiểm vẫn có khả năng xuất hiện trên phạm vi toàn quốc. Dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh được dự báo xảy ra nhiều hơn ở khu vực Bắc Bộ, nhất là trong các đợt chuyển mùa. Trên biển, không khí lạnh yếu kết hợp với các hình thế khác vẫn có thể gây gió mạnh, sóng lớn, ảnh hưởng đến hoạt động hàng hải.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp và khó lường. Việc không khí lạnh hoạt động yếu nhưng vẫn gây dông mạnh, cùng với xu hướng nắng nóng đến sớm, đặt ra nhiều thách thức cho sản xuất và đời sống.

Do đó, người dân và các địa phương cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, đặc biệt là các bản tin ngắn hạn, để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và sinh hoạt, giảm thiểu rủi ro do thời tiết cực đoan gây ra.