Thành trì trong lòng đất dài 32km, lớn thứ 3 của Việt Nam

Với hệ thống trải dài 32 km dưới lòng đất, địa đạo Kỳ Anh (Đà Nẵng) được biết đến như một thành trì ngầm lớn thứ 3 của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ.

1.jpg
Nằm ở xã Tam Thăng (tỉnh Quảng Nam cũ) nay là phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng, đình làng Thạch Tân được xây dựng hơn 300 năm trước để tưởng nhớ những người khai sinh vùng đất này. Đình có kiến trúc nhà rường 3 gian 2 chái.
2.jpg
Một điểm đặc biệt tại đình làng cổ này là bên dưới có hầm cứu thương và kho lương thực thuộc địa đạo Kỳ Anh. Cựu chiến binh Huỳnh Kim Ta, Trưởng thôn Thạch Tân, kiêm Ban quản lý di tích, cho biết điểm đặc biệt của đình làng Thạch Tân không nằm ở vẻ bề ngoài, mà là câu chuyện gắn liền với cuộc kháng chiến chống Mỹ hào hùng.
3.jpg
Ông Huỳnh Kim Ta cho biết năm 1964, dân làng đã đào 2 căn hầm ngay dưới nền đình làng Thạch Tân để làm nơi cứu thương và chứa lương thực tiếp tế cho bộ đội.
4.jpg
Ông Ta cho biết, từ 2 căn hầm này, tháng 5/1965, bộ đội, du kích và người dân tiếp tục đào thêm nhiều căn hầm để trú ẩn, nuôi giấu cán bộ. Đến năm 1967, hệ thống các căn hầm đã hình thành nên địa đạo Kỳ Anh (hệ thống đường hầm đào sâu trong lòng đất) và trở thành "thành trì ngầm" giúp quân dân xã Tam Thăng (tỉnh Quảng Nam cũ) tổ chức phản công, tập kích địch bất ngờ.
Lối vào địa đạo chỉ vừa một người chui qua và phải dùng thang tre để chậm rãi di chuyển xuống vì không gian bên trong hẹp, trần thấp.
5.jpg
Tổng chiều dài địa đạo Kỳ Anh khoảng 32 km. Trong lòng địa đạo có nhiều căn hầm với công năng khác nhau như hầm chỉ huy, hầm quân y, hầm trữ lương thực, các ụ chiến đấu bí mật. Chiều rộng của các lối di chuyển trong địa đạo khoảng 0,5-0,8m, có nơi hẹp hơn, nhằm đề phòng khi địch phát hiện, dùng hơi cay hay lựu đạn ném xuống, ta dễ dàng bịt kín để tránh thương vong.
6.jpg
Bên trong các lối di chuyển chỉ cao khoảng 0,8m, nên người muốn di chuyển vào phải cúi khom lưng. "Hồi đó, dụng cụ đào chỉ là cuốc, xẻng, xà beng và thúng để mang đất đổ đi nơi khác. Do nằm sát tai mắt của địch nên việc đào phải làm vào ban đêm, bí mật và khẩn trương", ông Huỳnh Kim Ta kể.
7.jpg
Các lối ra vào hầm trú ẩn bên trong địa đạo Kỳ Anh được bố trí nằm trong các nhà dân, gian bếp, chuồng bò, bụi tre, gốc cây, được ngụy trang cẩn thận.
8.jpg
Một miệng hầm được ngụy trang dưới cây rơm trong vườn nhà dân. Theo thuyết minh của đơn vị quản lý di tích, địa đạo Kỳ Anh là thành trì vững chắc giúp người dân bám trụ chủ động đánh địch và bảo tồn lực lượng, tổ chức phản công, tập kích bất ngờ mỗi khi địch càn quét. Nơi đây cũng là căn cứ sơ cấp cứu thương binh, tiếp tế lương thực cho quân đội.
9.jpg
Hầm chỉ huy thuộc hệ thống địa đạo Kỳ Anh nằm bí mật trong rừng.
10.jpg
Bên trong hầm chỉ huy là không gian hội họp thời chiến. Căn hầm này rộng và kiên cố nhất trong hệ thống địa đạo Kỳ Anh.
11.jpg
Lãnh đạo UBND phường Bàn Thạch cho biết năm 1997, địa đạo Kỳ Anh được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia. Đây là một trong 3 địa đạo dài nhất Việt Nam sau địa đạo Củ Chi (TPHCM) và Vịnh Mốc (tỉnh Quảng Trị).
12.jpg
Tại địa đạo còn có cây Rỏi Mật khoảng 500 tuổi, là một trong những cây di sản được bảo tồn. Theo lãnh đạo UBND phường Bàn Thạch, trong thời chiến tranh, cây Rỏi Mật như một chòi gác tự nhiên để du kích và dân trong làng leo lên đây theo dõi như đài quan sát.
13.jpg
Ngoài không gian lịch sử, làng Thạch Tân còn nổi tiếng với nghề dệt chiếu truyền thống. Trong ảnh là 2 người phụ nữ dệt chiếu bên cạnh đình làng Thạch Tân.
14.jpg
Vị trí của địa đạo Kỳ Anh (Ảnh: Google Maps).
dantri.com.vn

Đọc thêm

Giữ hồn nón lá giữa lòng phố thị

Giữ hồn nón lá giữa lòng phố thị

Giữa nhịp sống hiện đại của đô thị Thành Sen (Hà Tĩnh), nón lá vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống và tạo nên dấu ấn riêng.
Chủ động ứng phó với các hình thái thiên tai 10 ngày tới

Chủ động ứng phó với các hình thái thiên tai 10 ngày tới

Các địa phương, đơn vị chức năng của Hà Tĩnh cần thông báo tình hình thời tiết, hướng dẫn cho thuyền trưởng, chủ các phương tiện, tàu thuyền đang hoạt động trên biển biết để chủ động phòng tránh và có kế hoạch sản xuất phù hợp, bảo đảm an toàn.
Cách dùng nghệ giảm trào ngược dạ dày

Cách dùng nghệ giảm trào ngược dạ dày

Nghệ vàng là vị thuốc dân gian được sử dụng phổ biến trong hỗ trợ tiêu hóa. Curcumin trong nghệ có đặc tính chống viêm, đang được nghiên cứu về tiềm năng cải thiện triệu chứng trào ngược dạ dày.
Dự báo diễn biến thời tiết trong tháng 11/2026

Dự báo diễn biến thời tiết trong tháng 11/2026

Tháng 11/2026, tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ phổ biến cao hơn từ 15-30% so với trung bình nhiều năm, các tỉnh từ Thanh Hóa - Hà Tĩnh và khu vực Nam Bộ phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm.
Cách dùng gừng hỗ trợ giảm cholesterol

Cách dùng gừng hỗ trợ giảm cholesterol

Gừng không chỉ là gia vị quen thuộc mà còn là vị thuốc quý kết hợp hài hòa giữa Đông y và Tây y, hỗ trợ kiểm soát mỡ máu, giảm cholesterol xấu và bảo vệ sức khỏe tim mạch...
Cách dùng chanh đào tốt cho sức khỏe

Cách dùng chanh đào tốt cho sức khỏe

Chanh đào thường được dùng pha nước giải khát thơm ngon và chứa nhiều dưỡng chất có lợi. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách dùng đúng.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!