Trong những ngày hè nóng nực, nhiều người có xu hướng chọn kem hoặc đồ uống có đá để giải khát. Tuy nhiên, theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, việc lạm dụng đồ lạnh để giải nhiệt là một sai lầm phổ biến.
Khi ăn kem, người dùng cảm nhận được sự mát lạnh tức thì nhưng thực tế các nguyên liệu để làm kem đang âm thầm sinh nhiệt trong cơ thể. Kem được làm từ sữa, kem tươi (cream), đường và lòng đỏ trứng. Nhóm nguyên liệu này chứa chất béo, protein và đường tinh luyện. Trong khoa học ẩm thực, thực phẩm tạo ra năng lượng được xếp vào nhóm mang tính dương, có tác dụng sinh nhiệt.
Nghiên cứu y khoa về điều hòa thân nhiệt công bố trên Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cho biết nhiệt độ cơ thể chịu ảnh hưởng từ quá trình tiêu hóa, gọi là "Hiệu ứng nhiệt của thực phẩm" (TEF). Việc nhai, tiêu hóa và hấp thụ thức ăn tiêu tốn năng lượng và sinh nhiệt.
Khi dung nạp thức ăn lạnh (kem, nước đá), cơ thể kích hoạt cơ chế sưởi ấm để cân bằng thân nhiệt. Tiếp đó, hệ tiêu hóa phải hoạt động để bẻ gãy cấu trúc hóa học từ chuỗi protein và chất béo (nguyên liệu làm kem). Quá trình chuyển hóa này sinh ra lượng nhiệt vượt qua sự giảm nhiệt do kem mang lại.
Lượng đường trong kem cũng làm tăng đường huyết, gây phản ứng trao đổi chất. Hiện tượng này rút nước của cơ thể, dẫn đến cảm giác khát. Kết quả, người ăn bị làm nóng từ bên trong và gặp tình trạng nóng trong kéo dài.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông khuyên để giải nhiệt an toàn và hiệu quả trong mùa hè, người dùng nên thường xuyên sử dụng những thực phẩm nguyên bản mang tính âm như dưa hấu, bí đao, dưa chuột thay vì chỉ tìm đến đồ ngọt lạnh bề mặt.
Dưa hấu được ông Thông lấy ví dụ là thực phẩm giải nhiệt hiệu quả. Loại quả này chứa hơn 90% là nước. Trong tự nhiên, nước là đại diện tiêu biểu của tính âm, giúp làm mát và nuôi dưỡng. Vị ngọt của dưa hấu là vị thanh tự nhiên, cung cấp dồi dào lượng nước và chất điện giải thiết yếu.
Khi ăn dưa hấu, dạ dày không phải tiêu hao nhiều năng lượng để tiêu hóa. Cơ thể được trực tiếp bổ sung nước và các chất điện giải, qua đó làm mát từ sâu bên trong nội tạng mà không sinh ra nhiệt lượng dư thừa.
